Στην τελική φάση εισέρχεται από σήμερα η διαδικασία της προτείνουσας Βουλής για τη συνταγματική αναθεώρηση, με τη συζήτηση στην Ολομέλεια της πρότασης που κατέθεσε η Νέα Δημοκρατία.
Η παρούσα Βουλή καλείται μέσα στις επόμενες ημέρες να αποφασίσει ποιες από τις περισσότερες από 30 προτεινόμενες διατάξεις μπορούν να οδηγηθούν προς αναθεώρηση. Ωστόσο, το τελικό περιεχόμενο των αλλαγών θα καθοριστεί από την επόμενη, την αναθεωρητική Βουλή, μετά τις εθνικές εκλογές.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως φάνηκε και στην αρμόδια Επιτροπή, δεν αναμένεται να στηρίξουν τις προτάσεις της κυβέρνησης σε αυτή τη φάση, επιδιώκοντας να διατηρήσουν τον ρόλο τους στη διαμόρφωση των τελικών διατάξεων στην επόμενη Βουλή.
Η διαδικασία προβλέπει τη λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία: αν μια διάταξη εγκριθεί τώρα με 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή θα απαιτούνται 150 για την τελική διαμόρφωσή της. Αν εγκριθεί με 151 ψήφους, τότε η αναθεωρητική Βουλή θα χρειαστεί πλειοψηφία 180 βουλευτών.
Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται θετικό στην ανάγκη αναθεώρησης ορισμένων άρθρων, ωστόσο αναμένεται να ψηφίσει «παρών» σε αρκετές διατάξεις και «κατά» στις υπόλοιπες. Τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν την πρόταση της ΝΔ.
Μεταξύ των θεμάτων όπου διαφαίνονται περιθώρια συναίνεσης στην επόμενη Βουλή είναι η λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, η επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, οι αλλαγές στο άρθρο για την ευθύνη υπουργών, η προστασία του περιβάλλοντος, οι δικλείδες ασφαλείας για την τεχνητή νοημοσύνη και η επιστολική ψήφος.
Αντίθετα, μεγαλύτερες δυσκολίες φαίνεται να υπάρχουν για προτάσεις όπως το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, αλλά και η μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Για τη δεύτερη πρόταση, μάλιστα, υπάρχουν επιφυλάξεις ακόμη και στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι οι βουλευτές θα τοποθετηθούν με ελεύθερη συνείδηση, υπογραμμίζοντας ότι αυτό αποτελεί βασική αρχή στις διαδικασίες συνταγματικής αναθεώρησης.
Η κυβέρνηση πάντως ασκεί κριτική στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του, υποστηρίζοντας ότι ενώ αναγνωρίζει την ανάγκη αλλαγών σε αρκετά άρθρα, δεν επιλέγει να τις στηρίξει στην παρούσα φάση. Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ επιμένει στην ανάγκη εξασφάλισης ευρύτερων συναινέσεων στην επόμενη Βουλή, επικαλούμενο και την εμπειρία της αναθεώρησης του 2019.
