Σε εξωδικαστικό διακανονισμό 26 εκατομμυρίων λιρών κατέληξε το Grindr, βάζοντας τέλος σε μια διετή δικαστική διαμάχη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η υπόθεση αφορά καταγγελίες για διαρροή ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, ανάμεσά τους και πληροφορίες σχετικές με τον HIV.
Η αγωγή κατατέθηκε στο High Court of Justice (Υψηλό Δικαστήριο της Αγγλίας και Ουαλίας) τον Απρίλιο του 2024 από τη νομική εταιρεία Austen Hays, η οποία εκπροσωπεί 12.000 χρήστες.
Οι χρήστες υποστήριξαν ότι η πλατφόρμα παραβίασε σοβαρά τη νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες, η εφαρμογή διαβίβαζε εξαιρετικά ευαίσθητες πληροφορίες σε διαφημιστικές εταιρείες, ανάμεσά τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την κατάσταση υγείας χρηστών ως προς τον ιό HIV.
Αν το ποσό των 26 εκατ. λιρών μοιραστεί ισόποσα, κάθε εκπροσωπούμενος χρήστης θα λάβει κατά μέσο όρο 2.167 λίρες, κάτι που έχει αφήσει πολλούς από τους ενάγοντες δυσαρεστημένους.
Το Grindr έχει βρεθεί ξανά στο παρελθόν αντιμέτωπο με κατηγορίες ότι διαμοιραζόταν προφίλ HIV χρηστών στις ΗΠΑ.
Καμία παραδοχή ευθύνης
Η Grindr, που ιδρύθηκε το 2009 και είναι πλέον η μεγαλύτερη πλατφόρμα γνωριμιών για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα παγκοσμίως, διευκρίνισε σε ενημέρωση προς τις ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ ότι ο διακανονισμός αφορά ιστορικές πρακτικές δεδομένων πριν από το 2020, όταν την ιδιοκτησία και τον έλεγχο είχε η κινεζική Beijing Kunlun Tech.
Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία ανέφερε ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει δικαστικά ευρήματα ούτε παραδοχή υπαιτιότητας από την πλευρά της, ενώ, παρότι διαφωνεί με τους ισχυρισμούς, αναγνωρίζει την αναστάτωση και την απώλεια εμπιστοσύνης που εξέφρασε μερίδα Βρετανών χρηστών.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών, η εταιρεία συμφώνησε να καταβάλει τα 13 εκατομμύρια λίρες έως το τέλος του τρέχοντος έτους, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 13 εκατομμυρίων λιρών θα εξοφληθεί έως τα τέλη Μαρτίου του 2027.
Με αφορμή την υπόθεση, χρήστες στο διαδίκτυο επισημαίνουν ξανά πόσο επικίνδυνο είναι να μοιράζονται προσωπικά δεδομένα με ψηφιακές πλατφόρμες.
Πριν από τέσσερα χρόνια, το Grindr εισήχθη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.
Πωλούνται χρήστες στο dark web;
Παράλληλα, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Digital Shield που καλύπτει ειδήσεις υψηλής ασφάλειας, κυβερνοεγκληματίας στον σκοτεινό ιστό (dark web) υποστηρίζει ότι διαθέτει προς πώληση μια πλήρη βάση δεδομένων της πλατφόρμας.
Η λίστα φέρεται να περιλαμβάνει περισσότερες από 15 εκατομμύρια εγγραφές χρηστών.
Όπως αναφέρεται στις αναρτήσεις του, τα υποτιθέμενα εκτεθειμένα στοιχεία περιλαμβάνουν αναγνωριστικά λογαριασμών, ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις email, κωδικοποιημένους κωδικούς πρόσβασης (password hashes), καθώς και τεχνικά στοιχεία όπως διευθύνσεις IP, τύπους συσκευών και συντεταγμένες τοποθεσίας.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ο ισχυρισμός ότι η διαρροή περιλαμβάνει ιδιαίτερα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως σεξουαλικό προσανατολισμό, φύλο, σωματικά χαρακτηριστικά, αλλά και πληροφορίες για την κατάσταση υγείας σχετικά με τον ιό HIV και τις ημερομηνίες των τελευταίων διαγνωστικών εξετάσεων.
Μέχρι στιγμής, το περιστατικό δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές, ενώ εκπρόσωπος της Grindr δήλωσε ότι δεν έχουν βρεθεί αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση ή παραβίαση των συστημάτων της, αμφισβητώντας τη βασιμότητα των ισχυρισμών.
Ο κυβερνοεγκληματίας, που εμφανίζεται με το ψευδώνυμο nilojeda, διαθέτει το πακέτο των δεδομένων στην ιδιαίτερα χαμηλή τιμή των 400 δολαρίων σε κρυπτονομίσματα, κάτι που δείχνει ότι το υλικό πιθανότατα διακινείται σε πολλαπλούς αγοραστές και δεν πωλείται αποκλειστικά.
Ακόμη ένα σκάνδαλο
Το 2023 ο διεθνής οργανισμός Human Rights Watch (HRW) κατηγόρησε το Facebook, το Instagram, το WhatsApp, το Twitter και το Grindr ότι δεν κάνουν αρκετά για να αποτρέψουν τη βία κατά ΛΟΑΤΚΙ+ χρηστών από αξιωματούχους στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Το HRW πήρε συνέντευξη από 90 ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που είχαν στοχοποιηθεί ψηφιακά σε αυτές τις εφαρμογές από αξιωματούχους σε πέντε χώρες: Αίγυπτο, Ιράκ, Ιορδανία, Λίβανο και Τυνησία. Συνεντεύξεις πήρε επίσης από 30 ειδικούς για την παρενόχληση των ΛΟΑΤΚΙ+ σε κάθε χώρα.
Σε χώρες όπου η γκέι σεξουαλική δραστηριότητα είναι παράνομη, οι αρχές επιβολής του νόμου συχνά αναγκάζουν άνδρες που κατηγορούνται ότι είναι ομοφυλόφιλοι να υποβληθούν σε εξευτελιστικές εξετάσεις πρωκτού.
Τα ψεύτικα προφίλ
Οι αρχές στις πέντε αυτές χώρες παρακολουθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργούν ψεύτικα προφίλ για να μιμηθούν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και να τα παγιδεύσουν σε εφαρμογές γνωριμιών όπως το Grindr και σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook, έγραψε το HRW.
Οι αρχές, σε ορισμένες περιπτώσεις, δημοσιεύουν προσωπικές πληροφορίες ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκθέτοντάς τα σε βίαιες καταστάσεις. Άλλες φορές συναντούν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, τα συλλαμβάνουν και στη συνέχεια ερευνούν παράνομα τις προσωπικές τους συσκευές, συχνά υπό την απειλή βίας. Με αυτά τα δεδομένα, συγκεντρώνουν πληροφορίες που τους επιτρέπουν να ασκήσουν ποινικές διώξεις τόσο στον κρατούμενο όσο και σε άλλα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.
Όταν οι αστυνομικοί δεν βρίσκουν πληροφορίες τη στιγμή της σύλληψης, μπαίνουν στις εφαρμογές γνωριμιών από τα τηλέφωνά τους, ανεβάζουν φωτογραφίες και κατασκευάζουν συνομιλίες για να δικαιολογήσουν την κράτησή τους, έγραψε το HRW.
Ένας 23χρονος Αιγύπτιος με το όνομα Ayman είπε ότι δέχτηκε να συναντήσει έναν άνδρα που γνώρισε στο Grindr σε ένα καφέ. Πέντε αστυνομικοί με πολιτικά ρούχα τον πλησίασαν και τον απείλησαν ότι θα τον κρεμάσουν με σχοινί αν δεν άνοιγε το τηλέφωνό του.
«Βρήκαν φωτογραφίες μου με μακριά μαλλιά και άλλες φωτογραφίες με έναν άντρα και τις μετέτρεψαν σε υπόθεση απρέπειας», είπε ο Ayman. «Στο περιπολικό, με χτύπησαν και με έβριζαν».
Οι κρατούμενοι φυλακίζονται με αόριστες, προσχηματικές κατηγορίες για ηθική, απώλεια, πορνεία και έγκλημα στον κυβερνοχώρο. Στη φυλακή ανακρίνονται, χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρους, επισκέπτες ή ιατρική περίθαλψη. Στη συνέχεια υποβάλλονται σε αναγκαστικές εξετάσεις πρωκτού, βασανίζονται και εξαναγκάζονται να υπογράψουν ψεύτικες ομολογίες.
