Αντιπροσωπείες του Ιράν και των ΗΠΑ ξεκινούν σήμερα δεύτερη σειρά συνομιλιών στη Γενεύη με σκοπό να απομακρυνθεί ο κίνδυνος αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης, με την Τεχεράνη να αναφέρεται με «σύνεση» περί ενδείξεων πως η αμερικανική θέση για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας γίνεται πλέον «πιο ρεαλιστική».
Οι δυο χώρες με σχέσεις απροκάλυπτα εχθρικές ξανάρχισαν τον διάλογο την 6η Φεβρουαρίου στη Μούσκατ, την πρωτεύουσα του σουλτανάτου του Ομάν, έπειτα από φραστική κλιμάκωση και ανταλλαγές απειλών.
Έπειτα από αυτές τις πρώτες συνομιλίες «θα μπορούσαμε με σύνεση να συμπεράνουμε ότι η αμερικανική θέση για το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας έγινε πιο ρεαλιστική», ανέφερε χθες ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Ο Ντόναλντ Τραμπ συνέχισε να ασκεί πίεση στην Τεχεράνη χθες βράδυ, ενώ είπε επίσης πως θα συμμετάσχει προσωπικά, αν και «έμμεσα», στις διαπραγματεύσεις.
«Θέλουν να κλείσουν συμφωνία (…) Δεν νομίζω ότι θέλουν να υποστούν τις συνέπειες που θα είχε το να μην κλείσουν συμφωνία», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος.
Παράλληλα με τις διπλωματικές διεργασίες, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέπτυξαν χθες πλοία κι ελικόπτερα και πραγματοποίησαν δοκιμές drones και πυραύλων στο πλαίσιο γυμνασίων, τα οποία φαίνονται να αποτελούν επίδειξη δύναμης στο στρατηγικής σημασίας στενό του Χουρμούζ.
Τα γυμνάσια, η διάρκεια των οποίων δεν έχει διευκρινιστεί, έχουν σκοπό να προετοιμάσουν τους Φρουρούς, επίλεκτο σώμα των ιρανικών ένοπλων δυνάμεων, για να αντιμετωπίσουν «δυνητικές απειλές ασφαλείας και στρατιωτικές απειλές», σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον συνεχίζει την ανάπτυξη δυνάμεων, διατηρώντας τη στρατιωτική πίεση, με αεροπλανοφόρο να πλέει 700 χιλιόμετρα από τις ακτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ τονίζει συχνά πως διατηρεί ανοικτές τις στρατιωτικές επιλογές του.
Οι νέες συνομιλίες διεξάγονται στη Γενεύη, αυτή τη φορά με τη μεσολάβηση του Ομάν.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί έφθασε στην Ελβετία χθες Δευτέρα και συνάντησε τον ΥΠΕΞ του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, προκειμένου να εξηγήσει «την άποψη και τις σκέψεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας για το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν και της άρσης των κυρώσεων».
Η ανακοίνωση του υπουργείου αναφέρεται επίσης στην «αποφασιστικότητα» της Τεχεράνης να συνεχίσει «τις διπλωματικές προσπάθειες με άξονα (να εξασφαλιστούν) αποτελέσματα που θα εγγυώνται τα δικαιώματα των Ιρανών και την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιφέρεια».
Δυτικές χώρες και το Ισραήλ, που θεωρούν τη μοναδική δύναμη με πυρηνικό οπλοστάσιο στη Μέση Ανατολή, υποπτεύονται εδώ και δεκαετίες ότι το Ιράν θέλει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Η Τεχεράνη αρνείται σταθερά αυτές τις κατηγορίες και επιμένει στο «αναφαίρετο δικαίωμά της» να διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς και να εμπλουτίζει ουράνιο σύμφωνα με τη συνθήκη για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (NPT).
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επισημάνει επανειλημμένα τις συνέπειες που θα αντιμετωπίσει η Τεχεράνη αν δεν κλείσει συμφωνία, προειδοποιώντας για «τραυματικές» συνέπειες και εξετάζοντας, για πρώτη φορά απροκάλυπτα, τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος.
Ο ιρανός ΥΠΕΞ Αραγτσί αντέτεινε μέσω X, «τι δεν βρίσκεται πάνω στο τραπέζι: Η υποταγή μπροστά σε απειλές», διαβεβαιώνοντας ότι πήγε στη Γενεύη με «αληθινές ιδέες για να συναφθεί δίκαιη και ισότιμη συμφωνία».
Αμερικανοί αξιωματούχοι, όπως ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός και σύμβουλος του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ήταν καθ’ οδόν, όπως ανέφερε χθες ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο.
«Θα δούμε τι θα γίνει. Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει συμφωνία», πρόσθεσε.
Οι δυο πλευρές διαφωνούν για τα ζητήματα που θα συζητηθούν. Η Τεχεράνη επιθυμεί η διαπραγμάτευση να αφορά αποκλειστικά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, ενώ η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ απαιτούν να συμπεριληφθούν θέματα που αφορούν τον περιορισμό του προγράμματος κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων και τον τερματισμό των ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, η ιρανική κυβέρνηση δηλώνει ανοικτή σε συμβιβασμό για το απόθεμα ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, εφόσον η Ουάσιγκτον προχωρήσει σε άρση κυρώσεων που πλήττουν την οικονομία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ EPA/GIAN EHRENZELLER
