Το πλοίο αναμένεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου, με τις έρευνες να προγραμματίζονται να ξεκινήσουν είτε τη Δευτέρα είτε την Τρίτη.
Έπειτα από ένα διήμερο έντονων διπλωματικών διεργασιών, με την Αθήνα και την Άγκυρα να ανταλλάσσουν μηνύματα για τη θαλάσσια περιοχή όπου πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες, το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo ετοιμάζεται να αναλάβει δράση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX και τη χορήγηση άδειας για την εκτέλεση των ερευνητικών εργασιών από τη γαλλική εταιρεία, ενώ είχε προηγηθεί τουρκική αντι-NAVTEX, με την οποία η Άγκυρα αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της Ελλάδας σε τμήμα της θαλάσσιας περιοχής.
Κεντρικό σημείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας αποτελεί το γεγονός ότι η γαλλική εταιρεία απευθύνθηκε στις ελληνικές αρχές για τη χορήγηση άδειας εκτέλεσης των εργασιών. Η παράλληλη ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά, ωστόσο, αποτέλεσε αφορμή για νέα διπλωματική και πολιτική συζήτηση, καθώς η αντιπολίτευση ζητά διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της επικοινωνίας και τις ενδεχόμενες προεκτάσεις της.
Από την πλευρά της Αθήνας υπογραμμίζεται ότι η ενημέρωση ενός παράκτιου κράτους δεν συνιστά αίτημα αδειοδότησης ούτε αναγνώριση δικαιοδοσίας. Εκτιμάται, πάντως, ότι η Άγκυρα ενδέχεται να επιχειρήσει να παρουσιάσει την επικοινωνία ως διπλωματική επιβεβαίωση των δικών της θέσεων, με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης να προβάλλουν τις επαφές μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας.
Στο μεταξύ, η Τουρκία έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς οι χαμηλοί τόνοι που υιοθέτησε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να θεωρούνται ένδειξη εγκατάλειψης των τουρκικών διεκδικήσεων.
Το μήνυμα Μητσοτάκη και η στάση της Άγκυρας
Στην έκδοση της άδειας και της σχετικής NAVTEX αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσω ανάρτησής του, χαρακτηρίζοντας τις συγκεκριμένες εξελίξεις σημαντικά βήματα για την προώθηση του έργου.
«Την Παρασκευή εκδόθηκε η άδεια εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου (Great Sea Interconnector, GSI), καθώς και η σχετική navtex, σημαντικά βήματα για την προώθηση της υλοποίησης του έργου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η αρμοδιότητα αδειοδότησης των εργασιών ανήκει στην Ελλάδα και την Κύπρο, επισημαίνοντας τη σημασία της ευρωπαϊκής διάστασης του έργου και της συμμετοχής γαλλικών εταιρειών.
«Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών για ένα έργο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και στο οποίο συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι ενεργειακές διασυνδέσεις αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια, τη συνεργασία και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Από την πλευρά του, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε δηλώσεις του στον δημοσιογράφο του ΣΚΑΪ Μανώλη Κωστίδη, επιχείρησε να υποβαθμίσει την ένταση, αναφέροντας ότι «όλα είναι καλά, όλα είναι φυσιολογικά».
Είχε προηγηθεί η αντίδραση της Άγκυρας, η οποία με ανακοίνωσή της αμφισβήτησε την ελληνική αρμοδιότητα σε μέρος της περιοχής των ερευνών, υποστηρίζοντας ότι αυτή εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι απαιτείται συντονισμός με τις τουρκικές αρχές.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης για τη γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία
Το ζήτημα της επικοινωνίας της γαλλικής εταιρείας με την Άγκυρα μεταφέρθηκε γρήγορα και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει τι ακριβώς διαμείφθηκε μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας, καθώς και εάν η Αθήνα γνώριζε και είχε εγκρίνει τη συγκεκριμένη ενέργεια.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τις πληροφορίες περί γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη την εξέλιξη. Σύμφωνα με την κριτική της, μια γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας, υπό την απειλή πρόκλησης επεισοδίου, θα μπορούσε να εκληφθεί στην πράξη ως αναζήτηση της συναίνεσής της και να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο.
Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, αναγνώρισε τη σημασία της επανεκκίνησης του έργου, ζητώντας να προχωρήσει χωρίς εμπόδια, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και χωρίς υποχωρήσεις απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
Παράλληλα, οι Δημήτρης Μάντζος και Γιάννης Μανιάτης ζητούν αναλυτική ενημέρωση για τις ενέργειες της γαλλικής πλευράς. Μεταξύ άλλων, θέτουν το ερώτημα εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε προηγούμενη γνώση της επικοινωνίας με την Τουρκία και ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενό της, ενώ προαναγγέλλουν σχετική επίκαιρη ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις διατύπωσε το ΚΚΕ, το οποίο ζητά από την κυβέρνηση να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τις πληροφορίες για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση. Το κόμμα προειδοποιεί ότι μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα για την ενίσχυση των διεκδικήσεών της στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Προβληματισμό για τους διπλωματικούς χειρισμούς εξέφρασε και η Νέα Αριστερά, εστιάζοντας στον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέα δεδομένα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την τουρκική πλευρά.
Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Η παρέμβαση Σαμαρά και η απάντηση Μητσοτάκη
Την ίδια ώρα, η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης βρίσκεται στο επίκεντρο ευρύτερης πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά να παρεμβαίνει στη συζήτηση για την ενεργειακή πολιτική της χώρας.
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Αντώνης Σαμαράς επέλεξε να επικεντρώσει την κριτική του στις ενεργειακές επιλογές της κυβέρνησης, καταθέτοντας παράλληλα συγκεκριμένες προτάσεις, χωρίς να ανοίξει νέο μέτωπο με το Μέγαρο Μαξίμου για τους χειρισμούς στην εξωτερική πολιτική.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την παρουσία του στις Σέρρες, επέλεξε να απαντήσει εμμέσως στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού για την επιστροφή 48 κειμηλίων από τη Βουλγαρία, κάνοντας λόγο για «υποχώρηση με πανηγυρισμούς».
«Ετεροβαρής δεν είναι μια συμφωνία η οποία ανοίγει τον δρόμο στον επαναπατρισμό των θησαυρών μας. Ετεροβαρής, και εναντίον μας τελικά, είναι η αδράνεια και η ακινησία που τους κρατούν μακριά», ανέφερε ο πρωθυπουργός, χωρίς να κατονομάσει τον Αντώνη Σαμαρά.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην έναρξη των ερευνών από το Abeille Marengo και στις κινήσεις που θα ακολουθήσουν στη θαλάσσια περιοχή, καθώς η πορεία του Great Sea Interconnector εξακολουθεί να συνδέεται τόσο με την ενεργειακή στρατηγική Ελλάδας και Κύπρου όσο και με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
