Η Έλλειψη έτοιμων στελεχών παραμένει το πιο έντονο ζήτημα για πολλές επιχειρήσεις, σύμφωνα με το Leadership Reality Check της People for Business. Η καταγραφή δείχνει ότι το 57,1% των συμμετεχόντων θεωρεί πως, αν αποχωρούσαν τα τρία πιο κρίσιμα στελέχη του οργανισμού τους, η κάλυψη των θέσεων θα απαιτούσε αναζήτηση εκτός εταιρείας, ενώ κανένας δεν δήλωσε ότι υπάρχουν ήδη έτοιμοι διάδοχοι χωρίς επιχειρησιακό κενό.
Το ερώτημα για το πόσο προετοιμασμένη είναι μια επιχείρηση μπροστά σε μια ξαφνική αποχώρηση στελεχών βρίσκεται στο επίκεντρο του Leadership Reality Check της People for Business, ελληνικής εταιρείας συμβουλευτικών υπηρεσιών ανθρώπινου δυναμικού με εξειδίκευση στην επιλογή και αξιολόγηση στελεχών και στην ανάπτυξη ηγεσίας, η οποία ανήκει στον όμιλο We R Holding.
Η καταγραφή εξετάζει πόσο έτοιμοι είναι οι οργανισμοί να διαχειριστούν αλλαγές στην ηγεσία, τη συγκέντρωση κρίσιμης γνώσης και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων.
Στην ερώτηση τι θα συνέβαινε αν έφευγαν αύριο τα τρία πιο κρίσιμα στελέχη μιας επιχείρησης, το 57,1% απάντησε ότι θα χρειαζόταν αναζήτηση στελεχών εκτός οργανισμού. Το 35,7% ανέφερε ότι υπάρχουν πιθανοί διάδοχοι, αλλά χρειάζονται έξι έως δώδεκα μήνες προετοιμασίας, ενώ το 14,3% εκτίμησε ότι θα δημιουργούνταν σημαντικό επιχειρησιακό κενό. Στη συγκεκριμένη ερώτηση υπήρχε δυνατότητα πολλαπλών απαντήσεων.
Τα στοιχεία δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη εργαζομένων με προοπτικές εξέλιξης και στην πραγματική ετοιμότητά τους να αναλάβουν άμεσα θέσεις αυξημένης ευθύνης. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η εμπειρία και η μεταφορά γνώσης παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για ομαλή διαδοχή.
Έλλειψη έτοιμων στελεχών και συγκέντρωση τεχνογνωσίας
Η ανεπαρκής προετοιμασία της επόμενης γενιάς στελεχών αναδεικνύεται και ως ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα των οργανισμών. Το 42,9% των συμμετεχόντων αναγνώρισε ως μεγαλύτερο «τυφλό σημείο» την έλλειψη αρκετών στελεχών που είναι έτοιμα να αναλάβουν τον επόμενο ρόλο τους. Ακολουθεί η δυσκολία προσέλκυσης και διατήρησης ταλέντου, με ποσοστό 21,4%.
Την ίδια στιγμή, η συγκέντρωση κρίσιμης τεχνογνωσίας σε περιορισμένο αριθμό εργαζομένων παραμένει παράγοντας επιχειρησιακού κινδύνου. Το 42,9% παραδέχεται ότι σημαντικό μέρος της γνώσης και της εμπειρίας βρίσκεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα, χωρίς ο σχετικός κίνδυνος να έχει αντιμετωπιστεί. Το υπόλοιπο 57,1% αναγνωρίζει ότι υπάρχει συγκέντρωση γνώσης, αλλά δηλώνει ότι τη γνωρίζει και τη διαχειρίζεται.
Το θέμα δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση ενός στελέχους. Συνδέεται με το αν μια επιχείρηση μπορεί να διατηρήσει τις σχέσεις με σημαντικούς πελάτες, να εξασφαλίσει τη συνέχεια κρίσιμων διαδικασιών και να μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς να επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργία της.
Καθυστερήσεις στις αποφάσεις και ο ρόλος του HR
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα για την ταχύτητα λήψης αποφάσεων σε ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού. Οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι μια στρατηγική απόφαση που αφορά ανθρώπους χρειάζεται μήνες για να ληφθεί και να υλοποιηθεί, επειδή μεσολαβούν πολλαπλά επίπεδα εγκρίσεων. Αντίθετα, το 42,9% ανέφερε ότι οι αντίστοιχες διαδικασίες ολοκληρώνονται σε εβδομάδες, χάρη σε σαφείς αρμοδιότητες και εξουσιοδοτήσεις.
Η καταγραφή εξετάζει επίσης τον ρόλο της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού στη διαμόρφωση της επιχειρηματικής στρατηγικής. Μόλις το 14,3% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι το HR λειτουργεί ήδη ως στρατηγικός εταίρος της διοίκησης, με ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Το 50% εκτιμά ότι βρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης προς αυτόν τον ρόλο.
Στις προτεραιότητες που καταγράφονται για τους επόμενους δώδεκα μήνες περιλαμβάνονται η διατήρηση ταλαντούχων εργαζομένων, η ενίσχυση των στελεχών μεσαίας διοίκησης, η εκπαίδευση, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η αναβάθμιση του ρόλου του HR.
Η εργασιακή κουλτούρα ως παράγοντας διατήρησης στελεχών
Ακόμη ένα εύρημα αφορά τους λόγους για τους οποίους οι εργαζόμενοι με υψηλές επιδόσεις παραμένουν σε μια επιχείρηση. Το 57,1% των συμμετεχόντων εκτιμά ότι καθοριστικό ρόλο έχουν η εταιρική κουλτούρα, οι σχέσεις με τους συναδέλφους και το κλίμα συνεργασίας.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά τις απαντήσεις των συμμετεχόντων για τα κίνητρα των εργαζομένων και όχι απαντήσεις των ίδιων των εργαζομένων.
Συνολικά, το Leadership Reality Check της People for Business αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής προετοιμασίας για τη διαδοχή, της ανάπτυξης στελεχών και της πιο αποτελεσματικής διαχείρισης της οργανωσιακής γνώσης. Τα ευρήματα αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων για τους οργανισμούς τους και όχι αντιπροσωπευτική έρευνα για το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων.
