Το Νόμπελ Χημείας 2026 απονεμήθηκε σήμερα στον γάλλο επιστήμονα Ανρί Καγκάν (Henri Kagan) και στον ιάπωνα ομόλογό του Κένσο Σοάι (Kenso Soai) για την έρευνά τους στην ασύμμετρη κατάλυση, συγκεκριμένα «για την ανακάλυψη των μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση», όπως ανακοίνωσε στη Στοκχόλμη η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας, που απονέμει το βραβείο.
Σύμφωνα με την επιτροπή, «οι ανακαλύψεις τους διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο για τους χημικούς που επινοούν αντιδράσεις οι οποίες προορίζονται για την παρασκευή φαρμακευτικών προϊόντων». Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12 εκατομμυρίων κορωνών Σουηδίας, δηλαδή περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ.
«Το φετινό βραβείο αφορά τη θεμελιακή χημεία. Πολλά μόρια εμφανίζονται σε δύο διαφορετικές εκδοχές. Όπως τα χέρια μου. Είναι το είδωλο το ένα του άλλου στον καθρέφτη, μοιάζουν μεταξύ τους, αλλά δεν είναι πανομοιότυπα. Δεν μπορώ να τοποθετήσω τα χέρια μου το ένα ακριβώς πάνω στο άλλο. Τέτοια μόρια ονομάζονται chiral (χειρόμορφα), από την ελληνική λέξη χέρι», δήλωσε ο Χάινερ Λίνκε, πρόεδρος της Επιτροπής του Νόμπελ Χημείας.
Ένα μέρος του συγκεκριμένου τομέα είχε ήδη βραβευθεί το 2001, όχι όμως και ο καθηγητής Καγκάν, ο οποίος θεωρείται στη Γαλλία και διεθνώς «πατέρας» αυτής της τεχνικής, κάτι για το οποίο είχε διαμαρτυρηθεί τότε το γαλλικό υπουργείο Έρευνας.
Ο Ανρί Καγκάν, 95 ετών, είναι σήμερα καθηγητής στο πανεπιστήμιο Paris-Saclay.
Ο Κένσο Σοάι, 76 ετών, είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο φυσικών επιστημών του Τόκιο. «Είναι η πιο απίστευτη ημέρα της ζωής μου», είπε ο βραβευθείς, με τον οποίο επικοινώνησε τηλεφωνικά το Ίδρυμα Νόμπελ.
ΓΑ
