Άρθρο του Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη
Στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τεχνητή νοημοσύνη (Τ.Ν.), όπου έχω την τιμή να είμαι γενικός εισηγητής και με θέμα «Θεσμικές πτυχές της Τ.Ν. στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης», πρότεινα η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πρωτοβουλία για τη σύναψη μιας Διεθνούς Σύμβασης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Η σύμβαση αυτή θα μπορούσε να θεσπίζει κοινούς κανόνες ασφάλειας, ενιαία πρότυπα αξιολόγησης για τα πιο ισχυρά μοντέλα, μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης, διαφάνεια στην ανάπτυξή τους και διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων σε κράτη, υποδομές, διεθνείς οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Για πρώτη φορά, ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης κατάφερε, ενεργώντας αυτόνομα, να αποκτήσει πρόσβαση στο διαδίκτυο και να επιχειρήσει πραγματική κυβερνοεπίθεση, μπλοκάροντας και παραποιώντας τα συστήματα ενός άλλου οργανισμού. Έτσι, υπερέβη τα όρια του sandbox, δηλαδή του απομονωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δοκιμαζόταν.
Το πρόσφατο περιστατικό κυβερνοασφάλειας μεταξύ της εταιρείας ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης OpenAI και της πλατφόρμας ανοικτού λογισμικού Hugging Face, αποτελεί ισχυρή προειδοποίηση και επιβεβαιώνει την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και συντονισμό. Το περιστατικό αντιμετωπίστηκε έγκαιρα και με επιτυχία.
Το μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης εξελίσσονται ταχύτερα από τους θεσμούς και τους κανόνες που καλούνται να τις ελέγξουν.
Το γεγονός αυτό θυμίζει ένα βασικό δίδαγμα της πανδημίας της COVID-19. Όταν ένας κίνδυνος ξεφεύγει από ένα ελεγχόμενο περιβάλλον, οι συνέπειές του δεν περιορίζονται τοπικά, αλλά αποκτούν διεθνείς διαστάσεις και απαιτούν συλλογική απάντηση.
Το ίδιο ισχύει πλέον και για την τεχνητή νοημοσύνη. Ένα μοντέλο που «δραπετεύει» από το περιβάλλον δοκιμών του δεν είναι μόνο τεχνολογικό ζήτημα, αλλά πρωτίστως ζήτημα διεθνούς ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το πρώτο αποφασιστικό βήμα με την υιοθέτηση του AI Act, δηλαδή του πρώτου ολοκληρωμένου και δεσμευτικού νομοθετικού πλαισίου παγκοσμίως για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο εισάγει κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας και αξιολόγησης κινδύνου για τα προηγμένα συστήματα Τ.Ν.
Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη δεν γνωρίζει από σύνορα. Οι κυβερνοαπειλές δεν σταματούν στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε αντιμετωπίζονται μόνο με ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Δεν είναι τυχαίο ότι προσωπικότητες όπως ο νομπελίστας Demis Hassabis, πατέρας της AlphaFold και συνιδρυτής της Google DeepMind, και ο Sam Altman, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, έχουν επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη διεθνούς διακυβέρνησης για την τεχνητή νοημοσύνη.
Όσο ισχυρότερη γίνεται η τεχνολογία, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη της διεθνούς κοινότητας να θέσει κοινούς κανόνες.
Η Ευρώπη δεν πρέπει να ακολουθεί τις εξελίξεις. Οφείλει να τις διαμορφώνει. Πρέπει να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας για μια διεθνή αρχιτεκτονική διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης.
Γιατί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η ασφάλεια δεν είναι εθνική υπόθεση. Είναι παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και πρέπει να προστατευθεί με την υιοθέτηση μιας Διεθνούς Σύμβασης για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
