Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες οργανώνει σήμερα στη Νέα Υόρκη την τελευταία του σύνοδο για το κλίμα πριν εγκαταλείψει το αξίωμα, μία ημέρα αφότου κατηγόρησε κολοσσούς της πετρελαϊκής βιομηχανίας ότι μεταχειρίζονται την ατμόσφαιρα του πλανήτη σαν «ανοικτό υπόνομο».
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, που τα τελευταία χρόνια συνηθίζει τέτοιες δηλώσεις-σοκ στην προσπάθειά του να κινητοποιήσει τη διεθνή κοινότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, θα αποχωρήσει από το αξίωμα στα τέλη Δεκεμβρίου, λίγο πριν από την COP31 στην Τουρκία.
Η τελευταία χρονιά της θητείας του σημαδεύτηκε από τις τρομακτικές συνέπειες των κλιματικών αλλαγών, από τους καύσωνες και τις πυρκαγιές που έσπασαν ρεκόρ στην Ευρώπη έως τη ξαφνική πολύνεκρη πλημμύρα που αποδόθηκε στην κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ. Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, για το οποίο μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι φέτος ίσως είναι το πιο σφοδρό στα χρονικά, επιδεινώνει ήδη τις ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες σε όλη την υφήλιο.
Με αυτό το φόντο έχει συγκαλέσει σήμερα στην έδρα του ΟΗΕ «συνάντηση υψηλού επιπέδου για την κλιματική δράση και τη δίκαιη μετάβαση».
Μετά τον Αντόνιο Γκουτέρες, τον λόγο θα πάρουν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι, καθώς οι δύο χώρες είναι συνδιοργανώτριες της επόμενης συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.
Αν και η Τουρκία προεδρεύει και θα φιλοξενήσει στην Αντάλια (Αττάλεια) την COP31, από την 9η έως την 20ή Νοεμβρίου, η Αυστραλία έχει αναλάβει τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, στο πλαίσιο πολιτικού συμβιβασμού χωρίς προηγούμενο.
Punchlines
Χθες Τρίτη ο κ. Γκουτέρες έδωσε τον τόνο, επιτιθέμενος στην πετρελαϊκή βιομηχανία, η οποία, όπως τόνισε εδώ και δεκαετίες, αντιμετωπίζει «την ατμόσφαιρα σαν ανοικτό υπόνομο, αντλώντας κέρδη από τις συνέπειες».
Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, 77 ετών, συνέκρινε τα κέρδη που πλησιάζουν το μισό τρισεκατομμύριο δολάρια από τις αρχές του 2022 με τα 43 δισεκατομμύρια των χρηματοδοτήσεων που έχουν ανακοινωθεί για να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή.
Η τοποθέτηση θύμισε προηγούμενες πολύ δηκτικές ατάκες που είχε εξαπολύσει τα τελευταία χρόνια, όπως εκείνη ότι ο κόσμος έχει πάρει «τον δρόμο για την κλιματική κόλαση».
«Ο Γκουτέρες είναι εξαίρετος υπερασπιστής του κλίματος», σχολίασε η Ρέιτσελ Κλίτους της αμερικανικής οικολογικής οργάνωσης Union of Concerned Scientists, επιδοκιμάζοντας τη βούλησή του «να προβάλλει τις φωνές των πιο ανίσχυρων και να υπογραμμίζει την ανάγκη για κλιματική δικαιοσύνη».
Ανάμεσα σε όσα αναμένεται να ακουστούν σήμερα είναι προτροπές για πιο πράσινη οικονομία, επαρκή χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών, καθώς ο κόσμος γίνεται ολοένα πιο καυτός.
Αντιφάσεις
Ένα από τα κυριότερα ζητήματα είναι ο εξηλεκτρισμός.
Η Τουρκία υπόσχεται, για παράδειγμα, να αυξήσει το μερίδιο του ηλεκτρισμού στη συνολική κατανάλωση ενέργειας, για τη θέρμανση κτιρίων και την κίνηση οχημάτων, στο 35% έως το 2035, όμως δεν ξεκαθαρίζει αν η επιπρόσθετη παραγωγή θα προέλθει από πηγές χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αν δηλαδή θα μειωθούν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση της Γης.
Και η άλλη συνδιοργανώτρια της COP31 του Νοεμβρίου έχει επίσης μπει στο μικροσκόπιο.
Αν και ο αυστραλός πρωθυπουργός Αλμπανέζι προέβαλε την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη χώρα του και μίλησε για το «κόστος της απραξίας», ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας της κυβέρνησής του πραγματοποιεί αυτές τις μέρες ταξίδια στην Ινδία και τη Σαουδική Αραβία για να αυξήσει τον εφοδιασμό της Αυστραλίας με υδρογονάνθρακες.
Η σημερινή σύνοδος ενδέχεται επίσης να δώσει την ευκαιρία για δεσμεύσεις παροχής βοήθειας στο Νεπάλ, όπου οι καταστροφικές πλημμύρες της 26ης Αυγούστου άφησαν πίσω -κατά τα επίσημα δεδομένα τουλάχιστον- 1.446 νεκρούς και περίπου 6.700 αγνοούμενους.
Η οικονομική στήριξη του Νεπάλ «δεν είναι ζήτημα ελεημοσύνης», αλλά «νομική και ηθική ευθύνη» απέναντι στη χώρα της Ασίας, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή, τόνιζε πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών Σισίρ Χανάλ.
Για τη Ρέιτσελ Κλίτους, η καταστροφή αυτή αποτελεί αληθινή δοκιμασία για το ταμείο επέμβασης σε περιπτώσεις απωλειών και ζημιών (FRLD), που ιδρύθηκε από τον ΟΗΕ για την αντιμετώπιση ακριβώς τέτοιων καταστάσεων, αλλά παραμένει τρομερά υποχρηματοδοτούμενο.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
