Οξύνονται οι εντάσεις ΗΠΑ – Ευρώπης για τον πόλεμο κατά του Ιράν, αποκαλύπτοντας ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αρνήθηκαν να στηρίξουν ενεργά την αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία. Σε αναρτήσεις του στην πλατφόρμα Truth Social, κατηγόρησε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία για «έλλειψη αποφασιστικότητας», τονίζοντας ότι όσοι ανησυχούν για την ενεργειακή κρίση θα πρέπει «να πάνε να πάρουν το δικό τους πετρέλαιο» από τον Κόλπο. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα αναλάβουν την ευθύνη για τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος θα απευθύνει διάγγελμα για «σημαντικές εξελίξεις σχετικά με το Ιράν», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο άφησε ανοιχτό ενδεχόμενο επανεξέτασης των σχέσεων ασφαλείας με χώρες που αρνούνται να υποστηρίξουν τις επιχειρήσεις.
Σκληρές ήταν οι δηλώσεις για χώρες του ΝΑΤΟ που μπλοκάρουν τη χρήση βάσεων ή εναέριου χώρου, με τον Τραμπ να αναφέρει ότι «δεν είναι μια πολύ καλή ρύθμιση» όταν οι ΗΠΑ δεσμεύονται για την υπεράσπιση της Ευρώπης αλλά περιορίζονται οι δικές τους δυνατότητες. Ειδικά η Ισπανία δέχτηκε αιχμές για «άρνηση χρήσης βάσεων και εναερίου χώρου», ενώ η Ευρώπη επιχειρεί συντονισμένα να περιορίσει την εμπλοκή της.
Σύμφωνα με τον Guardian, Γαλλία και Ιταλία αρνήθηκαν τη διέλευση στρατιωτικών πτήσεων, ενώ η Ισπανία είχε αποκλείσει τη χρήση των βάσεων και του εναερίου χώρου της. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν μπορούν να αποφασίζουν μονομερώς κανόνες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το Politico αναφέρει ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν από χώρες του ΝΑΤΟ παροχή συστημάτων αεράμυνας και ενίσχυση βάσεων στη Μέση Ανατολή, με έντονη αντίδραση της Πολωνίας και άλλων χωρών της ανατολικής πτέρυγας, που επικαλούνται την προστασία των εθνικών τους συνόρων.
Η απουσία επαρκούς διαβούλευσης πριν από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων έχει εξοργίσει την Ευρώπη, που θεωρεί τη στρατηγική των ΗΠΑ ασαφή. Διπλωμάτες του ΝΑΤΟ και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι υπάρχει «διαφορετική αντίληψη και δυσκολία» στη διατλαντική συνεργασία.
Η κρίση αναδεικνύει μια βαθύτερη αλλαγή στη διεθνή σκηνή: οι συμμαχίες δεν θεωρούνται δεδομένες, η Ευρώπη απαιτεί μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν αυξημένη στήριξη από τους συμμάχους τους. Παρά τις εντάσεις, καμία πλευρά δεν επιθυμεί πλήρη ρήξη, αλλά η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί, και η διατλαντική σχέση μπορεί να εισέλθει σε μια νέα εποχή πιο ψυχρής συνεργασίας.
