Πέθανε σε ηλικία 79 ετών ο Σλιμάν Μανσούρ, ο καλλιτέχνης που συνέδεσε όσο λίγοι τη ζωγραφική του με την παλαιστινιακή αντίσταση. Η οικογένειά του ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι ο δημιουργός έφυγε από τη ζωή έπειτα από μακρά ασθένεια, έχοντας αφιερώσει για περισσότερα από πενήντα χρόνια το έργο του στην Παλαιστίνη, τη γη, τη μνήμη και την ιδέα της επιστροφής.
O Σλιμάν Μανσούρ γεννήθηκε το 1947 στο Μπιρζέιτ, κοντά στη Ραμάλα της Παλαιστίνης, και εμφανίστηκε δυναμικά στην καλλιτεχνική σκηνή τη δεκαετία του 1970. Τότε, μια νέα γενιά Παλαιστίνιων ζωγράφων, συγγραφέων και ποιητών αναζητούσε τρόπους να κρατήσει ζωντανή μια ταυτότητα που ένιωθε ότι απειλείται.
Για τον Μανσούρ, αυτή η προσπάθεια πέρασε μέσα από εικόνες βαθιά δεμένες με την παλαιστινιακή εμπειρία. Αγρότες που συνδέονται με τη γη τους, πέτρινα σπίτια στους λόφους, παραδοσιακά κεντημένα φορέματα και παιδιά που συμβόλιζαν την προσδοκία της επιστροφής έγιναν επαναλαμβανόμενα μοτίβα στους πίνακές του. Με τον χρόνο, αρκετές από αυτές τις εικόνες απέκτησαν συμβολική βαρύτητα πολύ πέρα από τα όρια της ζωγραφικής.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Sliman Mansour (@sliman.mansour)
Από το Μπιρζέιτ στον κόσμο
Έχοντας σπουδάσει τέχνη στη Βηρυτό και την Ουάσιγκτον, ο Μανσούρ ανέπτυξε μια καριέρα που κράτησε περισσότερες από πέντε δεκαετίες. Έργα του παρουσιάστηκαν σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στον αραβικό κόσμο και διεθνώς, ενώ σήμερα βρίσκονται σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές σε διαφορετικές χώρες. Η προσφορά του στην παλαιστινιακή και ευρύτερα στην αραβική τέχνη τού χάρισε επίσης σημαντικές διακρίσεις.
Η ξεχωριστή εικαστική του ταυτότητα διαμορφώθηκε μέσα από τη συνάντηση διαφορετικών παραδόσεων. Στο έργο του συναντώνται αναφορές στους αρχαίους πολιτισμούς της περιοχής, από τους Χαναναίους έως την Αίγυπτο των Φαραώ και τους Ασσυρίους, μαζί με στοιχεία της ισλαμικής και αραβικής τέχνης, της καλλιγραφίας και των γεωμετρικών σχημάτων.
Ωστόσο, η βασικότερη πηγή εικόνων παρέμενε ο τόπος όπου μεγάλωσε. Τα τοπία γύρω από το Μπιρζέιτ, οι αγρότες, τα χωριά, τα πέτρινα σπίτια και οι παραδοσιακές φορεσιές επανέρχονταν συνεχώς στους πίνακές του. Παράλληλα, ο Μανσούρ παρακολουθούσε διεθνή καλλιτεχνικά ρεύματα και ιδιαίτερα έργα που συνδέονταν με την ελευθερία και την αντίσταση, ενσωματώνοντας αυτές τις επιρροές στη δική του εικαστική γλώσσα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Rami Kanso | رامي قانصو (@ramikanso.png)
Η τέχνη ως μορφή αντίστασης
Μια από τις καθοριστικές περιόδους της πορείας του ήρθε με την Πρώτη Ιντιφάντα. Μαζί με άλλους Παλαιστίνιους καλλιτέχνες δημιούργησε την ομάδα New Vision, επιχειρώντας να επανεξετάσει όχι μόνο το περιεχόμενο αλλά και τα ίδια τα υλικά της τέχνης.
Στο πλαίσιο του μποϊκοτάζ προϊόντων ισραηλινής παραγωγής, οι καλλιτέχνες εγκατέλειψαν τα συμβατικά υλικά και άρχισαν να δουλεύουν με όσα μπορούσαν να βρουν στον τόπο τους: λάσπη, άχυρο, ξύλο, δέρμα, χένα και φυσικές χρωστικές. Για τον ίδιο τον Μανσούρ, αυτή η επιλογή δεν ήταν μόνο πρακτική ή πολιτική. Θεωρούσε ότι έφερε έναν ουσιαστικό δεσμό ανάμεσα στην παλαιστινιακή τέχνη που αναπτύχθηκε μετά τη Νάκμπα και στις νεότερες γενιές δημιουργών.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Sliman Mansour (@sliman.mansour)
Με αυτόν τον τρόπο, η τέχνη του Μανσούρ δεν έμεινε ποτέ στην απεικόνιση της παλαιστινιακής ζωής. Έγινε τρόπος διατήρησης της μνήμης και καταγραφής ενός τόπου και μιας κοινωνίας που άλλαζαν δραματικά.
Γι’ αυτό και για πολλούς Παλαιστίνιους οι πίνακές του απέκτησαν τη σημασία ενός συλλογικού οπτικού αρχείου. Η πατρίδα στο έργο του δεν παρουσιαζόταν μόνο ως γεωγραφικός τόπος, αλλά μέσα από τους ανθρώπους, τα σπίτια, τα ρούχα, τη γη και τις αναμνήσεις τους. Αυτή η εικόνα της Παλαιστίνης ήταν τελικά και το σταθερό νήμα που διέτρεξε ολόκληρη την καλλιτεχνική του διαδρομή.
*Με πληροφορίες από: Al Jazeera
Πηγή περιεχομένου: in.gr
