Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά έκπτωση ΕΝΦΙΑ τουλάχιστον 50% για τις ασφαλισμένες κατοικίες, αντί για το σημερινό 20%, με τον πρόεδρό της Στράτο Παραδιά να υποστηρίζει ότι το ισχύον φορολογικό κίνητρο δεν αρκεί για να αυξηθεί ουσιαστικά ο αριθμός των ασφαλισμένων ακινήτων. Την ίδια ώρα, η πρόταση της ομοσπονδίας για υποχρεωτική ασφάλιση των πολυκατοικιών έχει ήδη μπει στη λίστα με τα θέματα που εξετάζει η αρμόδια επιτροπή του υπουργείου Δικαιοσύνης για την αναμόρφωση του δικαίου της οριζόντιας ιδιοκτησίας.
Από την πλευρά του, ο Ιωάννης-Δημήτριος Παπαδημητρίου, αναπληρωτής οικονομικός διευθυντής της Viohalco SA, έδωσε μια διαφορετική διάσταση στην ασφαλιστική προστασία, σημειώνοντας ότι για μια μεγάλη βιομηχανία δεν αρκεί να είναι ασφαλισμένες οι εγκαταστάσεις της. Πρέπει να μπορεί να συνεχίσει την παραγωγή της ακόμη κι αν μια φυσική καταστροφή πλήξει έναν κρίσιμο προμηθευτή, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
Οι δύο τοποθετήσεις έγιναν σε ενημερωτική εκδήλωση της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος με θέμα «Φυσικές καταστροφές – Χτίζοντας μια πιο ανθεκτική Ελλάδα» και ανέδειξαν ότι η ασφάλιση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως οικονομική επιβάρυνση ή φορολογική υποχρέωση, αλλά ως βασικό εργαλείο προστασίας της περιουσίας και διασφάλισης της επιχειρηματικής συνέχειας.
Παραδιάς: Το 20% δεν αρκεί για να αλλάξει η εικόνα
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ τόνισε ότι ο ουσιαστικός λόγος για τον οποίο πρέπει ένας ιδιοκτήτης να ασφαλίζει την κατοικία του είναι η δυνατότητα να αποκαταστήσει την περιουσία του μετά από μια καταστροφή και όχι η φορολογική ελάφρυνση. Όπως είπε, αυτή η αντίληψη δεν έχει εμπεδωθεί στην ελληνική κοινωνία, με αποτέλεσμα η συζήτηση για την ασφάλιση να περιστρέφεται κυρίως γύρω από τα φορολογικά κίνητρα. Κατά την άποψή του, μια πραγματική ελάφρυνση στον φόρο εισοδήματος από κάθε πηγή θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ. Σε κάθε περίπτωση, χαρακτήρισε ανεπαρκές το 20% και εκτίμησε ότι το ποσοστό πρέπει να φτάσει τουλάχιστον στο 50% για να φανεί αισθητή αλλαγή στη συμπεριφορά των ιδιοκτητών.
Ένας ακόμη λόγος που, σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, δεν βοηθά στην ανάπτυξη της ασφαλιστικής συνείδησης στην Ελλάδα είναι η προσδοκία κρατικής αποζημίωσης μετά από μια φυσική καταστροφή. Το Κράτος δεν είναι ο φυσικός εγγυητής της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας. Η διαχρονική πρακτική της Πολιτείας να δίνει οικονομικές ενισχύσεις στους πληγέντες, σε βαθμό που, όπως υποστήριξε, δεν συναντάται με την ίδια μορφή σε άλλες χώρες, δημιουργεί στους πολίτες την εντύπωση ότι η ιδιωτική ασφάλιση δεν είναι αναγκαία. Ωστόσο, η κρατική αρωγή δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε να αντικαθιστά την ασφαλιστική προστασία, που είναι η μόνη που εξασφαλίζει πλήρη αποκατάσταση της περιουσίας.
Ο κ. Παραδιάς επισήμανε επίσης ότι πολλοί εξακολουθούν να βλέπουν το ασφάλιστρο ως ένα ακόμη «χαράτσι», αντίστοιχο με άλλες φορολογικές ή δημοτικές επιβαρύνσεις. Πρόκειται, όπως είπε, για λανθασμένη θεώρηση, καθώς η ιδιωτική ασφάλιση είναι το μοναδικό χρηματοοικονομικό εργαλείο που μπορεί να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για την αποκατάσταση μιας περιουσίας έπειτα από μεγάλη καταστροφή.
Με αναφορά στη διεθνή του εμπειρία ως πρόεδρος της Διεθνούς Ενώσεως Ιδιοκτητών Ακινήτων (UIPI), σημείωσε ότι σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές οργανώσεις ιδιοκτητών διαθέτουν ειδικά προγράμματα ασφάλισης των κτιρίων των μελών τους. Αυτή η εμπειρία, όπως είπε, αποτέλεσε τη βάση για το πρόγραμμα της ΠΟΜΙΔΑ, που λειτουργεί από το 2004, με ατομικά ασφαλιστήρια που έχουν ομαδοποιημένα χαρακτηριστικά και πιο ευνοϊκούς όρους για τα ασφαλιζόμενα μέλη. Σύμφωνα με τον ίδιο, στα 22 χρόνια λειτουργίας του, το πρόγραμμα ασφάλισης κτιρίων των μελών της ΠΟΜΙΔΑ έχει βοηθήσει ουσιαστικά στην αποκατάσταση σοβαρότατων ζημιών.
Στο τραπέζι η υποχρεωτική ασφάλιση πολυκατοικιών
Η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ για υποχρεωτική ασφάλιση των πολυκατοικιών έχει ήδη τεθεί στην ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης και έχει συμπεριληφθεί στις προτάσεις που εξετάζει η ομάδα εργασίας για την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της οριζόντιας ιδιοκτησίας, το οποίο βασίζεται σε νομοθεσία του 1929, ανέφερε ο κ. Παραδιάς.
Όπως είπε, πολλοί κανονισμοί πολυκατοικιών, ιδιαίτερα οι παλαιότεροι, προβλέπουν ήδη ότι ο διαχειριστής οφείλει να ασφαλίζει τους κοινόχρηστους χώρους, τα κοινά μέρη και τις εγκαταστάσεις του κτιρίου. Ωστόσο, η πρόβλεψη αυτή συχνά δεν εφαρμόζεται, είτε από αδιαφορία είτε επειδή οι ιδιοκτήτες δεν θέλουν να αναλάβουν πρόσθετο κόστος.
Εξήγησε ακόμη ότι μια φωτιά σε διαμέρισμα πολυκατοικίας δεν αφορά μόνο τον ιδιοκτήτη του συγκεκριμένου διαμερίσματος, αλλά μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες και για άλλες ιδιοκτησίες, καθώς και για τα κοινόχρηστα μέρη και τις εγκαταστάσεις της πολυκατοικίας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της αντισεισμικής προστασίας και εξέφρασε προβληματισμό για το γεγονός ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, δεν αποδίδεται, κατά την άποψή του, αντίστοιχη προτεραιότητα στη στατική επάρκειά τους.
Με μια χαρακτηριστική νομική διατύπωση, υπογράμμισε ότι «ένας ιδιοκτήτης ανασφάλιστου κτιρίου είναι στην πραγματικότητα ιδιοκτήτης υπό αναβλητική αίρεση», καθώς σήμερα είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να μπορέσει κάποιος με ίδια μέσα να ξαναχτίσει ένα κατεστραμμένο κτίριο.
Ι. Παπαδημητρίου: Η αποζημίωση καλύπτει την οικονομική απώλεια, όχι το μερίδιο αγοράς που ενδέχεται να χάσει
Στην επιχειρηματική πλευρά του κινδύνου στάθηκε ο Ιωάννης-Δημήτριος Παπαδημητρίου, αναπληρωτής οικονομικός διευθυντής της Viohalco SA, λέγοντας ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να προκαλέσουν όχι μόνο υλικές ζημιές, αλλά και παρατεταμένη διακοπή της παραγωγής, με σοβαρές συνέπειες για τους εργαζομένους, την οικονομική δραστηριότητα και τα αποτελέσματα μιας επιχείρησης. Όπως σημείωσε, η ασφαλιστική προστασία είναι αναγκαία, όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πρόληψη. Η κάλυψη μπορεί να αποζημιώσει το οικονομικό αποτέλεσμα από την απώλεια παραγωγής κατά τη διάρκεια μιας διακοπής λειτουργίας, δεν μπορεί όμως να ανακτήσει για την επιχείρηση το μερίδιο αγοράς που ενδέχεται να χάσει όσο παραμένει εκτός λειτουργίας, ειδικά όταν η αποκατάσταση διαρκεί ένα ή δύο χρόνια.
Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη μεγαλύτερης σαφήνειας και καλύτερης κατανόησης των ασφαλιστικών συμβολαίων, κυρίως από τις μικρότερες επιχειρήσεις. Όπως είπε, η έκταση και η πολυπλοκότητα των ασφαλιστηρίων, που συχνά περιλαμβάνουν εξειδικευμένους νομικούς και τεχνικούς όρους, μπορούν να δυσκολεύουν την πλήρη κατανόηση των καλύψεων. Στην κατεύθυνση αυτή, η πιο απλή και κατανοητή παρουσίαση των όρων, η δυνατότητα σύγκρισης των ασφαλιστικών προϊόντων και η ουσιαστική ενημέρωση για τις καλύψεις και τις εξαιρέσεις μπορούν να ενισχύσουν την ασφαλιστική συνείδηση και την προστασία των επιχειρήσεων.
Η ανθεκτικότητα των προμηθευτών
Ο κ. Παπαδημητρίου στάθηκε και στην εξάρτηση των μεγάλων βιομηχανιών από τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Όπως εξήγησε, σημαντικό μέρος των εξειδικευμένων ανταλλακτικών και υλικών που χρειάζονται για την παραγωγή έρχεται από το εξωτερικό, καθώς η ελληνική βιομηχανική βάση δεν μπορεί να καλύψει το σύνολο αυτών των αναγκών.
Αυτό, όπως είπε, δημιουργεί έναν πρόσθετο κίνδυνο. Ακόμη κι αν μια βιομηχανία δεν πάθει άμεση ζημιά από μια φυσική καταστροφή, μπορεί να επηρεαστεί σοβαρά αν πληγεί ένας κρίσιμος προμηθευτής της. Ένας προμηθευτής μπορεί να είναι πλήρως ασφαλισμένος και να αποζημιωθεί, αλλά να χρειαστεί πέντε έως οκτώ μήνες για να επαναφέρει τη λειτουργία του. Στο διάστημα αυτό, η επιχείρηση που εξαρτάται από αυτόν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικά προβλήματα στην παραγωγή της.
Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται η ανθεκτικότητα των κρίσιμων προμηθευτών, με έλεγχο για το αν διαθέτουν δικά τους σχέδια διαχείρισης κινδύνων και πόσο γρήγορα μπορούν να επανέλθουν σε κανονική λειτουργία. Δηλαδή, αν ένας προμηθευτής αντιμετωπίσει πλημμύρα, πυρκαγιά ή άλλο ακραίο φυσικό φαινόμενο, πόσο σύντομα μπορεί να επιστρέψει στη λειτουργία του; Διαθέτει εναλλακτικές εγκαταστάσεις; Μπορεί να μεταφέρει την παραγωγή του αλλού;
Χαρακτήρισε θετική τη νομοθετική πρωτοβουλία για την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ, τονίζοντας ωστόσο ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να κάνουν περισσότερα από το να συμμορφώνονται τυπικά με τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις.
Το κοινό στοιχείο των παρεμβάσεων του προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ και του αναπληρωτή οικονομικού διευθυντή της Viohalco SA είναι ότι η ασφαλιστική προστασία αποκτά ουσιαστική αξία όταν συνδυάζεται με πρόληψη, κατανόηση των κινδύνων και προετοιμασία για την επόμενη μέρα μιας καταστροφής. Για τους ιδιοκτήτες κατοικιών, το ζητούμενο είναι να μπορούν να αποκαταστήσουν την περιουσία τους. Για τις επιχειρήσεις, να εξασφαλίσουν όχι μόνο την αποζημίωση, αλλά και τη δυνατότητα να συνεχίσουν να λειτουργούν.
*Πηγή φωτογραφίας
