Το μυστήριο γύρω από το Σύνδρομο της Αβάνας παραμένει ζωντανό, με την αλήθεια να χάνεται μέσα σε γραφειοκρατική συγκάλυψη, πολιτικές σκοπιμότητες και θεσμική αδράνεια. Στο κέντρο αυτής της σκοτεινής ιστορίας βρίσκεται ο Έλληνοαμερικανός βετεράνος της CIA, Μαρκ Πολυμερόπουλος, που πλήρωσε με την υγεία του τη σύγκρουσή του με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.
Ένα νέο βιβλίο επιστρέφει στο πιο αμφιλεγόμενο κεφάλαιο της πρόσφατης ιστορίας της CIA και επιχειρεί να φωτίσει τι κρυβόταν πίσω από αυτό το μυστήριο.
Για σχεδόν μία δεκαετία, Αμερικανοί διπλωμάτες, πράκτορες και στρατιωτικοί σε διάφορα σημεία του κόσμου ανέφεραν την ίδια τρομακτική εμπειρία: μια ξαφνική, αόρατη επίθεση με πίεση στο κρανίο, διαπεραστικό ήχο, έντονο ίλιγγο, απώλεια όρασης και νευρολογικές βλάβες που δεν υποχωρούσαν. Τους είπαν ότι έφταιγε το στρες. Τους είπαν ότι ήταν γρύλοι. Η CIA τούς διαβεβαίωσε ότι κανένας ξένος αντίπαλος δεν ευθυνόταν, ενώ σε αρκετούς ειπώθηκε ότι τα τραύματά τους ήταν προϊόν της φαντασίας τους.
Η υπηρεσία επέμενε ότι όλοι έλεγαν ψέματα ή ότι ήταν σπασμένοι. Σε κάθε περίπτωση, έμεναν μόνοι απέναντι στο πρόβλημά τους.
Το βιβλίο με τίτλο Σύνδρομο της Αβάνας [The Havana Syndrome] αφηγείται τι συνέβη πραγματικά σε αυτούς, αλλά και ποιοι μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση φρόντισαν η αλήθεια να μείνει κρυμμένη.
Με υλικό από περισσότερα από εννέα χρόνια δημοσιογραφικής έρευνας, απόρρητους ιατρικούς φακέλους, μαρτυρίες πληροφοριοδοτών και έγγραφα των μυστικών υπηρεσιών, οι Μάικλ Ρέι και Οριάνα Ζιλ ντε Γκρανάδος καταγράφουν την πλήρη διαδρομή του φαινομένου.
Από τις ρίζες του στην έρευνα όπλων της Σοβιετικής Ένωσης την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, στις πρώτες επιθέσεις στην Αβάνα και την Κουανγκτσόου της Κίνας, έως την εξάπλωσή του σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, η έρευνα φτάνει και στα στοιχεία που δείχνουν τη Μονάδα 29155, μια ελίτ μονάδα της ρωσικής κατασκοπείας που έχει συνδεθεί με δηλητηριάσεις και πολιτικές δολοφονίες σε όλη την Ευρώπη.
Το βιβλίο μπαίνει και στο εσωτερικό της CIA, περιγράφοντας πώς η ηγεσία της, σε δύο διαφορετικές κυβερνήσεις, αγνόησε τα στοιχεία, αρνήθηκε ιατρική φροντίδα στο τραυματισμένο προσωπικό και κατέληξε ότι η παραδοχή της ρωσικής εμπλοκής θα ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου, κάτι που η αμερικανική κυβέρνηση δεν ήταν διατεθειμένη να κάνει.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι άνθρωποι που πλήρωσαν το τίμημα: ο Άνταμ, από τους πρώτους αξιωματικούς που στοχοποιήθηκαν στην Κούβα· ο Πόλυ, δηλαδή ο Μαρκ Πολυμερόπουλος, για τον οποίο οι 36 ώρες σε δωμάτιο ξενοδοχείου στη Μόσχα έγιναν οι πιο τρομακτικές της καριέρας του· και ο αντισυνταγματάρχης Γκρεγκ Έντγκριν, ο ερευνητής του Πενταγώνου που συγκέντρωσε τα στοιχεία που η ίδια του η κυβέρνηση αρνιόταν να δει.
Η ιστορία παρουσιάζεται ως η οριστική καταγραφή μιας δεκαετούς συγκάλυψης και ως η διαδρομή των Αμερικανών που δεν δέχτηκαν να χαθούν μαζί με την αλήθεια.
Έτσι ξεκίνησαν όλα.
Εφιάλτης στη Μόσχα
Ήταν στις αρχές Δεκεμβρίου του 2017. Ο Μαρκ Πολυμερόπουλος, ένας από τους πιο αναγνωρισμένους επιχειρησιακούς αναλυτές της CIA, έχοντας περάσει το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του στις επικίνδυνες ζώνες της Μέσης Ανατολής, είχε μόλις αναλάβει μια νέα, κρίσιμη αποστολή.
Ως αναπληρωτής διευθυντής επιχειρήσεων για την Ευρώπη και την Ευρασία, είχε στους ώμους του τη νέα στρατηγική της υπηρεσίας: την ανάσχεση της επιθετικής και ολοένα πιο αποθρασυμένης δράσης των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών σε όλο τον κόσμο.
Στο πλαίσιο επίσημης υπηρεσιακής συνάντησης, ο Πολυμερόπουλος και ακόμη ένας ανώτερος αξιωματούχος της CIA ταξίδεψαν στη Μόσχα για επαφές με στελέχη της Ρωσικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Εξωτερικού SVR και της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας FSB.
Οι συζητήσεις στα ρωσικά αρχηγεία ήταν εξαιρετικά ψυχρές, τεταμένες και απολύτως άγονες. Όπως γράφει ο δημοσιογράφος Σον Γουόλκερ στο εκτενές άρθρο του για τον The Guardian, ήταν προφανές ότι οι δύο πλευρές κινούνταν σε τροχιά αθέατου αλλά ολοκληρωτικού πολέμου.
Όταν ο Πολυμερόπουλος απευθύνθηκε στους ανωτέρους του στην ηγεσία της CIA, βρήκε μπροστά του έναν τοίχο καχυποψίας. Η υπηρεσία αρνιόταν πεισματικά να συνδέσει την κατάστασή του με τα περίεργα περιστατικά που είχαν αρχίσει να αναφέρονται από Αμερικανούς διπλωμάτες στην Κούβα. Απομονωμένος, εγκλωβισμένος στη γραφειοκρατία και ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του, ο Ελληνοαμερικανός παραιτήθηκε από τη CIA το 2019, βάζοντας άδοξο τέλος σε μια λαμπρή καριέρα.
Like many, Ive been fascinated and confused by the mystery of Havana Syndrome for years.
Reported this long piece on the history and recent developments, talking to victims/sufferers, intel sources, scientists, and the authors of an upcoming book
https://t.co/lDxWRcyIXC
— Shaun Walker (@shaunwalker7) October 10, 2026
Αργά το βράδυ, στο δωμάτιο του πολυτελούς ξενοδοχείου όπου έμενε στην καρδιά της ρωσικής πρωτεύουσας, ο Πολυμερόπουλος ξύπνησε απότομα. Δεν επρόκειτο για έναν απλό εφιάλτη, αλλά για σωματική εισβολή.
«Ένιωσα έναν τρομακτικό ίλιγγο και έναν αβάσταχτο, οξύ πονοκέφαλο. Στην αρχή σκέφτηκα ότι πρόκειται για βαριά τροφική δηλητηρίαση. Θυμάμαι να προσπαθώ να σηκωθώ για να πάω στο μπάνιο και να λέω από μέσα μου: Θεέ μου, το δωμάτιο γυρίζει ανεξέλεγκτα και τα αφτιά μου βουίζουν σαν να έχει σπάσει κάτι μέσα στο κεφάλι μου» λέει.
Ο πόνος δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχε ζήσει στο παρελθόν. Ήταν σαν κάποιος να προσπαθούσε να τρυπήσει το κρανίο του με τρυπάνι. Όταν επιχείρησε να σταθεί όρθιος, διαπίστωσε ότι το σύστημα ισορροπίας του είχε καταρρεύσει πλήρως.
Επιστρέφοντας στην Ουάσινγκτον, η κατάσταση δεν βελτιώθηκε. Η οξεία φάση υποχώρησε, αλλά άφησε πίσω μόνιμο, αδιάκοπο πόνο που δεν υποχωρούσε με κανένα παυσίπονο, εγκεφαλική θολότητα (brain fog) και εξαντλητική κόπωση.
Όταν ο Πολυμερόπουλος απευθύνθηκε στους ανωτέρους του στην ηγεσία της CIA, βρήκε μπροστά του έναν τοίχο καχυποψίας. Η υπηρεσία αρνιόταν πεισματικά να συνδέσει την κατάστασή του με τα περίεργα περιστατικά που είχαν αρχίσει να αναφέρονται από Αμερικανούς διπλωμάτες στην Κούβα.
Απομονωμένος, εγκλωβισμένος στη γραφειοκρατία και ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του, ο Πολυμερόπουλος πήρε την οδυνηρή απόφαση να παραιτηθεί από τη CIA το 2019, βάζοντας άδοξο τέλος σε μια λαμπρή καριέρα.
Όμως δεν σιώπησε. Θέλοντας να δικαιωθεί και να προστατεύσει τους συναδέλφους του, έγινε ο πρώτος ανώτερος αξιωματικός των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που μίλησε επώνυμα στα μέσα ενημέρωσης, αποκαλύπτοντας την εφιαλτική εμπειρία του από τη Μόσχα.
Η δημόσια κατακραυγή ανάγκασε τελικά τη CIA να τον παραπέμψει στο Στρατιωτικό Ιατρικό Κέντρο Walter Reed, όπου οι γιατροί διέγνωσαν επίσημα ότι ο Πολυμερόπουλος υπέφερε από ήπια τραυματική εγκεφαλική βλάβη, τραύμα παρόμοιο με εκείνο που παθαίνουν στρατιώτες μετά από εκρήξεις στο πεδίο της μάχης.
Η γέννηση ενός αόρατου όπλου
Η περιπέτεια του Μαρκ Πολυμερόπουλου δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό, αλλά κομμάτι ενός πολύ ευρύτερου και εφιαλτικού παζλ.
Η ιστορία αυτού που τελικά ονομάστηκε Σύνδρομο της Αβάνας —και στις επίσημες κρατικές αναφορές καταγράφηκε ως Ανώμαλα Περιστατικά Υγείας (Anomalous Health Incidents, AHIs)— άρχισε να ξεδιπλώνεται στα τέλη του 2016.
Στην πρωτεύουσα της Κούβας, την περίοδο που η κυβέρνηση Ομπάμα επιχειρούσε ιστορική διπλωματική προσέγγιση, Αμερικανοί και Καναδοί διπλωμάτες, καθώς και πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών, άρχισαν να αναφέρουν παράξενα και ακατανόητα συμπτώματα.
Πολλοί περιέγραφαν έναν οξύ ήχο, σαν μεταλλικό τρίξιμο ή επίμονο βούισμα εντόμων, που συνοδευόταν από αίσθηση ασφυκτικής πίεσης στο κεφάλι και το στήθος.
Μετά το επεισόδιο, τα θύματα βυθίζονταν σε μακρά περίοδο νευρολογικού εφιάλτη, με απώλεια μνήμης, ιλίγγους, ναυτία, διαταραχές όρασης και σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες για μήνες ή και χρόνια.
Αρχικά οι υποψίες στράφηκαν σε ένα εξελιγμένο ηχητικό όπλο. Όμως όσο τα περιστατικά πολλαπλασιάζονταν και εκτός Κούβας, έγινε σαφές ότι η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών αντιμετώπιζε μια πολύ πιο επικίνδυνη, αόρατη τεχνολογία.
Αρχικά οι υποψίες των αναλυτών στράφηκαν στην υπόθεση ενός εξελιγμένου ηχητικού όπλου. Όμως, καθώς τα περιστατικά άρχισαν να πολλαπλασιάζονται εκτός Κούβας, έγινε σαφές ότι η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών βρισκόταν αντιμέτωπη με μια πολύ πιο επικίνδυνη, αόρατη τεχνολογία.
Μέσα στα επόμενα χρόνια, δεκάδες Αμερικανοί αξιωματούχοι χτυπήθηκαν σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη, σχηματίζοντας έναν παγκόσμιο χάρτη αθέατου τρόμου.
Στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας, υπάλληλοι του αμερικανικού προξενείου κατέρρεαν στους διαδρόμους, αναφέροντας ξαφνικό σφίξιμο στο στήθος και έναν διαπεραστικό ήχο υψηλής συχνότητας.
Στο Βελιγράδι, μια ερευνήτρια αμυντικού ινστιτούτου των ΗΠΑ έζησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου της μια ξαφνική αίσθηση απώλειας της βαρύτητας, σαν να βρισκόταν σε ανελκυστήρα που έπεφτε στο κενό, την ίδια στιγμή που η οθόνη του υπηρεσιακού της υπολογιστή άρχισε να τρεμοπαίζει με μπλε στατικό ηλεκτρισμό πριν νεκρώσει.
«Μιλάμε για αντικειμενικά νευρολογικά ευρήματα που παρουσιάζουν ένα πολύ συγκεκριμένο, επαναλαμβανόμενο μοτίβο», ξεκαθάρισε ο Δρ Τζέιμς Τζιορντάνο, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν.
Από τη Γεωργία και το Κιργιστάν μέχρι το Βιετνάμ, η γεωγραφία των χτυπημάτων διευρυνόταν συνεχώς.
Στη Βιέννη, το κύμα των επιθέσεων το 2021 ήταν τόσο σφοδρό που παρέλυσε ουσιαστικά τη λειτουργία του τοπικού κλιμακίου της CIA, αναγκάζοντας την υπηρεσία να ανακαλέσει εσπευσμένα τον σταθμάρχη της.
Τα περιστατικά έφτασαν μέχρι και την καρδιά της αμερικανικής πρωτεύουσας, με στελέχη του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας να δηλώνουν ότι χτυπήθηκαν ενώ περπατούσαν στους εξωτερικούς χώρους του Λευκού Οίκου.
Πίσω από τη διασπορά των περιστατικών, ένα κοινό μοτίβο άρχισε να συνδέει τη μεγάλη πλειονότητα των θυμάτων: σχεδόν όλοι ήταν στελέχη που είχαν άμεση εμπλοκή στον σχεδιασμό ή την εκτέλεση αντιμέτρων απέναντι στη ρωσική διείσδυση.
Είτε επρόκειτο για πράκτορες που είχαν υπηρετήσει στο Κίεβο κατά την επανάσταση του Μαϊντάν το 2014, είτε για αναλυτές που ξεσκέπαζαν δίκτυα κατασκοπείας της Μόσχας στην Ευρώπη, τα θύματα αποτελούσαν κόκκινο πανί για το Κρεμλίνο.
Καμία μαζική υστερία
Καθώς ο αριθμός των πληγέντων μεγάλωνε, ξέσπασε σφοδρή επιστημονική και πολιτική αντιπαράθεση για την αληθινή φύση του συνδρόμου.
Από τη μία πλευρά, σκεπτικιστές επιστήμονες όπως ο κοινωνιολόγος Ρόμπερτ Μπαρθόλομιου και ο νευρολόγος Ρόμπερτ Μπαλό υποστήριξαν ότι το Σύνδρομο της Αβάνας δεν ήταν τίποτα περισσότερο από κλασική περίπτωση μαζικής ψυχογενούς νόσου, δηλαδή μαζικής υστερίας.
Απέδωσαν τα συμπτώματα στο υπερβολικό άγχος των πρακτόρων, στην πίεση του εργασιακού περιβάλλοντος και στη δύναμη της υποβολής.
Άλλοι ερευνητές έφτασαν να ισχυριστούν ότι οι ήχοι που άκουγαν τα θύματα ήταν το τραγούδι τοπικών ειδών γρύλων, ενώ μέσα στην ίδια τη CIA υπήρξαν στελέχη που κατηγόρησαν ανοιχτά τους τραυματισμένους συναδέλφους τους ότι προσποιούνταν τις βλάβες για να εισπράξουν ιατρικές αποζημιώσεις.
Από την άλλη πλευρά, κορυφαίοι επιστήμονες που απέκτησαν πρόσβαση στους ιατρικούς φακέλους των ασθενών απέρριψαν κατηγορηματικά τη θεωρία της υστερίας.
Από τη Γεωργία και το Κιργιστάν μέχρι το Βιετνάμ, η γεωγραφία των χτυπημάτων διευρυνόταν συνεχώς.
«Μιλάμε για αντικειμενικά νευρολογικά ευρήματα που παρουσιάζουν ένα πολύ συγκεκριμένο, επαναλαμβανόμενο μοτίβο», ξεκαθάρισε ο Δρ Τζέιμς Τζιορντάνο, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν. «Η ξαφνική απώλεια ισορροπίας, η εσωτερική πίεση στο κρανίο, οι δομικές αλλοιώσεις στις νευρικές ίνες του εγκεφάλου δεν μπορούν να προκληθούν από άγχος, ούτε μπορούν να σκηνοθετηθούν από τους ασθενείς».
Το 2022, μια ανεξάρτητη επιτροπή επιστημόνων υπό τον καθηγητή του Στάνφορντ, Ντέιβιντ Ρέλμαν, κατέληξε σε ιστορικό πόρισμα.
Τα συμπτώματα των AHIs ήταν απόλυτα πραγματικά, αντικειμενικά και η πιο πιθανή επιστημονική εξήγηση για την πρόκλησή τους ήταν η έκθεση σε παλμική ενέργεια ραδιοσυχνοτήτων, δηλαδή σε κατευθυνόμενα μικροκύματα.
Η τεχνολογία αυτή, που είχε μελετηθεί εκτενώς από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης στον Ψυχρό Πόλεμο, επιτρέπει τη διοχέτευση υψηλής ισχύος μικροκυμάτων από απόσταση, προκαλώντας το φαινόμενο Φρέι (Frey effect), μια θερμική διαστολή στον ιστό του εγκεφάλου που μεταφράζεται από το ακουστικό νεύρο ως εσωτερικός, αφόρητος ήχος και προκαλεί άμεση νευρολογική βλάβη χωρίς εξωτερικά σημάδια.
Το χρονικό μιας κρατικής συγκάλυψης
Αν η τεχνολογία ήταν υπαρκτή και τα θύματα πραγματικά, γιατί η αμερικανική κυβέρνηση δίσταζε να κατονομάσει ανοιχτά τον ένοχο; Οι ερευνητικοί δημοσιογράφοι και συγγραφείς του The Havana Syndrome αποδίδουν την απάντηση στους σκοτεινούς διαδρόμους της γραφειοκρατίας και στη γεωπολιτική σκοπιμότητα.
Το 2023, πολυσέλιδη έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν πολύ απίθανο ένας ξένος αντίπαλος, φωτογραφίζοντας τη Ρωσία, να βρίσκεται πίσω από τα περιστατικά.
Για τον Μαρκ Πολυμερόπουλο και τα δεκάδες άλλα θύματα, η έκθεση αυτή ήταν μαχαιριά στην πλάτη.
Ωστόσο, ανεξάρτητοι ερευνητές της δημοσιογραφίας, όπως ο Κρίστο Γκρόζεφ και η ομάδα του 60 Minutes του CBS, άρχισαν να συνδέουν τα κομμάτια του παζλ που η CIA προσπαθούσε να κρύψει.
«Οι Ρώσοι είναι εχθροί μας. Θέλω να λογοδοτήσουν; Φυσικά», είπε στον Guardian ο Ελληνοαμερικανός Πολυμερόπουλος. «Αλλά, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, νιώθω πολύ μεγαλύτερη οργή και πολύ βαθύτερη προδοσία από την ίδια μου την κυβέρνηση. Η δική μου υπηρεσία ήταν εκείνη που μας άφησε απροστάτευτους και μετά προσπάθησε να μας βγάλει τρελούς».
Διασταυρώνοντας δεδομένα πτήσεων και μετακινήσεων, ο Γκρόζεφ αποκάλυψε ότι μέλη της διαβόητης Μονάδας 29155 της GRU, της ρωσικής στρατιωτικής κατασκοπείας που φέρεται να ευθύνεται για δολοφονίες και δολιοφθορές στην Ευρώπη, όπως η δηλητηρίαση του Σεργκέι Σκριπάλ, βρίσκονταν στις ίδιες πόλεις και στις ίδιες ακριβώς ημερομηνίες που εκδηλώθηκαν τα χτυπήματα κατά Αμερικανών πρακτόρων στη Λονδίνο, τη Βαρσοβία και την Αβάνα.
Στη Λονδίνο, για παράδειγμα, τα σήματα κινητής τηλεφωνίας έδειξαν ότι ένας ύποπτος Ρώσος πράκτορας βρισκόταν σε απόσταση μόλις 10 μέτρων από το δωμάτιο του ξενοδοχείου όπου χτυπήθηκε ανώτερος αξιωματούχος της CIA.
Όταν η τότε διευθύντρια της CIA, Τζίνα Χάσπελ, ενημερώθηκε για αυτά τα ευρήματα το 2019, φέρεται να αντέδρασε οργισμένα, κλείνοντας απότομα τη συνεδρίαση και λέγοντας πως αν πήγαινε τέτοιες αναφορές στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ —που ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητος σε ό,τι αφορούσε τη Ρωσία— θα απολυόταν αμέσως.
Η CIA βρέθηκε μπροστά σε ένα τεράστιο δίλημμα. Αν παραδεχόταν ότι η Ρωσία διεξήγαγε έναν αόρατο, ακήρυχτο πόλεμο που εξουδετέρωνε Αμερικανούς πράκτορες σε εδάφη συμμάχων του ΝΑΤΟ ή ακόμη και στην Ουάσινγκτον, η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα έπρεπε να απαντήσει στρατιωτικά ή διπλωματικά με τρόπο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση, ανεξέλεγκτη σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη.
Η συγκάλυψη ήταν η βολική, αν και ανήθικη, έξοδος.
Ο εχθρός από μέσα
Τα τελευταία χρόνια, το αφήγημα της συγκάλυψης άρχισε να καταρρέει. Η ψήφιση του νόμου Havana Act από το αμερικανικό Κογκρέσο εξασφάλισε θεσμική και οικονομική στήριξη στα θύματα των AHIs, αναγνωρίζοντας έμμεσα ότι οι βλάβες τους προήλθαν από εχθρικές ενέργειες.
Ο ίδιος ο Μαρκ Πολυμερόπουλος δικαιώθηκε ηθικά και υλικά το 2023, λαμβάνοντας την προβλεπόμενη αποζημίωση, σημειώνει ο Γουόλκερ.
Παράλληλα, οι αποκαλύψεις για την απόκτηση φορητής συσκευής παλμικών μικροκυμάτων από μυστικές ομάδες των ΗΠΑ μέσω του dark web στα τέλη του 2024 επιβεβαίωσαν και εργαστηριακά αυτό που οι σκεπτικιστές αρνούνταν επί χρόνια: η κατασκευή ενός τέτοιου όπλου είναι επιστημονικά εφικτή και επιχειρησιακά λειτουργική.
Για τον Μαρκ Πολυμερόπουλο, όμως, η πληγή παραμένει ανοιχτή. Η μάχη του δεν ήταν μόνο απέναντι στις νευρολογικές βλάβες που άλλαξαν για πάντα την καθημερινότητά του, αλλά και απέναντι στο ίδιο το σύστημα που ορκίστηκε να υπηρετήσει.
«Οι Ρώσοι είναι εχθροί μας. Τους βάζω στο ίδιο τσουβάλι με την Αλ Κάιντα, τους Ταλιμπάν και κάθε άλλη τρομοκρατική οργάνωση που πολέμησα στην καριέρα μου. Θέλω να δω τους Ρώσους να λογοδοτούν; Φυσικά», είπε στον Guardian ο Ελληνοαμερικανός πρώην πράκτορας.
«Αλλά, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, νιώθω πολύ μεγαλύτερη οργή και πολύ βαθύτερη προδοσία από την ίδια μου την κυβέρνηση. Η δική μου υπηρεσία ήταν εκείνη που μας άφησε απροστάτευτους και μετά προσπάθησε να μας βγάλει τρελούς».
Η οδύσσεια του Πολυμερόπουλου και των συναδέλφων του στέκεται πια ως σκοτεινό μνημείο της σύγχρονης γεωπολιτικής σκακιέρας, δείχνοντας ότι στον αθέατο πόλεμο των μυστικών υπηρεσιών τα πιο επικίνδυνα όπλα δεν είναι πάντα αυτά που κάνουν θόρυβο.
Οι πιο επώδυνες προδοσίες δεν έρχονται πάντα από τον εχθρό, αλλά από τα ίδια τα στεγανά της κρατικής εξουσίας.
Η σκοτεινή διαδρομή, οι μαρτυρίες των θυμάτων και τα αθέατα παρασκήνια της κρατικής συγκάλυψης αποτυπώνονται αναλυτικά στο νέο βιβλίο The Havana Syndrome των βετεράνων ερευνητικών δημοσιογράφων Μάικ Ρέι και Οριάνα Ζιλ ντε Γκρανάδος, που κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου στις ΗΠΑ από την Crown Publishing και στις 15 Οκτωβρίου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον οίκο WH Allen.
Βίντεο:
