«Άγνοια» και «επιπολαιότητα» απέδωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, στην αντιπολίτευση για το ελληνοβουλγαρικό μνημόνιο, με αφορμή την κριτική της για το Μνημόνιο Κατανόησης Αθηνών-Σόφιας «για την αμοιβαία κατάθεση κειμηλίων ιστορικής αξίας». Στη συζήτηση της ελληνοσερβικής Συμφωνίας για την προστασία της πολιτιστικής περιουσίας, η κα Μενδώνη απάντησε και στις αναφορές ότι υπάρχουν χιλιάδες αντικείμενα που λεηλατήθηκαν σε συνθήκες πολέμου και παραμένουν στη Βουλγαρία, λέγοντας πως η αντιπολίτευση «δεν λαμβάνει υπόψη τα θετικά για όσα έχουν παραχθεί. Αυτό το αγνοεί και το αγνοεί επιδεικτικά».
Η υπουργός ανέφερε ακόμη: «Είναι προφανές ότι όλη αυτή η ιστορία, ή δεν έχει γίνει κατανοητή ή δεν σας απασχόλησε να τη διαβάσετε. Και αυτό μπορώ να το καταλάβω για κάποια κόμματα, όχι όμως για κόμματα τα οποία έχουν κυβερνήσει». Στη συνέχεια σημείωσε ότι η συζήτηση για το θέμα ξεκίνησε από το 1923, όταν, υπό μία έννοια, ικανοποιήθηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.
«Όταν ο Γεώργιος Σωτηρίου, διαπρεπής Βυζαντινολόγος, με τον πρέσβη Ραφαήλ, πήγε στην Βουλγαρία και πήρε αυτά τα οποία του έδωσαν οι Βούλγαροι, δηλαδή 259 χειρόγραφα, 62 αντικείμενα, καθώς και έναν αριθμό έντυπων βιβλίων, τα οποία σήμερα βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, στο τότε Μουσείο Χειροτεχνημάτων, νυν Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και στο Μουσείο Μπενάκη», είπε η υπουργός Πολιτισμού. Πρόσθεσε επίσης ότι από όσα εκλάπησαν και διοχετεύθηκαν στις διεθνείς αγορές, οι υπηρεσίες τα εντόπισαν και έχουν επαναπατριστεί.
Για τα χειρόγραφα της Μονής Εικοσιφοινίσσης, που εμφανίστηκαν από την Βουλγάρα Βυζαντινολόγο Αξίνια Τζούροβα το 1990, η κα Μενδώνη είπε ότι τότε ουδείς είχε θέσει ζήτημα επαναπατρισμού, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών των κυβερνήσεων από το 1991 και μετά είχαν απαντήσει με διάφορες υπεκφυγές στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. «Οι δυσκολίες είναι τεράστιες σε αυτά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, και μην τα αντιμετωπίζετε με επιπολαιότητα, διότι, αυτό το οποίο έρχεστε και μας λέτε είναι ότι κακώς επαναπατρίστηκαν τα 53 αντικείμενα, ενώ, θα υπήρχε μηδέν», ανέφερε.
«Οι μόνοι οι οποίοι ενδιαφέρθηκαν επί της ουσίας, ουσιαστικά, ήταν η Εκκλησία και ιδιαίτερα ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας, Παύλος. Ο μόνος. Και έρχεται η Σύνοδος της Ελλάδος και το Οικουμενικό Πατριαρχείο και χαιρετίζει αυτή τη συμφωνία. Διότι είναι αυτοί οι οποίοι γνωρίζουν την ιστορία την οποία εσείς επιδεικτικά αγνοείτε», κατέληξε η υπουργός.
Από την πλευρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δ. Μάντζος, όπως και άλλοι εκπρόσωποι κομμάτων, αναρωτήθηκε πώς μπήκε στην ίδια διαπραγμάτευση, αφ’ ενός ένα ανασκαφικό εύρημα (οστά Σαμουήλ) με κλαπέντα κατά τη διάρκεια πολέμου αντικείμενα, και ζήτησε την κατάθεση του Μνημονίου Αθηνών-Σόφιας στη Βουλή.
Σημειώνεται ότι η Συμφωνία Αθηνών-Βελιγραδίου για την προστασία της πολιτιστικής περιουσίας κυρώθηκε από την ολομέλεια της Βουλής «κατά πλειοψηφία», με «Ναι» από ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Νίκη και «παρών» από ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση Ελευθερίας.
Υπόθεση Γκιλφόιλ
Στο πλαίσιο της ίδιας συζήτησης, την ολομέλεια της Βουλής απασχόλησαν οι εξελίξεις με την τέως πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Η πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, θεώρησε ότι η κυβέρνηση είναι «βαρύτατα εκτεθειμένη», γιατί η κα Γκιλφόιλ αποπέμφθηκε, όχι επειδή διαμαρτυρήθηκε για τις «απαράδεκτες, αντιδημοκρατικές, σε βάρος της λαϊκής κυριαρχίας» δηλώσεις της, αλλά γιατί το Στέητ Ντιπάρτμεντ ενοχλήθηκε από τις καταγγελίες, από αμερικανικά και όχι ελληνικά ΜΜΕ, για χρηματισμό της.
Απαντώντας, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Στράτος Σιμόπουλος, είπε ότι η κα Γκιλφόιλ «δούλεψε για τον κάθετο διάδρομο», ο οποίος «δυναμώνει γεωπολιτικά τη χώρα μας». Τόνισε, δε, ότι «οι σχέσεις μας με τις ΗΠΑ δεν εξαρτώνται ούτε από τους πρέσβεις, ούτε από τους υπουργούς Εξωτερικών».
«Είμαστε μία χώρα η οποία έχει αδιατάρακτες και πολύ σημαντικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, οι οποίες, όπως είπε και ο Αμερικάνος Υπουργός Εξωτερικών (σ.σ. Μάρκο Ρούμπιο), είναι πιο ισχυρές παρά ποτέ», πρόσθεσε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δ. Μάντζος επισήμανε ότι η εξέλιξη με την «αποπομπή» της κας Γκιλφόιλ γεννά σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο της πρεσβείας, τις απειλές παρέμβασης στην εσωτερική πολιτική ζωή και τη δημοκρατική λειτουργία της Ελλάδας, αλλά και για τη συναλλακτική διπλωματία που ακολουθήθηκε, ιδίως στο ενεργειακό πεδίο. Ζήτησε, επίσης, να απαντήσει η κυβέρνηση αν ζήτησε ποτέ οποιασδήποτε εξηγήσεις από την πρέσβειρα και πώς πρόκειται να σταθεί απέναντι στις εξελίξεις.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Ιω. Δελής, είπε ότι το άδειασμα και η -σε απευθείας μετάδοση- αποπομπή της κας Γκιλφόιλ φαίνεται να σχετίζεται με τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς της αμερικάνικης αστικής τάξης γύρω από τα παχυλότατα συμβόλαια των ενεργειακών ομίλων, ενώ «εκθέτει» ανεπανόρθωτα, πρώτα απ’ όλα, την κυβέρνηση της ΝΔ, η οποία άρχισε να της πλέκει το εγκώμιο πριν καν αναλάβει τα καθήκοντά της και στη συνέχεια, αποκρύπτοντας συστηματικά τον ρόλο της και τις παρεμβάσεις της ακόμα και όταν αυτές γίνονταν βούκινο. Υπουργοί την εκθείαζαν και όλοι σκοτώνονταν, ως και πρώην πρωθυπουργοί, για μια φωτογραφία μαζί της, πρόσθεσε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ελληνικής Λύσης, Κων. Χήτας, σχολίασε: «Εσείς που στριμώχνοσταν για μια φωτογραφία, τώρα ησυχία. Μια επίσημη αντίδραση από την κυβέρνηση δεν έχει υπάρξει ακόμα […] Και υπάρχουν και κάποιοι πολιτικά ανόητοι, οι οποίοι χαίρονται κιόλας, που έφυγε η Γκιλφόιλ, γιατί έχουν κοντή σκέψη». Πρόσθεσε πάντως ότι η συγκεκριμένη πρέσβης, μέχρι πρότινος, δούλεψε για τον κάθετο διάδρομο που δίνει γεωπολιτική αξία στην Ελλάδα.
Τέλος, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλ. Καζαμίας, είπε ότι η κυβέρνηση «προστάτεψε» την κα Γκιλφόιλ απέναντι στα ρεπορτάζ της WSJ, ότι συνεχίζει να την παινεύει για τον ρόλο της στον «κάθετο διάδρομο», ενώ επέκρινε όσους έτρεξαν να φωτογραφηθούν μαζί της, μεταξύ αυτών και τον Αλ. Τσίπρα, «ενώ ήταν γνωστό πώς δρούσε στη χώρα, […] ότι εκβίαζε».
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
![]()
