Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μεγαλύτερα προβλήματα ακριβώς λόγω των διπλωματικών του επιτυχιών, γράφει σε ανάλυσή του ο Giuseppe Cucchi, απόστρατος αντιστράτηγος και στρατιωτικός σύμβουλος των πρωθυπουργών της Ιταλίας, Ρομάνο Πρόντι και Μάσιμο ΝτΑλέμα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αίγυπτος, το Ισραήλ και το ιδεώδες του Αραβικού Risorgimento (Αραβική Αφύπνιση) βρίσκονται στον δρόμο του.
Η Τουρκία επιδιώκει να αποκαταστήσει, εντός των δυνατών ορίων, την επιρροή της σε περιοχές που επί αιώνες ανήκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, σημειώνει ο Cucchi, προσθέτοντας ότι η τουρκική επιρροή ενισχύεται γύρω από την Ιταλία. Η Αγκυρα, γράφει, έχει παραγκωνίσει τη Ρώμη ως κυρίαρχο πόλο ισχύος και ελέγχου στην Τριπολίτιδα της Λιβύης — με συνέπεια να συμμετέχει και στον έλεγχο του Καναλιού της Σικελίας — αλλά και στη Σομαλία.
Ο ίδιος αναφέρει ότι η τουρκική ισχύς αναπτύσσεται πάνω στην ισλαμική ραχοκοκαλιά των Βαλκανίων, δηλαδή στον κορμό της περιοχής όπου ο πληθυσμός είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου μουσουλμανικός.
Αυτό, όπως επισημαίνει, συμβαίνει με ΑΕΠ σημαντικά χαμηλότερο από της Ιταλίας, κάτι που γεννά δυσάρεστες συγκρίσεις: είτε οι Τούρκοι είναι εξαιρετικοί είτε η ιταλική πολιτική σκορπά χρήματα από το παράθυρο.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει τώρα μια εντελώς νέα κατάσταση, που προκύπτει από τη στρατηγική συνθήκη η οποία υπεγράφη πρόσφατα στη Μέκκα με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν και ανοίγει νέους ορίζοντες για μια διευρυμένη συνεργασία στη Μέση Ανατολή.
Η συμφωνία συνδέει, σε στρατιωτικό επίπεδο, τη μόνη επίσημα αναγνωρισμένη ισλαμική πυρηνική δύναμη, το Πακιστάν, με μια μέτρια συμβατική δύναμη όπως η Τουρκία.
Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη χερσαία δύναμη του ΝΑΤΟ και μια αμυντική βιομηχανία τόσο προηγμένη που, όπως γράφει ο Cucchi, επί της ουσίας επινόησε τον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Μαζί με έναν οικονομικό γίγαντα όπως η Σαουδική Αραβία, μπορούν να χρηματοδοτήσουν ακόμη και τις πιο δαπανηρές καινοτομίες.
Ή, ίσως, να χρηματοδοτήσουν τις πιο μακροχρόνιες μελλοντικές συγκρούσεις.
Ο Cucchi εκτιμά ότι μια τέτοια συγκέντρωση ισλαμικών δυνάμεων συνιστά κίνδυνο για το Ισραήλ, δεδομένου ότι ο Ερντογάν έχει από καιρό αυτοανακηρυχθεί υπέρμαχος της παλαιστινιακής υπόθεσης και κινήθηκε διεθνώς εναντίον του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, λίγες μέρες μετά τη συμφωνία στη Μέκκα.
Επιπλέον, η διπλωματική αυτή κίνηση θα μπορούσε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πολιτική και κοινωνική αναγέννηση του αραβικού κόσμου, μια διαδικασία που συχνά αναφέρεται ως Αραβική Αφύπνιση (Αραβικό Risorgimento) και πυροδοτήθηκε από την Αραβική Ανοιξη σε πολλά κράτη της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Οραματιζόταν αυτό που θα μπορούσε μια μέρα να είναι η επανένωση — όπως είχε προβλέψει ο Λόρενς της Αραβίας στο έργο του Οι Επτά Στύλοι της Σοφίας, τη δεκαετία του 1920 — ολόκληρης της αραβικής σουνιτικής οικουμένης υπό μία σημαία.
Τότε, επρόκειτο για ένα αντιοθωμανικό σχέδιο, καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία εξουσίαζε το μεγαλύτερο μέρος του αραβικού κόσμου.
Δεν είναι επομένως τυχαίο, καταλήγει η ανάλυση, ότι η Αίγυπτος — κράτος που από μόνο του αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου σουνιτικού αραβικού πληθυσμού και ασκεί τη μεγαλύτερη επιρροή στον Αραβικό Σύνδεσμο — έμεινε εκτός του Συμφώνου της Μέκκας.
Ίσως καταστρώνει άλλα σχέδια που πιθανόν θα έρθουν σε σύγκρουση με αυτά των τριών υπογραφόντων κρατών.
Το Ιράν αντέδρασε άμεσα και εχθρικά, καθώς θεωρεί τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία πολύ κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες για να έχει πραγματική εμπιστοσύνη στην ειλικρίνεια των προθέσεών τους.
Παρά το σιιτικό του δόγμα, το Ιράν, στη διάρκεια της πλέον μακράς αντιπαράθεσής του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχει ενισχύσει την επιρροή του σε πολλά μικρότερα κράτη της περιοχής.
Η Τεχεράνη ελέγχει επίσης τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και τα διάφορα κινήματα που προέρχονται και καθοδηγούνται από αυτήν.
Υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο σουνιτικός κόσμος να χωριστεί σε δύο ανταγωνιστικά στρατόπεδα: το ένα με επικεφαλής μια Τουρκία δεσμευμένη στο όνειρό της να αποκαταστήσει την οθωμανική αυτοκρατορική δόξα.
Το άλλο, ίσως καθοδηγούμενο από την Αίγυπτο ή τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, θα αγωνιστεί για το όνειρο μιας σουνιτικής Αφύπνισης.
Σε κάθε περίπτωση, αυτά είναι άσχημα νέα για το Ισραήλ. Η στρατηγική του περίμετρος έχει επεκταθεί σε σημείο που είναι δύσκολο να την υπερασπιστεί.
Αντιμετωπίζει τρεις εχθρικές μεσαίες δυνάμεις, έτοιμες να εκμεταλλευτούν την πρώτη ευκαιρία για να αμφισβητήσουν ένα όραμα που η Ιερουσαλήμ προσπαθεί να επιβάλει για την περιοχή.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
![]()
