Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία θα εγγυάται πως «το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται κοντά μια αρχική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, λίγες ώρες αφότου είχε προαναγγείλει σκληρά πλήγματα κατά της χώρας. «Μόλις πετύχαμε μια σπουδαία διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν», είπε σε δημοσιογράφους από το Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ χαρακτήρισε τις πληροφορίες περί συμφωνίας «εικασίες», υποστηρίζοντας ότι «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί». Όπως μεταδίδει το BBC, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ υποστηρίζει ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Λίγες ώρες πριν από τις νέες δηλώσεις του είχε προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν «πολύ σκληρά».
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν εκτεταμένες επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου που θεωρούνται σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, ενώ ουσιαστικά έκλεισε και τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Παρότι τον Απρίλιο είχε συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός, οι δύο πλευρές συνέχισαν κατά διαστήματα τις ανταλλαγές πυρών, με δύο γύρους αμοιβαίων επιθέσεων να καταγράφονται μόνο αυτή την εβδομάδα. Οι δηλώσεις Τραμπ επηρέασαν άμεσα και τις αγορές, με την τιμή του πετρελαίου Brent να υποχωρεί κατά 4,4%, στα περίπου 89 δολάρια το βαρέλι.
Τι προβλέπει η συμφωνία που περιγράφει ο Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία θα εγγυάται πως «το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο», ενώ ανέφερε ότι η υπογραφή των σχετικών εγγράφων πιθανόν να γίνει στην Ευρώπη, μόλις ολοκληρωθεί η τελική τους διαμόρφωση.
«Τα κείμενα βρίσκονται σχεδόν στην τελική τους μορφή, οπότε θα δούμε», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά «μόλις υπογραφεί η συμφωνία». Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι έχει συνομιλήσει με ηγέτες της περιοχής, μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι «ολόκληρη η Μέση Ανατολή είναι πολύ χαρούμενη».
Από την πλευρά του, το γραφείο του Νετανιάχου επιβεβαίωσε την επικοινωνία, διευκρινίζοντας όμως ότι το Ισραήλ «δεν αποτελεί μέρος του μνημονίου κατανόησης». Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαιρέτισε τη δέσμευση Τραμπ για τελική συμφωνία που θα προβλέπει απομάκρυνση εμπλουτισμένου υλικού, αποξήλωση υποδομών, περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων και τερματισμό της ιρανικής στήριξης προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου έχει ήδη διαμορφωθεί, κατηγορώντας όμως τις ΗΠΑ ότι προχώρησαν σε «υπερβολικές απαιτήσεις» και πρόσθεσαν νέους όρους. Υπογράμμισε ακόμη ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις «κόκκινες γραμμές» της. Παρά τις επαναλαμβανόμενες αισιόδοξες δηλώσεις από την αμερικανική πλευρά, επίσημη συμφωνία δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Νέες απειλές και φόβοι για κλιμάκωση
Λίγες ώρες πριν από τις τελευταίες δηλώσεις περί συμφωνίας, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν πολύ σκληρά απόψε», απειλώντας παράλληλα στόχους όπως το νησί Χαργκ και άλλες κρίσιμες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το Χαργκ, στον βόρειο Περσικό Κόλπο, αποτελεί τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, από όπου περνά περίπου το 90% των εξαγωγών αργού.
Η Τεχεράνη απάντησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση θα προκαλέσει «ακόμη πιο σκληρά αντίποινα». Σε ανακοίνωσή της σημείωσε ότι, αν στοχοποιηθούν οι ενεργειακές υποδομές της, «είτε οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα είναι διαθέσιμες για όλους είτε για κανέναν». Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν νέα πλήγματα μετά τη συντριβή αμερικανικού ελικοπτέρου Apache στον Κόλπο τη Δευτέρα, ενώ την Τετάρτη η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε επιθέσεις σε στρατιωτικές, ραντάρ και εγκαταστάσεις επιτήρησης στο νότιο Ιράν.
Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία. Σύμφωνα με τις αρχές του Μπαχρέιν, ένα 11χρονο κορίτσι τραυματίστηκε από ιρανικό drone και προκλήθηκαν ζημιές σε κατοικίες και οχήματα. Η κλιμάκωση προκάλεσε διεθνείς εκκλήσεις για αποκλιμάκωση, με τον εκπρόσωπο του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να εκφράζει βαθιά ανησυχία και να καλεί σε επιστροφή στην πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας.
Ανάλογες εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση διατύπωσαν επίσης το Πακιστάν, η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία, η Ινδία και η Σαουδική Αραβία.
