Ροχίνγκια: δικαστική νίκη στη Χάγη, αλλά η επιστροφή στη Μιανμάρ παραμένει αβέβαιη

Ροχίνγκια: δικαστική νίκη στη Χάγη, αλλά η επιστροφή στη Μιανμάρ παραμένει αβέβαιη

Μέσα στους δαιδαλώδεις καταυλισμούς στο Μπανγκλαντές, χιλιάδες πρόσφυγες Ροχίνγκια γιόρτασαν την απόφαση-σταθμό του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, το οποίο χθες Πέμπτη έκρινε ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία εις βάρος της μουσουλμανικής μειονότητας το 2017.

Η επιστροφή στη Μιανμάρ, ωστόσο, μοιάζει να παραμένει μακρινή για το 1,2 εκατομμύριο Ροχίνγκια που ζουν στο νοτιοανατολικό Μπανγκλαντές, στα σύνορα με τη Μιανμάρ, σε μια χώρα που εξακολουθεί να σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021.

Για το Μπανγκλαντές, που δυσκολεύεται να στηρίξει τον τεράστιο πληθυσμό των Ροχίνγκια καθώς η διεθνής βοήθεια μειώνεται, η απόφαση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τον επαναπατρισμό τους, ο οποίος «παραμένει η μόνη βιώσιμη λύση στην κρίση», όπως εκτίμησε το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

«Δεν θα συμβεί αύριο ή πολύ σύντομα. Θα ασκήσουμε πολύπλευρη πίεση με άλλες υπηρεσίες για να διασφαλίσουμε την ασφαλή διέλευση σε διάστημα ενός- ενάμισι έτους», δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Μπανγκλαντές Χουμαϊούν Κομπίρ μιλώντας σήμερα στο Reuters, δίνοντας ένα πρώτο πιθανό χρονοδιάγραμμα για τον επαναπατρισμό των προσφύγων.

Χρόνια προσπαθειών για την επιστροφή των Ροχίνγκια στις εστίες τους έχουν αποτύχει και η κυβέρνηση της Μιανμάρ, που μετά το πραξικόπημα ελέγχεται από τον στρατό της χώρας τον οποίο το Διεθνές Δικαστήριο κατηγόρησε για μαζικές εκτελέσεις, σεξουαλική βία και πυρπολήσεις, δύσκολα θα αποδεχθεί τον επαναπατρισμό των μελών αυτής της μουσουλμανικής μειονότητας, σύμφωνα με αναλυτές.

Το Διεθνές Δικαστήριο ζήτησε «την ασφαλή επιστροφή στην πατρίδα τους. Ωστόσο στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι πολύ πιθανό να συμβεί», δήλωσε ο Σάι Τσι Ζιν Σο, ανεξάρτητος αναλυτής από τη Μιανμάρ, επικαλούμενος κυρίως τον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε μετά την ανατροπή της κυβέρνησης της Αούνγκ Σαν Σου Τσι από τον στρατό τον Φεβρουάριο του 2021.

Συγκρούσεις στο κρατίδιο Ραχίν

Έξι χρόνια αφότου 750.000 Ροχίνγκια εγκατέλειψαν τις εστίες τους για να γλιτώσουν από τις διώξεις του στρατού, για τις οποίες η Μιανμάρ καταδικάστηκε από το Διεθνές Δικαστήριο, ξέσπασαν νέες συγκρούσεις ανάμεσα στον βιρμανικό στρατό και την οργάνωση ανταρτών Στρατός του Αρακάν στο κρατίδιο Ραχίν. Οι μάχες στα τέλη του 2023 ώθησαν εκ νέου πολλές εκατοντάδες νέους πρόσφυγες να καταφύγουν στο Μπανγκλαντές.

Πλέον ο Στρατός του Αρακάν έχει θέσει υπό τον έλεγχό του το μεγαλύτερο μέρος του κρατιδίου και κυρίως τις περιοχές στις οποίες θα επέστρεφαν οι πρόσφυγες.

Η Μιανμάρ είχε ανακοινώσει τον Αύγουστο ότι 308.797 πρόσφυγες που ζουν σε καταυλισμούς στο Μπανγκλαντές κατάγονται από το κρατίδιο Ραχίν. Τόνισε όμως ότι ο επαναπατρισμός τους θα γίνει μόνο όταν βελτιωθούν οι συνθήκες ασφαλείας εκεί.

Πριν από τη μαζική έξοδο των Ροχίνγκια το 2017, περίπου 1,1 εκατομμύριο μέλη της μειονότητας ζούσαν στη Μιανμάρ, όμως πλέον περίπου 600.000 παραμένουν στο κρατίδιο Ραχίν, εκ των οποίων 140.000 ζουν σε καταυλισμούς εκτοπισμένων.

Η Μιανμάρ θεωρεί τους Ροχίνγκια παράνομους μετανάστες από το Μπανγκλαντές και δεν τους έχει χορηγήσει ποτέ την υπηκοότητα, παρά το γεγονός ότι οικογένειες Ροχίνγκια ζουν στη χώρα εδώ και πολλές γενιές.

«Χωρίς υπηκοότητα, δικαιώματα και πραγματική ασφάλεια η επιστροφή δεν είναι εφικτή», δήλωσε η Κρις Λιούα, διευθύντρια του Arakan Project, μιας οργάνωσης που παρακολουθεί την κρίση των Ροχίνγκια.

Οι επιλογές του Μπανγκλαντές

Το Μπανγκλαντές, μια χώρα 175 εκατ. κατοίκων με οικονομικά προβλήματα, δεν επιτρέπει στους Ροχίνγκια να εργάζονται για να κερδίσουν τα προς το ζην και θέλει διακαώς την επιστροφή τους στη Μιανμάρ. Ωστόσο έχει τονίσει επανειλημμένα ότι θα μπορούν να επιστρέψουν μόνο όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες.

Αν και η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου ενισχύει τα επιχειρήματα της Ντάκα υπέρ της μελλοντικής επιστροφής των προσφύγων στην πατρίδα τους -μεταξύ άλλων μέσω της άσκησης διπλωματικής πίεσης-, ταυτόχρονα οξύνει το δίλημμα για το Μπανγκλαντές.

«Η Ντάκα θα αναγκαστεί να συνεχίσει να διαπραγματεύεται την επιστροφή προσφύγων με ένα κράτος το οποίο το Δικαστήριο έχει κρίνει υπεύθυνο για γενοκτονία και ολοένα και περισσότερο με τον Στρατό του Αρακάν», σχολίασε ο Ρίτσαρντ Χόρσεϊ, ανώτερος σύμβουλος για την Ασία στο International Crisis Group.

Το Μπανγκλαντές, που ανέλαβε τον Σεπτέμβριο την προεδρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για έναν χρόνο, θα επιδιώξει να ενταθούν οι προσπάθειες, σε συνεργασία με τον ΟΗΕ και άλλες υπηρεσίες, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για τον επαναπατρισμό των Ροχίνγκια, τόνισε ο Κομπίρ.

Αλλά ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το Μπανγκλαντές είναι η χρηματοδότηση για τους πρόσφυγες, καθώς έχει συγκεντρωθεί μόνο το 69% των 710 εκατ. δολαρίων που απαιτούνται για το 2026, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ.

Και η Μαλαισία έχει προσπαθήσει να στείλει πρόσφυγες Ροχίνγκια πίσω στη Μιανμάρ, εν μέσω αυξανόμενης έντασης με τις τοπικές κοινότητες. Περίπου 133.400 Ροχίνγκια είχαν καταγραφεί ως πρόσφυγες στη χώρα στα τέλη Σεπτεμβρίου. Σήμερα ανακοίνωσε τη μετεγκατάσταση 10.000 Ροχίνγκια στην Τουρκία μέσω ενός προγράμματος εκπαίδευσης δεξιοτήτων.

ΕΜ

ΦΩΤΟ : EPA/YASSIN ABDUMONAB

Loading

Play