Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζει μία από τις μεγαλύτερες πωλήσεις βαρέων πυρομαχικών προς το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, συνολικής αξίας 2,8 δισ. δολαρίων.
Το πακέτο αναμένεται να περιλαμβάνει περίπου 40.000 βόμβες βάρους 2.000 λιβρών, δηλαδή περίπου 900 κιλών η καθεμία.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, στη συμφωνία περιλαμβάνονται 20.000 βόμβες τύπου MK-84 και άλλες 20.000 BLU-117, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα περιλαμβάνονται επίσης 20.000 διατρητικές κεφαλές I-2000.
Η προτεινόμενη πώληση έχει ήδη γνωστοποιηθεί ανεπίσημα στις αρμόδιες επιτροπές του αμερικανικού Κογκρέσου, οι οποίες εξετάζουν τις μεγάλες συμφωνίες εξοπλισμών. Η χρηματοδότηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε σημαντικό βαθμό μέσω της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ.
Ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχουν προχωρήσει μέχρι στιγμής σε επίσημο σχόλιο για τη συμφωνία, ενώ Αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος ανέφερε ότι η διαδικασία ακολουθεί τα προβλεπόμενα στάδια για τις πωλήσεις όπλων.
Οι βόμβες που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο επί Μπάιντεν
Οι MK-84, βάρους περίπου ενός τόνου, θεωρούνται από τα ισχυρότερα συμβατικά πυρομαχικά του αμερικανικού οπλοστασίου. Έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα και τον Λίβανο, με την εκτεταμένη ισχύ τους να έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα λόγω του κινδύνου για τον άμαχο πληθυσμό σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.
Η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είχε αναστείλει την άνοιξη του 2024 την αποστολή μίας παρτίδας πυρομαχικών προς το Ισραήλ, καθώς υπήρχαν ανησυχίες για τις επιπτώσεις από τη χρήση τους στη Γάζα. Η απόφαση αυτή, ωστόσο, ανατράπηκε τον Ιανουάριο του 2025, λίγο μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Οι MK-84 είχαν χρησιμοποιηθεί από το Ισραήλ ακόμη και σε περιοχές που είχαν χαρακτηριστεί ασφαλείς για τους αμάχους, γεγονός που είχε προκαλέσει έντονη κριτική. Πρώην τεχνικός εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών του αμερικανικού στρατού είχε περιγράψει στη Washington Post την καταστροφική τους ισχύ, επισημαίνοντας ότι μία τέτοια βόμβα μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά ένα κτίριο.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ για τη στρατιωτική βοήθεια
Η νέα συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ αποτελεί αντικείμενο ολοένα εντονότερης πολιτικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ιδιαίτερα μεταξύ των Δημοκρατικών.
Δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Quinnipiac τον Ιούνιο έδειξε ότι το 48% των Αμερικανών ψηφοφόρων θεωρεί πως οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν υπερβολική υποστήριξη στο Ισραήλ. Το αντίστοιχο ποσοστό μεταξύ των Δημοκρατικών έφτασε το 66%. Τα ποσοστά αυτά είναι αυξημένα σε σχέση με το 2017, όταν οι αντίστοιχες απαντήσεις ήταν 16% και 20%.
Παράλληλα, τον Ιούλιο περισσότεροι από 100 Δημοκρατικοί βουλευτές ψήφισαν υπέρ του τερματισμού της αμερικανικής βοήθειας προς το Ισραήλ.
Οι επιχειρήσεις στη Γάζα και η νέα συμφωνία
Η σχεδιαζόμενη πώληση πραγματοποιείται ενώ εξακολουθούν να καταγράφονται ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, παρά την κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2025 με αμερικανική διαμεσολάβηση.
Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, περισσότεροι από 1.300 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί μετά την έναρξη της εκεχειρίας, ενώ ο ισραηλινός στρατός αναφέρει ότι στο ίδιο χρονικό διάστημα έχουν χάσει τη ζωή τους τέσσερις στρατιώτες του. Ισραήλ και Χαμάς αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της συμφωνίας.
Την ίδια ώρα, η σχέση Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ δεν στερείται εντάσεων, με ζητήματα όπως η βία Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη, οι επιχειρήσεις στον Λίβανο και τη Συρία, αλλά και οι διαφωνίες γύρω από το σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα να παραμένουν στην ατζέντα.
Η τελική πορεία της συμφωνίας των 2,8 δισ. δολαρίων θα περάσει από τα προβλεπόμενα στάδια του αμερικανικού συστήματος έγκρισης μεγάλων πωλήσεων όπλων, με τις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου να έχουν ήδη ενημερωθεί σχετικά.
