Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδέει τις ταραχές στη Γαλλία με τη μεταναστευτική πολιτική του Μακρόν, αλλά οι παρεμβάσεις του αποκαλύπτουν περισσότερα για τη δική του πολιτική ατζέντα και τη στάση του απέναντι στις κοινωνικές διαμαρτυρίες.
Την ώρα που οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρές πολιτικές και διεθνείς προκλήσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στρέψει την προσοχή του στις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τη Γαλλία. Με διαδοχικές αναρτήσεις στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγορεί τη μεταναστευτική πολιτική της γαλλικής κυβέρνησης και ζητά το κλείσιμο των συνόρων.
«Οι μετανάστες έχουν καταλάβει τη Γαλλία. Πρέπει να ΚΛΕΙΣΟΥΝ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ, ΓΡΗΓΟΡΑ!», έγραψε, ενώ υποστήριξε ότι το Παρίσι σύντομα θα γίνει «μουσουλμανική πόλη». Όπως ανέφερε, είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα τον Εμανουέλ Μακρόν ότι κάνει λάθος επιτρέποντας την είσοδο μεταναστών στη χώρα.
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στη σταθερή πολιτική γραμμή του Τραμπ, ο οποίος παρουσιάζει τη μετανάστευση ως απειλή για την ασφάλεια και την ταυτότητα των δυτικών κοινωνιών. Ωστόσο, οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία συνδέονται και με ζητήματα όπως οι συνθήκες στα σχολεία, η υποχρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών και η ακρίβεια. Οι λεηλασίες και οι συγκρούσεις είναι σοβαρά φαινόμενα, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι η μετανάστευση αποτελεί την αιτία της κοινωνικής αναταραχής.
Η γαλλική κρίση στην υπηρεσία του MAGA
Η επιμονή του Τραμπ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, την ώρα που η στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν προκαλεί αβεβαιότητα και η δημοτικότητά του δέχεται πιέσεις. Η εικόνα μιας Ευρώπης που αποτυγχάνει να ελέγξει τα σύνορά της λειτουργεί ως προειδοποιητικό παράδειγμα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους και ενισχύει την επιχειρηματολογία του κινήματος MAGA.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που ο Αμερικανός πρόεδρος παρεμβαίνει ανοιχτά στην πολιτική άλλων χωρών. Έχει στηρίξει ξένους πολιτικούς με τους οποίους συμφωνεί ιδεολογικά, μεταξύ άλλων τον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας και τον ακροδεξιό υποψήφιο για την προεδρία της Πολωνίας, ενώ επέβαλε δασμούς στη Βραζιλία με αφορμή τη δίωξη του συμμάχου του Ζαΐρ Μπολσονάρου. Παράλληλα, στήριξε την επανεκλογή του Ούγγρου Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος τελικά ηττήθηκε, ενώ πρόσφατα εξέφρασε και την υποστήριξή του στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Στη Γαλλία, η ρητορική του ενισχύει το αφήγημα της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης, η οποία έχει επενδύσει πολιτικά στη μετανάστευση και στην ασφάλεια, επιδιώκοντας για πρώτη φορά να κατακτήσει την προεδρία στις εκλογές του 2027. Η ιδεολογική σύγκλιση με το MAGA είναι εμφανής.
Οι παρεμβάσεις και το κόστος για τις ΗΠΑ
Η ανοιχτή ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών μπορεί, ωστόσο, να προκαλέσει αντιδράσεις. Ειδικά στη Γαλλία, η οποία εξακολουθεί να διεκδικεί σημαντικό διεθνή ρόλο, οι δημόσιες υποδείξεις από την Ουάσιγκτον δεν είναι αυτονόητο ότι θα γίνουν αποδεκτές.
Οι σχέσεις Τραμπ και Μακρόν, που στο παρελθόν χαρακτηρίζονταν από δημόσια οικειότητα, έχουν ψυχρανθεί εξαιτίας των εμπορικών διαφορών και της στάσης του Αμερικανού προέδρου απέναντι στην Ουκρανία. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία αξιοποιεί τις ταραχές στη Γαλλία για να ενισχύσει το δικό της αφήγημα περί αποδυνάμωσης της Ευρώπης.
Η αμερικανική πίεση προς τους συμμάχους έχει και πρακτικό κόστος. Όταν η Ουάσιγκτον χρειάζεται διεθνή υποστήριξη, η αντιμετώπιση των εταίρων με απαξιωτικό τρόπο μπορεί να δυσκολέψει τη συνεργασία.
Όταν η διαμαρτυρία παρουσιάζεται ως απειλή
Πέρα από τη μεταναστευτική πολιτική, οι παρεμβάσεις του Τραμπ αναδεικνύουν και τη στάση του απέναντι στις κοινωνικές κινητοποιήσεις. Η βία στη Γαλλία, με λεηλασίες καταστημάτων και καταστροφές δημόσιων κτιρίων, απαιτεί καταδίκη και απόδοση ευθυνών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλα τα αιτήματα των διαδηλωτών είναι παράνομα ή ότι οι κινητοποιήσεις οργανώθηκαν από ξένους παράγοντες.
Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει καταδικάσει τα επεισόδια, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι οι πολίτες έχουν θεμιτά αιτήματα. Ο Τραμπ, αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει τις ταραχές με τη μετανάστευση, ενώ ο αντιπρόεδρός του, Τζέι Ντι Βανς, υποστήριξε ότι οι δυτικές φιλελεύθερες κυβερνήσεις αγνόησαν τα προβλήματα ενσωμάτωσης των μεταναστών.
Ωστόσο, οι γαλλικές αρχές δεν έχουν τεκμηριώσει σύνδεση ανάμεσα στη μετανάστευση και το σύνολο των επεισοδίων. Η Γαλλία έχει μακρά ιστορία κοινωνικών εξεγέρσεων και μαζικών διαδηλώσεων, χωρίς να χρειάζεται εξωτερική καθοδήγηση για να βγουν οι πολίτες της στους δρόμους. Άλλωστε, η συμμετοχή ανθρώπων με μεταναστευτικό υπόβαθρο σε μια κινητοποίηση δεν αποδεικνύει ότι η μετανάστευση είναι η αιτία της.
Το βλέμμα στραμμένο στις ΗΠΑ
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν εξετάσει κανείς τις εξελίξεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Την ώρα που ο Τραμπ σχολίαζε τις γαλλικές διαδηλώσεις, χιλιάδες κινητοποιήσεις του κινήματος «No Kings» πραγματοποιούνταν σε όλη τη χώρα, εκφράζοντας αντίθεση στις πολιτικές του.
Παράλληλα, ο Τομ Χόμαν, αρμόδιος του Λευκού Οίκου για τη μεταναστευτική πολιτική, άφησε αιχμές για την Ιλχάν Ομάρ, βουλευτή των Δημοκρατικών και πολιτογραφημένη Αμερικανίδα πολίτη, υπονοώντας πιθανή μεταναστευτική απάτη.
Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι οι κινητοποιήσεις στις δύο χώρες έχουν τις ίδιες αιτίες. Αναδεικνύει, όμως, μια πολιτική αντίφαση: η διαμαρτυρία μπορεί να παρουσιάζεται ως δικαίωμα όταν στρέφεται εναντίον ενός αντιπάλου, αλλά ως απειλή όταν αμφισβητεί την εξουσία του ίδιου του ηγέτη.
Η γαλλική κρίση, επομένως, δεν αφορά μόνο τη Γαλλία. Για τον Τραμπ αποτελεί ένα ακόμη πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, μέσα από το οποίο επιχειρεί να ενισχύσει τη δική του ατζέντα. Και τελικά, οι δηλώσεις του για τις διαδηλώσεις στο Παρίσι αποκαλύπτουν λιγότερα για τη γαλλική κοινωνία και περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος αντιμετωπίζει τη διαφωνία, τη μετανάστευση και τη λαϊκή αμφισβήτηση της εξουσίας.
