Για μια σειρά που έμεινε στον αέρα μόλις πέντε χρόνια, οι Άγγελοι του Τσάρλι εξακολουθούν να έχουν έντονη παρουσία, σχεδόν σαν μια ιδιωτική ντετέκτιβ με μπικίνι και πλούσια μαλλιά. Η Τζάκλιν Σμιθ, η μόνη από τις αρχικές πρωταγωνίστριες που έμεινε μέχρι το τέλος, μιλά στον Guardian 50 χρόνια μετά και επιστρέφει σε μια δουλειά που τη σημάδεψε.
Η Σμιθ, 80 ετών, έχει γράψει το βιβλίο αναμνήσεων I Once Knew a Guy Called Charlie και δεν δείχνει διάθεση να αποστασιοποιηθεί από τον ρόλο που την καθόρισε. Όπως λέει, ποτέ δεν φανταζόταν ότι θα μιλούσε γι’ αυτό μισό αιώνα αργότερα.
Η ίδια παρουσιάζεται ως λογική, εργατική και αισιόδοξη γυναίκα, με ευνοϊκές συγκυρίες στη ζωή της: υποστηρικτικούς γονείς, ατζέντηδες που εμφανίζονταν από το πουθενά, μια σειρά που έγινε αμέσως επιτυχία και το χάρισμα να κρατά φιλίες και να ξεπερνά ερωτικές απογοητεύσεις.
Ακόμη και όταν διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, το πρόβλημα εντοπίστηκε νωρίς και αντιμετωπίστηκε με επιτυχία, όσο δύσκολο κι αν ήταν τότε για την ίδια.
Η στάση της δείχνει να καλύπτει και τις υπερβολές της αμερικανικής τηλεόρασης των δεκαετιών του ’70 και του ’80, με τη χρήση ναρκωτικών στα γυρίσματα να αναφέρεται μόνο σύντομα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους τρεις πρώην συζύγους της, ενώ δεν μένει να επιμείνει σε δυσκολίες όπως το ιδεοψυχαναγκαστικό της σύνδρομο ή οι άνδρες που την παρενοχλούσαν στην κορύφωση της δημοσιότητας.
Ο πατέρας της επέμενε να μείνει στο ξενοδοχείο Barbizon, που ήταν αποκλειστικά για γυναίκες και στο οποίο είχαν μείνει, μεταξύ άλλων, η Σίλβια Πλαθ, η Γκρέις Κέλι και η Τζόαν Ντίντιον. Οι κανόνες εκεί ήταν πολύ αυστηροί, λέει η Σμιθ.
Δεν επιτρεπόταν να φοράς παντελόνι στο λόμπι. Εκείνη φορούσε καλσόν, φόρεμα και τακούνια, ενώ τα αγόρια δεν μπορούσαν να ανεβούν πάνω από τον ημιώροφο.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’50, φοιτούσε σε σχολή χορού στο Χιούστον, όπου μεγάλωσε, η οποία διευθυνόταν από την Πάτσι Σουέιζι, μητέρα του Πάτρικ, που αργότερα θα γινόταν επιτυχημένος ηθοποιός. Τότε ήταν περίπου επτά ετών και, όπως θυμάται η Σμιθ, ένα πραγματικό κουκλάκι.
Περιγράφει μια ειδυλλιακή παιδική ηλικία, με γονείς σε ευτυχισμένο γάμο και έναν παππού, μεθοδιστή ιερέα, που πρόσφερε σταθερότητα και σιγουριά. Ο πατέρας της ήταν οδοντίατρος και της έμαθε την εργασιακή ηθική, ενώ η μητέρα της, όπως λέει, ήταν «μια θεά της αγάπης» που σε έκανε να νιώθεις πάντα Νο 1.
Η Σμιθ θυμάται ότι ό,τι είναι σήμερα χτίστηκε μέσα σε εκείνη την ασφαλή οικογένεια, με ηθική και αξίες. Τον ελεύθερο χρόνο της τον περνούσε στο οικογενειακό αγρόκτημα στο Τέξας, τα διακόσια στρέμματα που τα διέσχιζε ο ποταμός Σαν Μάρκος, και το περιγράφει ως τη ζωή στο καλύτερό της.
Όμως, η παιδική της ηλικία ήταν και η περίοδος που ξεκίνησε η ψυχαναγκαστική της συμπεριφορά. «Έγινε για μένα μια μορφή προσευχής – πιθανώς είναι ο τρόπος που λειτουργεί ο εγκέφαλός μου – αλλά όλα αυτά προέκυψαν για να προστατεύσω τους αγαπημένους μου», λέει.
Προσευχόταν εμμονικά, πιστεύοντας ότι έτσι θα κρατούσε τον παππού της ασφαλή, και αργότερα έκανε το ίδιο όταν γεννήθηκαν τα δύο της παιδιά. Όπως λέει, αυτό εξακολουθεί να επανέρχεται σε περιόδους άγχους.
Αφού τελείωσε το σχολείο, έπεισε τους γονείς της να της επιτρέψουν να πάει στη Νέα Υόρκη για να σπουδάσει χορό.
Ο πατέρας της επέμεινε να μείνει στο Barbizon, ένα ξενοδοχείο μόνο για γυναίκες, όπου είχαν μείνει και άλλες γνωστές προσωπικότητες. «Υπήρχαν πολύ αυστηροί κανόνες εκεί», λέει.
«Δεν επιτρεπόταν να φοράς παντελόνι στο λόμπι. Εγώ φορούσα καλσόν, φόρεμα και τακούνια. Και τα αγόρια δεν μπορούσαν να ανέβουν πάνω από τον ημιώροφο».
Πρέπει να ήταν συναρπαστικό να είσαι νεαρή χορεύτρια στη Νέα Υόρκη στα τέλη της δεκαετίας του ’60; Η Σμιθ λέει ότι υπήρχε έντονος ανταγωνισμός, αλλά και πολύ μεγαλύτερη προσβασιμότητα από ό,τι σήμερα. Υπήρχαν ανοιχτές οντισιόν για το Μπρόντγουεϊ, ενώ τώρα, όπως λέει, χρειάζεσαι ακόλουθους στα κοινωνικά δίκτυα, ατζέντη, μάνατζερ και τα πάντα.
Άρχισαν να έρχονται προσφορές για ρόλους σε παραστάσεις και η Σμιθ, όμορφη και κομψή, έγινε επίσης περιζήτητη για προσοδοφόρες διαφημιστικές δουλειές.
Ενώ οι συνομήλικοί της διαδήλωναν, έπαιρναν ναρκωτικά ή αγκάλιαζαν την αντικουλτούρα των αρχών της δεκαετίας του ’70, εκείνη παντρεύτηκε τον ηθοποιό Ρότζερ Ντέιβις, γνωστό, όπως γράφει, από τον ρόλο του στο Dark Shadows, τη μεσημεριανή σαπουνόπερα με θέμα τους βρικόλακες.
«Απλά δεν μπήκα στο κλίμα», λέει για τη μποέμ σκηνή της Νέας Υόρκης. «Αν πήγαινα σε ντισκοτέκ και χόρευα; Ναι, μου άρεσε πολύ, αλλά όχι, δεν έζησα ποτέ την άγρια πλευρά της ζωής. Ήμουν σκληρά εργαζόμενη».
Ίσως και λίγο συντηρητική. Όταν εμφανίστηκε στην οντισιόν για το Hair, φορούσε μπλε κορμάκι, ροζ καλσόν και τα μαλλιά της πιασμένα σε έναν τακτοποιημένο κότσο.
Η Σμιθ γελάει όταν θυμάται την αθώα, τυπική συμπεριφορά της από το Τέξας, προσπαθώντας να πείσει τους παραγωγούς ότι μπορούσε να πρωταγωνιστήσει σε ένα μιούζικαλ χίπι που έσπαγε τα ταμπού: «Φαινόμουν σαν να είχα έρθει από άλλο πλανήτη».
Η Τζάκλιν Σμιθ αποκαλύπτει ότι οι πρωταγωνίστριες των Άγγελων του Τσάρλι απέρριψαν 1 εκατομμύριο δολάρια η καθεμία για να ποζάρουν γυμνές στο περιοδικό Hustler
Η σεξουαλική παρενόχληση ήταν συνηθισμένη, λέει η Σμιθ. «Το έζησα. Νομίζω ότι κάθε ηθοποιός το ζει». Τονίζει ότι μπορούσες να φύγεις ή να πεις όχι, αν δεν ήθελες να συνεχίσεις κάτω από τέτοιους όρους.
Υπήρχαν και περιπτώσεις όπου κάποια πράγματα θεωρούνταν δεδομένα, παραδέχεται, αλλά η ίδια υποστηρίζει πως ποτέ δεν ήταν απελπισμένη για την καριέρα της. Θεωρεί ότι αυτό οφείλεται και στο περιβάλλον της, στους γονείς της και στη βεβαιότητα ότι μπορούσε να χαράξει τη δική της πορεία.
Λέει ότι θα της είχαν προσφέρει έναν μεγαλύτερο ρόλο σε μία από τις πρώτες ταινίες της αν είχε κάνει γυμνή σκηνή, κάτι που αρνήθηκε, και πως απομακρύνθηκε από άλλη ταινία όταν παντρεύτηκε. «Επειδή αναμενόταν να είναι ανύπαντρη, ή διαθέσιμη;» ρωτά. «Υποθέτω. Αλλά ήθελα να με επιλέξουν όχι επειδή ήμουν ανύπαντρη, αλλά επειδή ήμουν η κατάλληλη για τον ρόλο».
Ο πρώτος γάμος της δεν κράτησε, όπως ούτε και ο δεύτερος, με τον ηθοποιό Ντένις Κόουλ. Παρ’ όλα αυτά, η καριέρα της προχωρούσε γρήγορα, με μικρούς ρόλους σε επιτυχημένες σειρές όπως το αστυνομικό δράμα McCloud και σε τηλεταινίες.
Πήρε τον πρώτο της σταθερό ρόλο δίπλα στον Ρόμπερτ Βάγκνερ στην αστυνομική κωμωδία Switch. Ήταν εκείνος που την πρότεινε στους παραγωγούς Άαρον Σπέλινγκ και Λέοναρντ Γκόλντμπεργκ, οι οποίοι ετοίμαζαν μια νέα σειρά με τρεις γυναίκες ντετέκτιβ.
Η Σμιθ ήταν η τελευταία που επιλέχθηκε για τους Άγγελους του Τσάρλι, στον ρόλο της ήρεμης και συμπονετικής Κέλι Γκάρετ, και της προσφέρθηκε η χαμηλότερη αμοιβή: 3.000 δολάρια ανά επεισόδιο, έναντι των αρχικών συμπρωταγωνιστριών της, της Φάρα Φόσετ με 5.000 δολάρια και της Κέιτ Τζάκσον με 10.000 δολάρια.
Η Τζάκσον ήταν πιο καθιερωμένη σταρ, όμως η Σμιθ ζήτησε να αμείβεται τουλάχιστον όσο η Φόσετ, λέγοντας ότι είχαν κάνει παρόμοια δουλειά.
Ο ατζέντης μου είπε: «Είσαι σίγουρη; Έχουμε καλό προαίσθημα για αυτή τη σειρά». Εκείνη επέμεινε και τα κατάφερε. «Θα είχε αποχωρήσει», λέει. «Δεν ήταν θέμα χρημάτων. Ήταν το γεγονός ότι είχαμε κάνει το ίδιο πράγμα και σκέφτηκα πως αυτό ήταν το μόνο δίκαιο». Μέχρι την πέμπτη σεζόν, η Σμιθ κέρδιζε 100.000 δολάρια ανά επεισόδιο.
Η σειρά γνώρισε άμεση επιτυχία όταν προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1976. «Ήμουν ενθουσιασμένη γιατί ήξερα ότι ήταν διαφορετική – τρεις γυναίκες αντί για τρεις άνδρες, που κυνηγούσαν τον κίνδυνο αντί να τις σώζουν από αυτόν».
Συχνά η υπόθεση ήταν υπερβολική: οι τρεις ιδιωτικές ντετέκτιβ, που δούλευαν για τον μυστηριώδη Τσάρλι, εμφανίζονταν μεταμφιεσμένες ως αεροσυνοδοί, διαγωνιζόμενες σε καλλιστεία, τραγουδίστριες, βοηθοί μάγων, πατινέρ του Ice Capades, ποδοσφαιριστές, κλέφτες κοσμημάτων, αστυνομικοί του Keystone Cops, κατασκευαστές παιχνιδιών, πρωταθλητές τένις και χορεύτριες εξωτικών χορών.
Σε ένα επεισόδιο, η Κρις Μουνρό, την οποία υποδύθηκε η Σέριλ Λαντ που αντικατέστησε τη Φόσετ μετά την πρώτη σεζόν, παλεύει με έναν αλιγάτορα.
Ο κόσμος αναρωτιόταν γιατί έπρεπε να κάνουν όλα αυτά ενώ έμοιαζαν με σούπερ μοντέλα ή κατηγορούσε τη σειρά για αντικειμενοποίηση των γυναικών. Η Σμιθ το θεωρούσε ανόητο.
«Δεν μας ήλεγχε ο Τσάρλι. Δουλεύαμε σκληρά, ήμασταν θαρραλέες, κάναμε τη δουλειά μας. Συνήθως οι γυναίκες στην τηλεόραση τότε ήταν νοσοκόμες, μητέρες, σύζυγοι. Μπήκαμε σε ένα πεδίο που κατείχαν μόνο άντρες. Πιάναμε τον κακό και τον εξουδετερώναμε».
Ήταν επίσης διασκεδαστικό και μια απόδραση από την πραγματικότητα, λέει. «Όμορφα ρούχα, όμορφες τοποθεσίες, γρήγορα αυτοκίνητα, αδύνατες κοπέλες που εξουδετερώνουν έναν άντρα 90 κιλών… έλα τώρα. Ήταν απλά διασκέδαση».
Στην ερώτηση αν σκέφτηκε ποτέ πως δεν έπρεπε να φορούν τόσο συχνά μπικίνι, η Σμιθ γελάει. «Νομίζω ότι είπαμε στον Άαρον: Δεν θέλουμε να φοράμε μπικίνι, εκτός αν είμαστε κοντά στο νερό».
«Αλλά φαίνεται τόσο αθώο», λέει, σε σύγκριση με σήμερα. «Οι χαρακτήρες μας ήταν πιστοί, αγνοί, επικεντρωμένοι στη φιλία… δεν είχαμε ποτέ πραγματικά ερωτικές σχέσεις. Ήταν πάντα η αδελφική σχέση».
Οι τρεις αρχικές Άγγελοι τα πήγαν καλά από την πρώτη στιγμή, λέει, παρότι τα ΜΜΕ προσπάθησαν να καλλιεργήσουν φήμες για αντιπαλότητες και συγκρούσεις. «Σίγουρα δεν υπήρχαν ζήλιες», σημειώνει.
«Αγαπούσαμε η μία την άλλη. Ήταν μια αδελφότητα, μια ομάδα». Έγιναν φίλες για μια ζωή, με την Τζάκσον να είναι νονά της κόρης της Σμιθ.
Στηρίξαμε η μία την άλλη κατά τη διάρκεια του καρκίνου του μαστού, αλλά και σε άλλες δοκιμασίες. Παρότι η Φόσετ έπαιξε μόνο σε μία σεζόν, η Σμιθ λέει: «Λάτρευα τη Φάρα. Ήταν ακριβώς όπως φαινόταν. Ήταν όμορφη, διασκέδαζε, της άρεσε να γελάει και είχε υπέροχο χιούμορ. Η Φάρα πέθανε το 2009, αλλά ήμασταν στενές φίλες μέχρι το τέλος της ζωής της».
Η Σμιθ γράφει επίσης ότι η Ρόμπερτς, που πέθανε το 2021, και ο σύζυγός της είχαν ανοιχτό γάμο και ότι η ίδια ήταν ειλικρινής όταν πρότεινε σε άλλους να κάνουν σουίνγκ με το ζευγάρι.
Το γεγονός ότι δύο συμπρωταγωνίστριές της βίωσαν την πίεση της ξαφνικής φήμης τις βοήθησε όλες, λέει. Η σειρά αναγκάστηκε να προσλάβει σωματοφύλακες για τις τρεις Άγγελους, ενώ η Σμιθ περιγράφει και δική της παρενόχληση: ένας άνδρας σκαρφάλωσε πάνω από φράχτη ασφαλείας κατά τη διάρκεια γυρισμάτων και ισχυρίστηκε ότι ήταν ο σύζυγός της.
Αργότερα εμφανίστηκε και στο σπίτι της. «Όταν βρίσκεσαι στο σαλόνι κάποιου κάθε εβδομάδα, υποθέτω ότι νιώθουν ότι σε γνωρίζουν».
Μέχρι την πέμπτη και τελευταία σεζόν, η Σμιθ, η μόνη από τους αρχικούς πρωταγωνιστές, δεν το διασκέδαζε πια τόσο πολύ.
Ήταν η δεκαετία του 1980 και οι Άγγελοι έπρεπε να είναι ακόμη πιο λαμπεροί. Τα ναρκωτικά, ειδικά η κοκαΐνη, ήταν παρόντα στο πλατό, γράφει, με μερικούς να τα χρησιμοποιούν συνεχώς.
Της πήρε χρόνο να το συνειδητοποιήσει. «Ήμουν αθώα όσον αφορά τα ναρκωτικά, αλλά μετά αρχίζεις να το παρατηρείς επειδή οι άνθρωποι επιβραδύνουν και δεν μπορούν να αποδώσουν».
Όσο για το αν η χρήση ναρκωτικών ήταν συνηθισμένη στις μεγάλες τηλεοπτικές σειρές, λέει πως νομίζει ότι ίσχυε, αλλά δεν το εγκρίνει. «Απλώς σου σβήνει τη λάμψη».
Η ίδια έμεινε μακριά από όλα αυτά. «Απλώς έκανα τη δουλειά μου, μετά πήγαινα στο τροχόσπιτό μου, και όσο γυρίζαμε την εκπομπή μας, όλα ήταν εντάξει».
Η σειρά Άγγελοι του Τσάρλι τελείωσε το 1981. Η Σμιθ έκανε αργότερα μικρές εμφανίσεις στην ταινία του 2000, με πρωταγωνίστριες τις Κάμερον Ντίαζ, Λούσι Λιου και Ντρου Μπάριμορ, καθώς και στη συνέχεια του 2019.
Μετά το τέλος της σειράς, πιστεύει ότι την είχαν κατατάξει σε ρόλους γοητευτικών αλλά επιπόλαιων χαρακτήρων.
Το 1981 ήταν στα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής της και έπρεπε να παλέψει για να πάρει τον ρόλο της Πρώτης Κυρίας στην τηλεοπτική βιογραφική ταινία Jacqueline Bouvier Kennedy.
«Δεν ήθελαν μια Άγγελο του Τσάρλι να υποδυθεί την Τζάκι Κένεντι», λέει. Ανήκει στη γενιά των ηθοποιών που δυσκολεύονταν να βρουν αξιοπρεπείς ρόλους μετά τα 40, αλλά μέχρι τότε η Σμιθ είχε ήδη δύο μικρά παιδιά με τον κινηματογραφιστή Τόνι Ρίτσμοντ, τον τρίτο σύζυγό της.
Εκτός από τη μητρότητα, είχε και μια κερδοφόρα σειρά ρούχων και μια μάρκα εσωτερικής διακόσμησης, από τις πρώτες επιτυχίες στο celebrity branding.
«Η ζωή ήταν μια αρκετά ομαλή πορεία. Ναι, υπήρξαν κάποια πράγματα στην πορεία, κυρίως γάμοι».
Η Σμιθ είναι με τον Μπραντ Άλεν, καρδιοχειρουργό, από το 1991. Πέρασε δεκαετίες προσπαθώντας να αναδημιουργήσει τον ευτυχισμένο γάμο των γονιών της και λέει πως τελικά τα κατάφερε.
Τα απομνημονεύματά της έχουν ήδη κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ και, στις εκδηλώσεις σε διάφορα βιβλιοπωλεία, χάρηκε ιδιαίτερα που συνάντησε γυναίκες που μεγάλωσαν με τους Άγγελους του Τσάρλι.
Μήπως η σειρά έδωσε στις γυναίκες την ευκαιρία να ξεφύγουν από τα στερεότυπα, να είναι γενναίες και ανεξάρτητες; «Μου αρέσει να το πιστεύω αυτό».
*Το βιβλίο I Once Knew a Guy Named Charlie της Τζάκλιν Σμιθ (Simon & Schuster) κυκλοφορεί ήδη.
*Με στοιχεία από theguardian.com
Βίντεο:
