Ο ESM (Εuropean Stability Mechanism), ο μεγαλύτερος δανειστής της χώρας, συγκαταλέγει τα ελληνικά κρατικά ομόλογα στο «κλαμπ» των ισχυρών της Ευρωζώνης.
Όπως αναφέρει σε έκθεση που δημοσιεύεται σήμερα στο blog του, κατά τη διάρκεια της κρίσης οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων ξεπέρασαν αυτές των ευρωπαϊκών ομολόγων, καθώς οι αγορές κρατικών ομολόγων κατακερματίστηκαν (key001). Τα τελευταία χρόνια όμως, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν συγκλίνει με αυτές πολλών ομολόγων άλλων χωρών, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση θεωρούνται και πάλι ως υποκατάστατα, σηματοδοτώντας μια ανανεωμένη ενοποίηση των αγορών ομολόγων (key002).
Από την άλλη πλευρά, αυτή η επανένταξη των ελληνικών ομολόγων εκθέτει την Ελλάδα σε διάφορες επιδράσεις από το εξωτερικό. Για παράδειγμα, η δημόσια δαπάνη της Γερμανίας που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025 αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και σε μεγάλο βαθμό στην Ελλάδα, επισημαίνοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των εξελισσόμενων κινδύνων για τις συνθήκες χρηματοδότησης των κρατικών ομολόγων.
Τα οφέλη της επανένταξης του ελληνικού δημόσιου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι σαφή, σύμφωνα με τον ESM. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια. Αυτή η επανένταξη, ωστόσο, εκθέτει την Ελλάδα σε νέους κινδύνους, καθώς η δυναμική του χρέους στις χώρες του πυρήνα της ευρωζώνης επηρεάζει πλέον τις ελληνικές αποδόσεις.
Επιπλέον, παρά τη σημαντική μείωση των περιθωρίων των κρατικών ομολόγων, ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές να διαφοροποιήσουν περισσότερο μεταξύ κρατικών εκδοτών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.
Όπως αναφέρει στην έκθεσή του ο ESM, οι ανακοινώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 σχετικά με τους δασμούς προκάλεσαν μια σημαντική, αν και βραχύβια, αύξηση των περιθωρίων κινδύνου των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. Το επεισόδιο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της επαγρύπνησης.
Η συμπίεση του spread δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν και πάλι τα ελληνικά και άλλα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας ως στενά υποκατάστατα, υποδηλώνοντας ότι οι αγορές ομολόγων είναι και πάλι πιο ενοποιημένες μετά από χρόνια κατακερματισμού. Η επανένταξη των ελληνικών και ευρωπαϊκών αγορών χρέους φέρνει αυξημένες δευτερογενείς επιπτώσεις.
Οι ενοποιημένες αγορές κρατικών ομολόγων χαρακτηρίζονται όχι μόνο από στενά spreads, αλλά και από ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις μεταξύ των χωρών. Η ενοποίηση της αγοράς σημαίνει ότι οι επενδυτές θεωρούν τα ομόλογα που εκδίδονται από διαφορετικά κράτη ως στενά υποκατάστατα και είναι διατεθειμένοι να αναδιανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της απόδοσης ενός ομολόγου αποσπά τη ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας ανοδική πίεση στις αποδόσεις τους, αποτελώντας την πιο συγκεκριμένη απόδειξη της ενοποίησης της αγοράς.
Ωστόσο, όπως προειδοποιεί ο ESM, παρόλο που το περιθώριο των ελληνικών ομολόγων έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, είναι απαραίτητο να διατηρηθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και να μειωθεί περαιτέρω ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, παρακολουθώντας παράλληλα στενά την εξέλιξη του κινδύνου.
