Στην τελευταία του ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως γενικός γραμματέας, ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους ηγέτες να θέσουν όρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη, να σταματήσουν οι πόλεμοι και να μη χαθεί η λύση των δύο κρατών στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ζήτησε περισσότερη δράση για την κλιματική αλλαγή και αναδιοργάνωση των υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, του οποίου η δεύτερη πενταετής θητεία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου, επανέλαβε την έκκλησή του για παγκόσμια εποπτεία των κινδύνων που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η παρέμβασή του έγινε ενώ το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας ετοιμάζεται να ακούσει τα κορυφαία στελέχη εταιρειών του κλάδου.
Οι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών αντέδρασαν με παρατεταμένο χειροκρότημα όταν ο Γκουτέρες υπερασπίστηκε τη λύση των δύο κρατών για Ισραηλινούς και Παλαιστινίους, ζήτησε «να πληρώσουν όσοι ρυπαίνουν» για την κλιματική αλλαγή και πίεσε για μεταρρυθμίσεις στους διεθνείς θεσμούς. Όπως είπε, πρόκειται για ζητήματα με τα οποία ασχολήθηκε ενεργά στη δεκαετή πορεία του στον Οργανισμό.
Για την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη, ο Γκουτέρες σημείωσε ότι «όλες οι πλευρές πρέπει να σεβαστούν το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις» του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε τη λύση των δύο κρατών να εξαφανιστεί μπροστά στα μάτια μας», τόνισε.
Για την ΤΝ, ανέφερε ότι οι χώρες που ηγούνται αυτής της τεχνολογικής επανάστασης πρέπει να μοιραστούν πληροφορίες για τους επείγοντες κινδύνους ασφαλείας, να συνεργαστούν στις δοκιμές και στις αποτιμήσεις και να προχωρήσουν σε κοινές δικλείδες ασφαλείας «που μας προστατεύουν όλους». Κάλεσε επίσης τους ηγέτες που βρέθηκαν στη Νέα Υόρκη να προωθήσουν τις προϋποθέσεις για τον υπεύθυνο ρυθμό ανάπτυξης της ΤΝ και ζήτησε από την Κίνα και τις ΗΠΑ να συνεργαστούν.
Για τη Μέση Ανατολή, με την κρίση να διευρύνεται μετά την προώθηση των Χούθι στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας και τις εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ να συνεχίζονται, ο Γκουτέρες ζήτησε «αποκλιμάκωση και διάλογο».
«Όλοι μαζί, να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα από αυτήν την αίθουσα: οι μάχες πρέπει να σταματήσουν. Η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να ρεύσει. Και το δικαίωμα ελεύθερης ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως, με βάση το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε.
Ο Γκουτέρες κατηγόρησε επίσης τους πετρελαϊκούς κολοσσούς ότι «επί μακρόν θεωρούσαν την ατμόσφαιρα ως χωματερή του ουρανού» και επωφελούνταν από τις συνέπειες. «Ξέρουμε ότι τα συμφέροντα που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα δεν θα υποχωρήσουν από μόνα τους», συνέχισε, καλώντας «κάθε κυβέρνηση να υιοθετήσει ένα εθνικό σχέδιο για την απεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα».
Για το σημερινό σύστημα του ΟΗΕ, το οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επικρίνει ως γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό, μετά την απόσυρση των ΗΠΑ από πολλές υπηρεσίες του Οργανισμού και την περικοπή της χρηματοδότησής τους, ο Γκουτέρες είπε ότι «οι μηχανισμοί συλλογικής δράσης υφίστανται ολοένα και περισσότερες πιέσεις» και οι παγκόσμιοι θεσμοί «εξακολουθούν να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικότητες ισχύος και τα συμφέροντα μιας κατ’ ουσίαν ξεπερασμένης εποχής».
Ο Γκουτέρες χρησιμοποίησε την τελευταία του ομιλία για να αποχαιρετήσει τους περισσότερους διεθνείς ηγέτες με τους οποίους συνεργάστηκε την τελευταία δεκαετία. «Οπότε, από την 1η Ιανουαρίου, όταν δεν θα είμαι πια γενικός γραμματέας, για ένα πράγμα να είστε σίγουροι. Όπου και αν είμαι, ό,τι και αν κάνω, θα συνεχίσω να υπερασπίζομαι την πεποίθησή μου ότι η ειρήνη είναι εφικτή. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για τις αξίες του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ποτέ, ποτέ δεν θα τα παρατήσω», υποσχέθηκε.
