Σοκ προκαλούν τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2026. Ο δείκτης ανέβηκε στο 5,1% από 3,7% τον προηγούμενο μήνα, με την ενέργεια να δίνει ώθηση στην ακρίβεια στο ράφι που πιέζει τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν απότομη άνοδο του πληθωρισμού στη χώρα, στο 5,1%, λόγω των πιέσεων στον τομέα της ενέργειας. Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ καταγράφουν μικρή υποχώρηση του γενικού δείκτη τιμών στα σούπερ μάρκετ κατά 0,75%, αλλά με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά προϊόν.
Σε ένα οικονομικό περιβάλλον που αλλάζει συνεχώς, η καθημερινή επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ εξελίσσεται σε δύσκολη άσκηση για κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Η διαμόρφωση των τιμών στα ράφια δεν είναι μια απλή διαδικασία, αλλά αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής εξίσωσης, όπου συνυπάρχουν οι διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, οι κλιματικές πιέσεις, το ενεργειακό κόστος και οι εγχώριες παρεμβάσεις για τον περιορισμό του πληθωρισμού.
Τα τελευταία στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) αποτυπώνουν μια εικόνα από τις πολλές σε συνθήκες αστάθειας και αβεβαιότητας.
Το πρώτο δείγμα δείχνει οριακή συνολική υποχώρηση του γενικού δείκτη τιμών στο σούπερ μάρκετ κατά -0,75% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που δίνει μικρή ανάσα στον προϋπολογισμό των καταναλωτών. Η εικόνα αλλάζει αισθητά όταν εξετάσει κανείς τις επιμέρους κατηγορίες: από τις 23 βασικές ομάδες προϊόντων που παρακολουθούνται συστηματικά, οι 10 εμφανίζουν μείωση τιμών, ενώ οι υπόλοιπες 13 κινούνται ακόμη ανοδικά.
Η πιο θετική εξέλιξη καταγράφεται στα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, που σημειώνουν τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση τιμών, στο -5,46%. Η αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και οι πιο ευνοϊκές εποχικές συνθήκες σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο συνέβαλαν στην εξομάλυνση των τιμών παραγωγού, με άμεσο αντίκτυπο στην τελική τιμή καταναλωτή.
Παράλληλα, σημαντική πτώση εμφανίζουν τα είδη πρωινού και τα ροφήματα, με μείωση -4,61%, προσφέροντας αισθητή ελάφρυνση στο καθημερινό καλάθι. Θετική είναι η εικόνα και στις τροφές και τα είδη για κατοικίδια, που υποχωρούν κατά -4,20%, σε μια κατηγορία που είχε δεχθεί ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις τα προηγούμενα χρόνια.
Τη λίστα με τις σημαντικότερες μειώσεις συμπληρώνουν τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά, με -2,70%, καθώς και οι νωπές και κατεψυγμένες ζύμες, με -2,53%. Καταλύτης σε αυτή την υποχώρηση στάθηκε και η ευρεία ανταπόκριση των αλυσίδων λιανεμπορίου στις εθελοντικές πρωτοβουλίες μείωσης τιμών, με τη σήμανση μειωμένης τιμής να καλύπτει εκατοντάδες βασικούς κωδικούς προϊόντων.
Στον αντίποδα, η εικόνα της ακρίβειας παραμένει δύσκολη σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών, όπου οι διεθνείς αναταράξεις και οι δομικές ελλείψεις περνούν απευθείας στο ράφι.
Τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση καταγράφουν οι ξηροί καρποί, με +3,02%. Η παρατεταμένη λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν μεγάλες παραγωγικές περιοχές στην Ευρώπη και την Αμερική περιόρισαν σημαντικά τις σοδειές, οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές χονδρικής για αμύγδαλα, καρύδια και φιστίκια.
Στη δεύτερη θέση των ανατιμήσεων βρίσκονται τα ορεκτικά, τα αλίπαστα και τα λοιπά σερβιριζόμενα είδη, με +2,37%. Εδώ, η διατήρηση των τιμών του ελαιολάδου και των σπορελαίων σε υψηλά επίπεδα, μαζί με το αυξημένο κόστος συντήρησης και επεξεργασίας στους ψυκτικούς θαλάμους, επιβαρύνει την τελική κοστολόγηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγορία μπισκότα και σοκολάτες, με +2,17%. Η παγκόσμια κρίση στην παραγωγή κακάο στη Δυτική Αφρική, σε συνδυασμό με τις διακυμάνσεις στην τιμή της ζάχαρης, κρατά τις τιμές των ζαχαρωδών και σοκολατοειδών σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας την τσέπη των καταναλωτών.
Τέλος, αυξήσεις καταγράφονται στις βρεφικές και παιδικές τροφές, με +2,04%, λόγω των αυστηρών προδιαγραφών και του αυξημένου κόστους των πρώτων υλών γαλακτοκομίας, καθώς και στα αλλαντικά, με +1,92%, εξαιτίας της επιβάρυνσης του κόστους εκτροφής και ζωοτροφών στον ευρωπαϊκό κτηνοτροφικό τομέα.
Η πορεία που ακολουθούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αποτυπωθεί και σε επίσημους δείκτες σύντομα. Η φέτα, το εθνικό προϊόν και σταθερό συνοδευτικό κάθε ελληνικού γεύματος, παίρνει τη σκυτάλη των ανατιμήσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις και τις τάσεις της αγοράς, η τιμή της φέτας καταγράφει διαδοχικές αυξητικές τάσεις και αναμένεται να αγγίξει ακόμη και τα 16 ευρώ το κιλό. Πρόκειται για τιμή-σοκ που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον καθημερινό προϋπολογισμό και κάνει άλλο ένα βασικό αγαθό απλησίαστο για τη μέση οικογένεια.
Στα καύσιμα, με μέτρα-ασπιρίνες τέθηκε σε εφαρμογή η ισχνή κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel), την ώρα που στη βενζίνη διατηρείται η ήδη υπάρχουσα έκπτωση των διυλιστηρίων.
Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, έως και τις 15 Οκτωβρίου, η κρατική επιδότηση στο diesel αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά το λίτρο. Τα διυλιστήρια προχωρούν σε δικές τους προσφορές, με αποτέλεσμα το συνολικό πακέτο στήριξης να φτάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Στην πράξη όμως δεν πρόκειται για νέα μείωση 20 λεπτών. Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου ίσχυαν ήδη τα 10 λεπτά κρατικής επιδότησης και τα 5 λεπτά έκπτωσης, άρα η πραγματική πρόσθετη ελάφρυνση που θα δουν οι οδηγοί στην αντλία είναι μόλις 5 λεπτά το λίτρο.
Για τους κατόχους βενζινοκίνητων οχημάτων, η κατάσταση παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη: δεν υπάρχει καμία κρατική επιδότηση, παρά μόνο η παράταση της ήδη υπάρχουσας έκπτωσης του διυλιστηρίου κατά περίπου 10 λεπτά.
Στην κυριακάτικη ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός αφιερώνει μεγάλο μέρος στα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε για την ενεργειακή κρίση, χωρίς όμως να πείθει, δεχόμενος τα πυρά σύσσωμης της αντιπολίτευσης.
