Η Γροιλανδία, το τεράστιο και αραιοκατοικημένο νησί της Αρκτικής, έχει αναδειχθεί ξαφνικά σε κρίσιμο γεωπολιτικό μέτωπο για τις σχέσεις Ευρώπης – ΗΠΑ.
Οι επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τον έλεγχο του νησιού, ακόμα και στρατιωτικά, έχουν προκαλέσει αναστάτωση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αναγκάζοντας ΕΕ και ΝΑΤΟ να αναζητούν μια φόρμουλα αποφυγής ρήξης.
Σύμφωνα με το Politico, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταλήγουν σε ένα κυνικό συμπέρασμα: μια άμεση αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον θα ήταν καταστροφική. Η μόνη ρεαλιστική λύση είναι μια συμφωνία που επιτρέπει στον Τραμπ να εμφανιστεί ως νικητής στις ΗΠΑ χωρίς να διαταραχθεί η Συμμαχία.
Η Γροιλανδία, αυτόνομο έδαφος της Δανίας, διαθέτει σπάνιες γαίες, κρίσιμα ορυκτά και πιθανές ενεργειακές πηγές, ενώ η στρατηγική της θέση την καθιστά κλειδί για τον έλεγχο της Αρκτικής, περιοχή όπου Ρωσία και Κίνα ενισχύουν την παρουσία τους. Ο Τραμπ φαίνεται να βλέπει το νησί ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο, όχι ως σύμμαχο έδαφος.
Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η προοπτική αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης αντιμετωπίζεται ως εφιάλτης. Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ τονίζουν: «Η σύγκρουση δεν είναι επιλογή». Όπως είπε ο Γερμανός Υπ. Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, μια τέτοια κίνηση θα ήταν πρωτοφανής για το ΝΑΤΟ.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική κινείται γύρω από τον κατευνασμό: εξετάζονται πακέτα που θα ικανοποιούν τις επιδιώξεις του Τραμπ χωρίς αλλαγή κυριαρχίας, όπως ενίσχυση της ΝΑΤΟϊκής παρουσίας στην Αρκτική, αυξημένες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες και παραχώρηση μεριδίου κερδών από την εξόρυξη ορυκτών. Όπως λέει Ευρωπαίος διπλωμάτης: «Ο Τραμπ θέλει νίκη. Αν συνδυάσεις ασφάλεια, κρίσιμα ορυκτά και διπλωματικά δεσίματα, μπορεί να συμφωνήσει».
Η Γερμανία προσπαθεί να αποκλιμακώσει, αλλά οι πρόσφατες επαφές στην Ουάσιγκτον απέτυχαν να ξεκαθαρίσουν τις προθέσεις του Τραμπ. Στο μεταξύ, στο Κογκρέσο των ΗΠΑ κατατέθηκε νομοσχέδιο που μπλοκάρει χρηματοδότηση κατάληψης εδάφους συμμάχου, δείχνοντας ότι ακόμη και στο εσωτερικό της χώρας υπάρχει ανησυχία.
Η Δανία και η Γροιλανδία σκληραίνουν τη στάση τους. Όπως δηλώνει ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας: «Αν χρειαστεί να διαλέξουμε ανάμεσα στις ΗΠΑ και στη Δανία, επιλέγουμε τη Δανία… Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ, το Βασίλειο της Δανίας και την ΕΕ». Δημοσκόπηση δείχνει ότι το 85% των κατοίκων απορρίπτει την ένταξη στις ΗΠΑ.
Παρά τις φιλικές δηλώσεις, οι Βρυξέλλες παραμένουν ανήσυχες. Η κρίση στη Γροιλανδία δεν αφορά μόνο το νησί, αλλά δοκιμάζει την ικανότητα της Δύσης να επιβιώσει όταν η ισχυρότερη δύναμή της αμφισβητεί τους κανόνες που τη συγκρότησαν.
