Με χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου μπαίνει η Ευρώπη στον χειμώνα 2026-2027, όμως η Κομισιόν εκτιμά ότι ο εφοδιασμός παραμένει ασφαλής. Η μεγάλη ανησυχία των Βρυξελλών αφορά πλέον περισσότερο την πορεία των τιμών παρά την επάρκεια του καυσίμου.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του ευρωπαϊκού Ομίλου Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο, όπου στελέχη της Κομισιόν και εκπρόσωποι των κρατών-μελών αποτίμησαν την κατάσταση των αποθεμάτων, τις διεθνείς ροές LNG και την ετοιμότητα των εθνικών ενεργειακών συστημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η σημερινή εικόνα, παρότι συνοδεύεται από αυξημένη αβεβαιότητα, διαφέρει αισθητά από την ενεργειακή κρίση του 2021 και του 2022. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειώσει σε μεγάλο βαθμό την εξάρτησή της από έναν μόνο προμηθευτή, έχει επεκτείνει το δίκτυο εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου και διαθέτει περισσότερους τερματικούς σταθμούς επαναεριοποίησης.
Η κατανάλωση φυσικού αερίου έχει επίσης υποχωρήσει σε διαρθρωτικά χαμηλότερο επίπεδο. Η αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, τα προγράμματα εξοικονόμησης και οι μεταβολές στη βιομηχανική ζήτηση έχουν περιορίσει τις ανάγκες της Ευρώπης. Σύμφωνα με την Κομισιόν, αυτό επιτρέπει στο σύστημα να αντέξει τον χειμώνα ακόμη και με αποθέματα μικρότερα από τα συνηθισμένα.
Η εικόνα, πάντως, δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Η παραγωγή και οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ παραμένουν επηρεασμένες από την αστάθεια στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για κρίσιμο παράγοντα, καθώς το καταριανό αέριο καλύπτει σημαντικό μέρος της διεθνούς αγοράς και οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή μπορεί να εντείνει τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία.
Την ίδια στιγμή, οι παρατεταμένοι καύσωνες στην Ευρώπη αύξησαν τη χρήση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεγαλύτερη λειτουργία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής περιόρισε την ποσότητα που μπορούσε να κατευθυνθεί στις αποθήκες, επιβραδύνοντας τον ρυθμό πλήρωσής τους.
Το μεγαλύτερο ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι σήμερα η φυσική επάρκεια του αερίου, αλλά η ευαισθησία των τιμών σε κάθε γεωπολιτική ή τεχνική αναταραχή. Μια νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, ένας ψυχρότερος από το αναμενόμενο χειμώνας ή μεγαλύτερη ζήτηση LNG στην Ασία θα μπορούσαν να προκαλέσουν απότομες ανατιμήσεις, με επιπτώσεις στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και στο κόστος λειτουργίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η Κομισιόν διατηρεί στάση αναμονής και δεν προκρίνει νέους μηχανισμούς ελέγχου των τιμών ή έκτακτες παρεμβάσεις. Υποστηρίζει ότι τέτοια μέτρα, αν εφαρμοστούν πρόωρα, μπορεί να διαταράξουν τη λειτουργία της αγοράς και να δυσκολέψουν την προσέλκυση φορτίων LNG προς την Ευρώπη.
Οι Βρυξέλλες θα συνεχίσουν να παρακολουθούν τα αποθέματα, τις διεθνείς τιμές και τις εισαγωγές, σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις και τους διαχειριστές των δικτύων. Η επόμενη κρίσιμη αξιολόγηση έχει οριστεί για τις 24 Σεπτεμβρίου, όταν θα συνεδριάσει ξανά ο Όμιλος Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο.
Η Επιτροπή στέλνει διπλό μήνυμα: ισχυρότερες άμυνες από την αρχή της κρίσης, αλλά και χειμώνας με κινδύνους για τις τιμές. Η ασφάλεια του εφοδιασμού φαίνεται διασφαλισμένη, όμως η σταθερότητα των τιμών παραμένει το βασικό ερωτηματικό.
