Την ώρα που η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στα μέτωπα, στο εσωτερικό της ρωσικής κρατικής μηχανής εξελίσσεται μια ήσυχη αλλά βαθιά θεσμική αλλαγή. Το ερώτημα για την επόμενη μέρα στο Κρεμλίνο και τη διαδοχή του Βλαντίμιρ Πούτιν φαίνεται να απαντάται μέσα από τις πρόσφατες κινήσεις της Μόσχας.
Η Ρωσία δεν αναζητά έναν εκλεκτό αντικαταστάτη. Αντίθετα, εφαρμόζει ένα ιδιαίτερα σύνθετο μοντέλο που οι ειδικοί περιγράφουν ως «Μετάβαση χωρίς διάδοχο», με τη στρατηγική διοίκηση να παραμένει στην κορυφή και την καθημερινή διαχείριση να μοιράζεται σε νέα θεσμικά όργανα, μια νέα γενιά τεχνοκρατών και μια θωρακισμένη πολεμική οικονομία.
Το Κρατικό Συμβούλιο ενισχύεται και μετατρέπεται σε κεντρικό συλλογικό πόλο εξουσίας. Το όργανο, που παραδοσιακά είχε συμβουλευτικό ρόλο, αναβαθμίζεται μέσα από τις πρόσφατες διοικητικές αναδιαρθρώσεις σε ένα πανίσχυρο υπερ-υπουργείο, όπου συγκλίνουν τα μεγάλα εθνικά προγράμματα και ο συντονισμός των περιφερειών.
Κεντρικό πρόσωπο στη νέα αρχιτεκτονική είναι ο Αλεξέι Ντιούμιν, ο οποίος ανέλαβε Γραμματέας του Κρατικού Συμβουλίου. Δεν εμφανίζεται ως κλασικός δελφίνος για τη θέση του Προέδρου, αλλά ως ένας de facto επιχειρησιακός Αντιπρόεδρος, με αρμοδιότητα τη γραφειοκρατία, την εσωτερική ασφάλεια και την περιφερειακή διακυβέρνηση.
Η δομή αυτή επηρεάζει άμεσα την παραδοσιακή Κυβέρνηση. Το Κρατικό Συμβούλιο λειτουργεί πλέον ως φίλτρο ελέγχου και ισορροπιών, περιορίζει την αυτονομία του εκάστοτε Πρωθυπουργού -ο οποίος βάσει Συντάγματος αναλαμβάνει χρέη υπηρεσιακού Προέδρου σε περίπτωση ανάγκης- και πολλαπλασιάζει τα κέντρα λήψης αποφάσεων, ώστε να μην συγκεντρώνεται υπερβολική ισχύς σε ένα μόνο πρόσωπο.
Παράλληλα αναδύεται μια δεύτερη γενιά τεχνοκρατών, νεότερη και στενά δεμένη με το σύστημα. Πρόκειται για στελέχη που έχουν μεγαλώσει επαγγελματικά μέσα στη ρωσική κρατική δομή και η ισχύς τους συνδέεται απόλυτα με αυτήν.
- Ντμίτρι Πατρούσεφ (48 ετών): Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Έχοντας διατελέσει Υπουργός Γεωργίας, πιστώνεται την αγροτική αυτάρκεια της Ρωσίας και την επέκταση των εξαγωγών προς τις αγορές της Ασίας και των BRICS εν μέσω των κυρώσεων.
- Μπορίς Κοβαλτσούκ (48 ετών): Επικεφαλής του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ελέγχει τη ροή του κρατικού χρήματος, αποτελώντας τα μάτια του συστήματος πάνω στις δαπάνες της αμυντικής βιομηχανίας.
- Μιχαήλ Μισούστιν (60 ετών): Ο νυν Πρωθυπουργός. Ο απόλυτος διαχειριστής που συντονίζει τη μακροοικονομική σταθερότητα της χώρας.
Η νέα αυτή ελίτ έχει δείξει ότι μπορεί να στηρίξει τη λειτουργία του κράτους. Η αθόρυβη αλλά συστηματική μεταφορά αρμοδιοτήτων προς τη δεύτερη βαθμίδα διασφαλίζει ότι οι νέοι αξιωματούχοι έχουν υλικό και πολιτικό συμφέρον να κρατήσουν το σύστημα ανέπαφο και σταθερό, χωρίς ριζικές ανατροπές ή εσωτερικές συγκρούσεις όταν τεθεί το ζήτημα της φυσικής διαδοχής.
Κανένας πολιτικός σχεδιασμός δεν θα ήταν εφικτός χωρίς την ανθεκτικότητα της ρωσικής οικονομίας, η οποία χρηματοδοτεί την εσωτερική σταθερότητα. Παρά τις κυρώσεις, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η Μόσχα διατηρεί ελεγχόμενη πορεία και έχει απορροφήσει τους αρχικούς κραδασμούς:
- ΑΕΠ και Ανάπτυξη: Μετά από ισχυρή άνοδο 4,9% το 2024, το ρωσικό ΑΕΠ επιβραδύνθηκε σκόπιμα στο 1% το 2025 λόγω της σφιχτής νομισματικής πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας για τη συγκράτηση του πληθωρισμού. Για το τρέχον έτος, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά την ανάπτυξη στο 1,1%, με στήριξη από τις σταθερές τιμές των εμπορευμάτων.
- Πολεμικός Κεϋνσιανισμός: Το ρωσικό ονομαστικό ΑΕΠ προσεγγίζει τα 2,66 τρισεκατομμύρια δολάρια. Το κράτος κατευθύνει μεγάλους πόρους στην εγχώρια παραγωγή, ενώ οι αμυντικές δαπάνες στον φετινό προϋπολογισμό αγγίζουν τα 13 τρισεκατομμύρια ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 38% των συνολικών κρατικών δαπανών μαζί με την εθνική ασφάλεια. Η ένεση ρευστότητας κρατά την ανεργία στο ιστορικό χαμηλό του 2,4% και ενισχύει τους μισθούς στην επαρχία.
- Αποδολαριοποίηση και BRICS: Η Μόσχα μετέφερε το σύνολο των ενεργειακών εξαγωγών της προς την Ασία χρησιμοποιώντας εθνικά νομίσματα, κυρίως γιουάν και ρούβλια. Έτσι διατηρεί πλεονασματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο για φέτος εκτιμάται στα 78,3 δισ. δολάρια, παρά τον αποκλεισμό από το σύστημα SWIFT.
Το συμπέρασμα είναι ότι η σημερινή Ρωσία δεν προετοιμάζεται για μια θεαματική αλλαγή φρουράς, αλλά για θεσμική θωράκιση. Ο πόλεμος λειτουργεί ως σκληρό φίλτρο αξιοκρατίας: όσοι αποτυγχάνουν απομακρύνονται, ενώ οι αποτελεσματικοί τεχνοκράτες αναβαθμίζονται γρήγορα.
Όταν τελικά γίνει η μετάβαση της εξουσίας -είτε με τη λήξη της τρέχουσας θητείας το 2030, είτε αργότερα- δεν θα θυμίζει τις ιστορικές κρίσεις του ρωσικού παρελθόντος. Θα προκύψει από μια μακρά, ελεγχόμενη διαδικασία, στην οποία η εξουσία θα περάσει σε μια νέα, δοκιμασμένη γενιά τεχνοκρατών και σε ισχυρά συλλογικά όργανα, με τη γραμμή πλεύσης της χώρας να μένει αμετάβλητη.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
