Η Αφρική είναι περίπου τρεις φορές μεγαλύτερη από την Ευρώπη και 14 φορές μεγαλύτερη από τη Γροιλανδία, όμως αυτό δεν φαίνεται στον πιο διαδεδομένο παγκόσμιο χάρτη, την προβολή Μερκάτορ του 16ου αιώνα.
Για τον λόγο αυτό, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αναμένεται σήμερα Παρασκευή να τοποθετηθεί επί ψηφίσματος που θα καταργήσει επισήμως τον παραδοσιακό χάρτη Μερκάτορ της υδρογείου, υπέρ ενός χάρτη που θα αποτυπώνει πιο ακριβώς το μέγεθος της Αφρικής.
Ο Ρόμπερτ Ντούσεϊ, υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, δήλωσε ότι το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από το Τόγκο και από χώρες, μεταξύ των οποίων και τα 54 άλλα κράτη μέλη της Αφρικανικής Ένωσης, χωρίς να διευκρινίσει τον συνολικό αριθμό.
«Αυτή η συζήτηση δεν είναι πολιτική [αλλά] επιστημονική, επειδή υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις, επομένως όλοι πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα», είπε.
Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν είναι εκτελεστά, όμως αν η ψηφοφορία περάσει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανανέωση των σχολικών προγραμμάτων και της καθημερινής τεχνολογίας, λόγω της ευρείας χρήσης της προβολής Μερκάτορ στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη διακυβέρνηση.
Ο χάρτης Μερκάτορ που όλοι γνωρίζουμε
Χρόνια τώρα, όλοι βασίζονταν σε έναν οικείο παγκόσμιο χάρτη. Έχει γίνει παγκόσμιο πρότυπο και εμφανίζεται παντού, από αφίσες στις σχολικές αίθουσες μέχρι κυβερνητικά κτίρια, όμως πίσω από τη μεγάλη διάδοσή του κρύβεται ένα σοβαρό μειονέκτημα: η προβολή Μερκάτορ δίνει παραμορφωμένη εικόνα του κόσμου.
Ο γνωστός χάρτης, που δημιούργησε ο Φλαμανδός χαρτογράφος Γεράρδος Μερκάτορ, δέχεται επικρίσεις εδώ και δεκαετίες. Σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τους Ευρωπαίους εξερευνητές να πλοηγούνται ευκολότερα στις θάλασσες, αλλά τελικά παραμόρφωσε τις χερσαίες μάζες.
Σε ορισμένες εκδοχές του χάρτη, η Γροιλανδία, ένα νησί με λιγότερο από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μίλια και λιγότερους από 57.000 κατοίκους, εμφανίζεται σχεδόν τόσο μεγάλη όσο η Αφρική, η οποία έχει έκταση 11,73 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια και πληθυσμό 1,5 δισεκατομμύριο.
Ο παγκόσμιος χάρτης όπως τον συναντάμε σήμερα αποτελεί την σύγχρονη εκδοχή του χάρτη που δημιούργησε ο Φλαμανδός γεωγράφος και χαρτογράφος Γεράρδος Μερκάτορ. Όπως βλέπετε η Γροιλανδία φαίνεται μεγαλύτερη από την Αφρική. Πηγή φωτογραφίας: Youtube).
«Θα μπορούσατε να χωρέσετε τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Μεξικό και μεγάλο μέρος της Ευρώπης στην Αφρική και να σας περισσεύει ακόμα γη», αναφέρει αίτηση στο Change.org για την καμπάνια #CorrectTheMap, η οποία έχει περισσότερες από 11.000 υπογραφές. Η Αφρικανική Ένωση ενέκρινε την καμπάνια τον Αύγουστο του 2025 και στη συνέχεια ζήτησε από το Τόγκο να ηγηθεί της υιοθέτησής της.
Χαρτογραφικός αποικισμός
Ιστορικοί και γεωγράφοι λένε εδώ και χρόνια ότι η προβολή Μερκάτορ έχει ρίζες στα δυτικά στερεότυπα. Ακτιβιστές το έχουν επαναλάβει, με ορισμένους να χρησιμοποιούν τον όρο χαρτογραφικός αποικισμός.
Κάποιοι, σύμφωνα με τον Guardian, υποστηρίζουν ότι ο χάρτης έχει επηρεάσει διακριτικά τη διεθνή ισορροπία ισχύος, υποβαθμίζοντας οπτικά την παρουσία του παγκόσμιου Νότου και διογκώνοντας τα κράτη του βόρειου ημισφαιρίου, ενώ συρρικνώνει τις ισημερινές περιοχές. Όπως λένε, αυτό έχει ενισχύσει συστημικές προκαταλήψεις στο διεθνές εμπόριο, στις αναπτυξιακές προτεραιότητες και στα εκπαιδευτικά πλαίσια.
Η καμπάνια #CorrectTheMap του Τόγκο προωθεί τη χρήση του πιο ακριβούς σχεδίου Equal Earth του 2018, που αναπτύχθηκε από διεθνή ομάδα χαρτογράφων. Οι υποστηρικτές λένε ότι θα βοηθήσει να ανατραπούν οι αντιλήψεις για την Αφρική και να αποαποικιοποιηθούν τα παγκόσμια προγράμματα σπουδών.
Η Γκάνα άνοιξε τον δρόμο
Οι αρχές του Τόγκο ελπίζουν ότι η ψηφοφορία θα ακολουθήσει την πορεία μιας άλλης απόφασης που στηρίχθηκε από την Αφρικανική Ένωση στον ΟΗΕ φέτος. Τον Μάρτιο εγκρίθηκε ψήφισμα που υποστήριξε η Γκάνα και χαρακτήριζε το δουλεμπόριο ως το σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, με 123 κράτη να ψηφίζουν υπέρ. Τρία κράτη καταψήφισαν και 52 απείχαν.
Η επιτυχία της Γκάνας έδωσε στους υποστηρικτές του χάρτη λόγο να πιστεύουν σε θετικό αποτέλεσμα. Η κυβέρνηση του Τόγκο σχεδιάζει εκδήλωση στο Λομέ, την πρωτεύουσα της χώρας, μαζί με την Unesco, την Αφρικανική Ένωση και τεχνολογικούς φορείς, όπως το Google Maps, στο πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, για να χαράξουν την εφαρμογή του ψηφίσματος.
Ο Ντάσεϊ δήλωσε: «Σε όσους λένε γιατί τώρα, λέω, γιατί όχι; Όταν κοιτάμε τον παγκόσμιο χάρτη… είναι καιρός να αλλάξουμε την αφήγηση. Ήρθε η ώρα εμείς στην Αφρική να αναλάβουμε την ευθύνη να αλλάξουμε ό,τι μπορούμε να αλλάξουμε».
Πηγή περιεχομένου: in.gr
