Τα εμβάσματα μεταναστών έφτασαν το 2025 τα 729 δισεκ. δολάρια, σχεδόν διπλάσια από ό,τι πριν από δέκα χρόνια, καθώς εργαζόμενοι μετανάστες και κοινότητες της διασποράς στέλνουν χρήματα στις πατρίδες τους για να στηρίξουν οικογένειες σε χώρες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, σύμφωνα με το Διεθνές Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (IFAD).
Τα χρήματα αυτά στάλθηκαν από 220 εκατομμύρια ανθρώπους και βοήθησαν περίπου 1,1 δισεκατομμύριο άλλους, αναφέρει η υπηρεσία του ΟΗΕ σε έκθεσή της.
Σε μια περίοδο ταυτόχρονων οικονομικών, περιβαλλοντικών και γεωπολιτικών κρίσεων, η έκθεση με τίτλο «Στέλνοντας χρήματα στο σπίτι» περιγράφει τα ποσά αυτά ως μία από τις πιο ανθεκτικές πηγές χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά παγκοσμίως.
Τα ποσά υπερβαίνουν τόσο την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια, που καταγράφει σημαντική υποχώρηση, όσο και τις άμεσες ξένες επενδύσεις στις ίδιες χώρες.
Σε 23 χώρες, τα εμβάσματα των μεταναστών αντιστοιχούν σε πάνω από το 10% του ΑΕΠ, με 58% στο Τατζικιστάν, 33% στον Λίβανο και 30% στην Ονδούρα.
Περίπου το 25% του συνολικού ποσού, δηλαδή 233 δισεκ. δολάρια, κατευθύνθηκε σε αγροτικές ζώνες, όπου η επίσημη απασχόληση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι υποδομές συχνά είναι ελλιπείς. Με τα τρία τέταρτα καλύφθηκαν άμεσες ανάγκες του πληθυσμού.
Οι αποστολές χρημάτων στις πιο ευάλωτες χώρες υπερδιπλασιάστηκαν από το 2010 και ξεπέρασαν τα 134 δισεκ. δολάρια το 2023. Η έκθεση τα χαρακτηρίζει ζωτική πηγή συναλλάγματος και σωσίβιο για τα νοικοκυριά.
Σχεδόν το μισό συνολικό ποσό πήγε σε πέντε χώρες: την Ινδία με 150 δισεκ. δολάρια, το Μεξικό με 64 δισεκ. και τις Φιλιππίνες, την Αίγυπτο και το Πακιστάν με 40 δισεκ. δολάρια στην καθεμία.
Η εξάπλωση της κινητής τηλεφωνίας και η ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών έχουν διευκολύνει τις αποστολές χρημάτων, όμως εκατομμύρια συναλλαγές εξακολουθούν να γίνονται στα γκισέ των τραπεζών. Η έκθεση καλεί κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να μειώσουν ακόμη περισσότερο το κόστος των υπηρεσιών, το οποίο υποχώρησε από 7,4% το 2016 σε 6,4% το 2025, σημειώνοντας ότι πρόκειται για πραγματική πρόοδο, αλλά όχι αρκετή.
Παράλληλα, τονίζει τη σημασία της πρόσβασης σε χρηματοοικονομικές και τραπεζικές υπηρεσίες, καθώς τα εμβάσματα συμβάλλουν περισσότερο στις επενδύσεις, στην επιχειρηματική δραστηριότητα και στην οικονομική ανάπτυξη όπου οι οικογένειες έχουν λειτουργικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, από έναν τραπεζικό λογαριασμό έως ένα πιστωτικό ιστορικό.
Εκτιμάται επίσης ότι οι κοινότητες της διασποράς διαθέτουν ετήσια αποταμίευση περίπου 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων, χωρίς όμως να έχουν τα μέσα για να επενδύσουν αυτά τα χρήματα στις χώρες καταγωγής τους.
«Οι επενδυτές της διασποράς προσφέρουν κάτι παραπάνω από απλό κεφάλαιο: προσφέρουν γνώση της χώρας, επαγγελματική τεχνογνωσία, διεθνές δίκτυο (…) Αυτό που λείπει είναι διαφανείς επενδυτικοί διάδρομοι που να προσφέρουν αντίκτυπο, αποδόσεις και προστασία», τονίζει η έκθεση, η οποία προτείνει στενότερη συνεργασία των κυβερνήσεων με τους οικονομικούς τομείς και τις οργανώσεις της διασποράς.
Τέλος, ο IFAD υπενθυμίζει ότι αυτά τα κεφάλαια, ως ιδιωτικοί οικογενειακοί πόροι, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις δημόσιες επενδύσεις, την κοινωνική προστασία, την ανθρωπιστική βοήθεια ή τη χρηματοδότηση για το κλίμα.
