Με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας εγκρίθηκε χθες στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, εν μέσω έντονων αντιδράσεων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προχωρά στην εμπορευματοποίηση ενός δημόσιου και κοινωνικού αγαθού, όπως το νερό, υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο οδηγεί σε υποβάθμιση του ρόλου των δήμων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης εξέφρασε την πλήρη αντίθεση του κόμματος στο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, δεσμευόμενος ότι μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα επαναφέρει, όπως ανέφερε, τον έλεγχο του νερού στην κοινωνία, στους δήμους και στους παραγωγούς.
Καταγγελίες για «φαστ τρακ» διαδικασία
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ άσκησε σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε η νομοθετική ρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι κατατέθηκε ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την εθνική στρατηγική για τα ύδατα.
Όπως ανέφερε, το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η διαδικασία ήταν προσχηματική, ενώ κατήγγειλε τον αποκλεισμό θεσμικών φορέων, όπως η ΚΕΔΕ και η ΕΔΕΥΑ, κάνοντας λόγο για διαδικασία «φαστ τρακ».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση άφησε σκόπιμα να συσσωρευτούν χρέη στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, ώστε να χρησιμοποιήσει την οικονομική τους κατάσταση ως επιχείρημα για την αλλαγή του υφιστάμενου μοντέλου.
Το ΠΑΣΟΚ, με την έναρξη της συζήτησης στην Ολομέλεια, κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας για τα άρθρα 3, 4, 6 και 16 του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι οι προβλέψεις τους αντίκεινται στο άρθρο 102 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, αλλά και στο άρθρο 25 για την αρχή της αναλογικότητας.
Ο Παναγιώτης Δουδωνής από το ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής αφήνει ανοιχτό ζήτημα συμβατότητας με το Σύνταγμα.
«Τι λέει η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής; Μπορεί να θέσει ζήτημα συμβατότητας με βάση το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει την διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, δεδομένου ότι η επίμαχη μεταβίβαση ενδέχεται να κριθεί ότι στερεί από τους ΟΤΑ την περιουσιακή βάση με την οποία ασκούν την αρμοδιότητα ύδρευσης σε περιφερειακό επίπεδο», τόνισε.
Η ένσταση απορρίφθηκε από τη Βουλή με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Αντιδράσεις από ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ
Ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος από τον ΣΥΡΙΖΑ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με το νομοσχέδιο συνεχίζει μια σειρά παρεμβάσεων που, όπως υποστήριξε, περιορίζουν θεσμικές αρμοδιότητες.
«Οι διατάξεις αυτές είναι σε απόλυτη συνέπεια με όσα κάνει τελευταία η ΝΔ. Την περασμένη εβδομάδα, είχαμε νομοθετική ρύθμιση για να διορίσει διοίκηση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο. Αυτές τις μέρες συζητείται νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, με το οποίο παρατείνεται η διοίκηση των μεγαλύτερων Πρωτοδικείων της χώρας. Ο υπουργός παρενέβη και αλλάζει προϋποθέσεις σύγκλισης γενικής συνέλευσης για τους συμβολαιογράφους. Έρχεται σήμερα νομοσχέδιο που καταστρατηγεί διατάξεις που είναι προφανείς και αυταπόδεικτες», επισήμανε.
Αναφερόμενος στη διάταξη για το νερό, ο κ. Ξανθόπουλος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση παρεμβαίνει στον πυρήνα της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
«Ρυθμίζει και παρεμβαίνει σε κάτι που αποτελεί πυρήνα λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διότι η διαχείριση του νερού με τη λειτουργία δημοτικών επιχειρήσεων ανήκει στο στενό πυρήνα λειτουργίας των ΟΤΑ», ανέφερε.
Από την πλευρά του ΚΚΕ, ο Νίκος Καραθανασόπουλος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση κινείται προς την κατεύθυνση της εμπορευματοποίησης των υδάτινων πόρων, σε ευθυγράμμιση, όπως είπε, με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Στον καπιταλισμό, το νερό είναι εμπόρευμα, όχι αγαθό. Θεωρούμε την ένσταση αντισυνταγματικότητας του ΠΑΣΟΚ ως προσχηματική, στο πλαίσιο της αγωνιώδους προσπάθειας να κάνει αντιπολίτευση με πολιτικές που συμφωνεί. Γιατί η κυβέρνηση εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις της ΕΕ», σημείωσε, προσθέτοντας ωστόσο ότι το κόμμα στηρίζει την ένσταση λόγω της αντίθεσής του στην επιτάχυνση της εμπορευματοποίησης των υδάτινων πόρων.
Παπασταύρου: «Πρώτο βήμα» για νέο μοντέλο διαχείρισης
Απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου απέρριψε τις αιτιάσεις περί αντισυνταγματικότητας, υποστηρίζοντας ότι η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής ερμηνεύεται λανθασμένα.
Όπως ανέφερε, το Σύνταγμα παρέχει στον νομοθέτη ευρεία διακριτική ευχέρεια για την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων.
«Η ύδρευση δεν συνιστά τοπική υπόθεση, αλλά η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης δύναται να ανατίθεται σε δημόσια επιχείρηση με τη μορφή ΑΕ», σημείωσε ο υπουργός.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στο σημερινό μοντέλο λειτουργίας των φορέων ύδρευσης, λέγοντας:
«Όσοι υπερασπίζεστε το κατακερματισμένο μοντέλο των 735 Οργανισμών, θα πρέπει να απαντήσετε για την ποιότητα του νερού σε απομονωμένες περιοχές. Υπάρχουν πολίτες στη Σιθωνία που πίνουν νερό με κολοβακτηρίδια».
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «πολύ σημαντική μεταρρύθμιση», υποστηρίζοντας ότι αποτελεί το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού στη διαχείριση του νερού.
«Είναι το πρώτο βήμα για να βάλουμε τέλος σε έναν αδιανόητο πολυκερματισμό σχετικά με τους φορείς διαχείρισης του νερού», ανέφερε, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενους κινδύνους λειψυδρίας.
Όπως είπε, «όλη η λεκάνη της Μεσογείου βρίσκεται στην πρώτη γραμμή κινδύνου. Η χώρα μας κατατάσσεται 19η παγκοσμίως σε κίνδυνο λειψυδρίας, 2η μετά την Κύπρο στη νότια Ευρώπη με κριτήριο το “υδατικό στρες”».
Με την ψήφιση του νομοσχεδίου, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο αποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης των υδάτων, ενώ η αντιπολίτευση επιμένει ότι πρόκειται για ένα βήμα προς την απομάκρυνση του νερού από τον δημόσιο χαρακτήρα του.
