Με 5,3 δισ. ευρώ περνά στην υλοποίηση το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, μετά την έγκρισή του, με παρεμβάσεις για την ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια, τη στήριξη της στέγασης και τις βιώσιμες μεταφορές. Ο Κωστής Χατζηδάκης μίλησε για ένα μεγάλο πρόγραμμα έργων για το περιβάλλον, τη στέγαση και τις μεταφορές, ενώ ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης χαρακτήρισε την έγκριση «εθνική επιτυχία», σημειώνοντας ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο σε πόρους ελληνικό σχέδιο και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ειδικότερα, σε κοινή ανακοίνωση των Γραφείων Τύπου της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρεται ότι το ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα είναι ένα από τα πρώτα εθνικά σχέδια και το μεγαλύτερο έως τώρα σε πόρους που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ίδια η Επιτροπή, όπως επισημαίνεται, αναγνωρίζει την πολύ καλή προετοιμασία της Ελλάδας και την ποιότητα και αρτιότητα των παρεμβάσεων που σχεδιάστηκαν.
Η ανακοίνωση σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή ενεργοποιεί άμεσα 5,3 δισ. ευρώ (4,8 δισ. ευρώ + ΦΠΑ) για την ενίσχυση ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, ώστε να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, κοινωνική στέγαση και αναβάθμιση των δημόσιων και ιδιωτικών μεταφορών.
Με τη συνεργασία του αρμόδιου Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου σχεδιάστηκαν μέτρα και μεταρρυθμίσεις που, σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους της ενέργειας και στην πράσινη μετάβαση νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Δέσμη 25 παρεμβάσεων
Πρόκειται για δέσμη 25 παρεμβάσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες, 2.800 νέες κατοικίες για τη στέγαση ευάλωτων νοικοκυριών και αύξηση έως 100 ευρώ τον χρόνο του επιδόματος θέρμανσης. Περιλαμβάνονται επίσης προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, κοινωνικό leasing με χαμηλό μίσθωμα ηλεκτρικών οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων (ΙΧ, VAN, μεσαία και βαρέα οχήματα) για μικρές επιχειρήσεις και 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία.
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αφορά περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, θα ξεκινήσει άμεσα, εντός του 2026, και θα διαρκέσει έως το 2032.
Κ. Χατζηδάκης: Μια πραγματικά καλή είδηση
«Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα είναι μια πραγματικά καλή είδηση» σημειώνει σε δήλωσή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, προσθέτοντας ότι «τώρα που ολοκληρώθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προορίζεται να γίνει ένας σημαντικός πυλώνας της οικονομίας δίπλα στο ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας».
Ο ίδιος προσθέτει: «Τα έργα 5,3 δισ. ευρώ που σχεδιάσαμε και ξεκινούν εξυπηρετούν πολλαπλούς στόχους. Οικονομική στήριξη οικογενειών και μικρών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των ευάλωτων, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυση της οικοδομής, βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, προστασία του περιβάλλοντος, εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών. Είναι λοιπόν ένα σχέδιο με έντονο κοινωνικό πρόσημο, που θα αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό, χωρίς καθυστερήσεις».
Ν. Παπαθανάσης: Εθνική επιτυχία η έγκριση του ελληνικού σχεδίου
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανέφερε: «Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, ενός από τα πρώτα και του μεγαλύτερου μέχρι σήμερα σε πόρους που εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτελεί μια εθνική επιτυχία. Είναι το αποτέλεσμα σωστού σχεδιασμού, μεθοδικής προετοιμασίας και πολύμηνης επιτυχούς διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας στην Ε.Ε.. Συνιστά επίσης μια έμπρακτη απόδειξη για το πώς αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη την απάντηση στο ερώτημα “μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τι;”. Σηματοδοτεί τη ρεαλιστική προοπτική που δίνει στην επόμενη μέρα της ανάπτυξης με κοινωνική συνοχή. Αναδεικνύει τους τρόπους και τους πόρους που μετουσιώνουν την οικονομική μεγέθυνση σε μόνιμο μέρισμα για την κοινωνία, πρωτίστως για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας και για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Ενεργοποιεί 5,3 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση του Στεγαστικού, του κόστους ενέργειας και του κόστους μεταφορών, τη χρηματοδότηση μόνιμων και βιώσιμων πράσινων επενδύσεων, ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρηματικών υποδομών, περισσότερα σύγχρονα και φιλικά προς το περιβάλλον Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, αλλά και προμήθεια οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες ανάγκες ή ΑμεΑ. Μέσα από απλοποιημένες διαδικασίες, αξιοποιούμε τους ευρωπαϊκούς πόρους που εξασφαλίσαμε, κάνουμε πράξη τις δεσμεύσεις μας προς τους πολίτες, επιταχύνουμε τις μεταρρυθμίσεις, βελτιώνουμε με μετρήσιμο αποτέλεσμα την καθημερινότητα, δημιουργούμε την Ελλάδα του 2030».
Τα έργα που ξεκινούν το 2026
Αναλυτικότερα, μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, εντός του 2026 δρομολογούνται οι ακόλουθες δράσεις:
– Κατασκευή Κοινωνικών Κατοικιών: Με συνεργασία των Υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας υλοποιείται σειρά ενεργειών για να λάβουν τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις οι εγκαταστάσεις τριών πρώην στρατοπέδων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με στόχο τη δημοσίευση δημόσιου διαγωνισμού για την κατασκευή περίπου 2.350 διαμερισμάτων. Τα διαμερίσματα θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά με βάση νομοθετική μεταρρύθμιση και παρέμβαση που προετοιμάζει το αρμόδιο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναζήτηση δημόσιων κτιρίων που μπορούν να μετατραπούν σε κτίρια οικιστικής χρήσης, ώστε να προκύψουν επιπλέον περίπου 400 κοινωνικές κατοικίες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.
– Ενεργειακή Αναβάθμιση Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων: Με ευθύνη του αρμόδιου Υπουργείου Ανάπτυξης προετοιμάζεται στοχευμένη δράση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα μπορεί να ενισχυθεί τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού με ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης, ώστε να υλοποιηθούν οι παρεμβάσεις χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητά της.
Για τον σκοπό αυτό θα διατεθούν 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, με στόχο την ωφέλεια περίπου 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων.
– Κοινωνικό Leasing για τη μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται ήδη τη δημοσίευση του μέτρου της μίσθωσης ηλεκτρικών οχημάτων για ευάλωτα νοικοκυριά, με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και πολύ χαμηλό μίσθωμα που δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ τον μήνα. Τα ωφελούμενα νοικοκυριά, με επιδότηση έως 12.500 ευρώ και προσαύξηση 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ, θα μπορούν να αποκτήσουν μέσω μίσθωσης για τα επόμενα 4 χρόνια ένα ηλεκτρικό όχημα από συγκεκριμένη λίστα, ενώ θα υπάρξει μέριμνα και για την απόκτησή του μετά το τέλος της περιόδου μίσθωσης. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται στα 170 εκατ. ευρώ με στόχο τα 15.000 ωφελούμενα νοικοκυριά.
– Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προετοιμάζει δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων που θα ενταχθούν στον στόλο του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ. Συγκεκριμένα, 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, 101 στην Αθήνα και 110 στη Θεσσαλονίκη, θα ενισχύσουν τις δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, αντικαθιστώντας παλαιά οχήματα, κατά προτεραιότητα σε γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Η προσθήκη τους θα μειώσει κατά 15% τον χρόνο αναμονής στις στάσεις, θα βοηθήσει στην πύκνωση των δρομολογίων και θα συμβάλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ. Ο συνολικός προϋπολογισμός από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα φτάνει τα 129 εκατ. ευρώ.
– Αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά: Η πρωτοβουλία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προβλέπει επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος ΤΑΞΙ με ηλεκτρικό, με συνολικά 68 εκατ. ευρώ μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Σε πρώτη φάση παρέχεται στήριξη στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ώστε να διευκολυνθεί η αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής με ηλεκτρικά οχήματα, σύμφωνα με τον Κλιματικό Νόμο, και στη συνέχεια το μέτρο θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στο ποσό της επιδότησης, χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Το ύψος της επιδότησης για οχήματα ΤΑΞΙ που είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ θα είναι αυξημένο, στα 29.000 ευρώ.
Τα έργα που ξεκινούν το 2027
Για το 2027 προβλέπονται επίσης οι ακόλουθες δράσεις:
– Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.
– Δημιουργία 13 one stop shops, ένα ανά Περιφέρεια, για πληροφορίες, ενημέρωση και συμβουλές σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις σχετικά με την ενεργειακή αναβάθμιση και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
– Δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά.
– Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
– Εκσυγχρονισμός Φοιτητικών Εστιών για 15 κτίρια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, με σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης για περίπου 5.600 φοιτητές, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με όσους φιλοξενούνται σήμερα σε εστίες.
– Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως, οι οποίοι θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ τον χρόνο για την περίοδο 2027-2032, ώστε να απορροφάται μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
– Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία, με 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, καθώς και για τετραπληγικά ή παραπληγικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ασφαλισμένα ή μη.
– Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό, οι οποίοι είναι παλαιάς τεχνολογίας και πλέον παροπλισμένοι.
– Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας, με στόχο την πλήρη προσβασιμότητα και στους 24 σταθμούς της γραμμής για απρόσκοπτη χρήση από ΑμεΑ.
– Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών, ώστε να ενταχθούν στα δρομολόγια και να πυκνώσουν τα δρομολόγια.
– Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιφερειακούς δήμους, ως ευέλικτη υπηρεσία τοπικής συγκοινωνίας για μετακινήσεις που γίνονται κυρίως από ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους.
– Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ορεινές και νησιωτικές περιοχές, με στόχο τη βελτίωση του υφιστάμενου συστήματος μεταφοράς, ώστε χιλιάδες μαθητές με αναπηρία να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια και να μειώνεται η πίεση στις οικογένειές τους.
– Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ, ώστε να χρησιμοποιούνται ανεμπόδιστα από ΑμεΑ.
– Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις, καθώς και εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.
– Εγκατάσταση δημόσια προσβάσιμων σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με στόχο την ανάπτυξη 4.400 σημείων φόρτισης σε περιοχές όπου σήμερα η αγορά δεν αναπτύσσει επαρκώς σχετικές υποδομές.
– ATHENS MOVE – Δημοτική Συγκοινωνία Δήμου Αθηναίων, μέτρο που δημιουργεί 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας (Νέος Κόσμος-Πετράλωνα-Κεραμεικός / Κάτω Πατήσια-Σεπόλια-Κεραμεικός / Προμπονά-Άνω Πατήσια-Κυψέλη / Αττική-Κυψέλη), ώστε να καλυφθούν κενά τοπικής μετακίνησης και να εξυπηρετούνται περιοχές με οικονομική και μεταφορική ευαλωτότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα ύψους 4,8 δισ. ευρώ
