Η Ευρώπη παίρνει το μέλλον της στα χέρια της, αλλά η διαδρομή που έχει μπροστά της παραμένει απαιτητική. Με αφορμή την ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης, η Μαρίζ Κουτσουράδη τονίζει ότι η Ένωση έχει κάνει βήματα, όμως χρειάζονται ακόμη πολλά.
«Αυτή πρέπει να είναι η στιγμή της ανεξαρτησίας της Ευρώπης». Με αυτό το κάλεσμα είχε ξεκινήσει η ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης το 2025 η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι, σε έναν πιο απρόβλεπτο κόσμο, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για το μέλλον της.
Κατά τη διάρκεια του έτους που μας πέρασε, η Ευρώπη εργάστηκε σκληρά για να κάνει αυτή τη φιλοδοξία πραγματικότητα. Επενδύουμε περισσότερο στην ασφάλειά μας, ενισχύουμε την ανταγωνιστικότητά μας, επιταχύνουμε τη μετάβαση στη καθαρή εγχώρια ενέργεια και χτίζουμε νέες εταιρικές σχέσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Το έργο για μια πιο ανεξάρτητη Ευρώπη θα χρειαστεί χρόνο, όμως στην Ελλάδα τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά.
Σε ολόκληρη την Ένωση, το μήνυμα είναι κοινό: οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε -από τις απειλές για την ασφάλεια και τις βασικές μας αξίες, έως τον οικονομικό ανταγωνισμό, τις τεχνολογικές αλλαγές, τις ακραίες θερμοκρασίες και τις δασικές πυρκαγιές που μαίνονται από την Ισπανία ως και τη χώρα μας- δεν μπορούν να απαντηθούν με αποσπασματικές κινήσεις. Χρειάζονται ισχυρή, ενιαία απάντηση και αλληλεγγύη. Οι προκλήσεις αυτές αφορούν τους Ευρωπαίους παντού, και φυσικά και στην Ελλάδα.
Γι’ αυτό, όταν την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν απευθύνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ομιλία της για τη φετινή Κατάσταση της Ένωσης, θα μιλήσει σε κάθε Ευρωπαίο πολίτη. Η ομιλία αυτή είναι κομβική στιγμή της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, μια ευκαιρία να αποτιμηθούν όσα έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα, αλλά κυρίως όσα πρέπει ακόμη να γίνουν τον επόμενο χρόνο.
Ας δούμε συνοπτικά ορισμένα παραδείγματα όσων έχουν επιτευχθεί από την ομιλία της προέδρου τον Σεπτέμβριο του 2025:
Μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη
Για μια πιο ανεξάρτητη Ευρώπη, προϋπόθεση είναι μια ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία. Τον τελευταίο χρόνο, η Επιτροπή απλοποίησε σειρά κανόνων, ώστε να είναι ευκολότερο για τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Με το νομικό καθεστώς EU Inc. θα βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να ξεκινούν, να επεκτείνονται και να αξιοποιούν τα οφέλη της ενιαίας αγοράς των 450 εκατομμυρίων ανθρώπων. Παράλληλα, λάβαμε μέτρα για το ενεργειακό κόστος και επιταχύνουμε τη μετάβαση στην καθαρή, οικονομικά προσιτή, εγχώρια ενέργεια. Την ίδια ώρα, προχωρά η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ώστε οι καινοτόμες ευρωπαϊκές εταιρείες να βρίσκουν εδώ, στην Ευρώπη, τη χρηματοδότηση που χρειάζονται για να αναπτυχθούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ευρώπη ετοιμάζεται να ηγηθεί στις βιομηχανίες του αύριο, από την τεχνητή νοημοσύνη έως τα ηλεκτρικά οχήματα, επενδύοντας ταυτόχρονα στις δεξιότητες, τη στέγαση και το κοινωνικό της μοντέλο. Και καθώς το παγκόσμιο εμπόριο γίνεται πιο απρόβλεπτο, διαφοροποιούμε τις συναλλαγές μας, υπογράφοντας νέες συμφωνίες από τον Ινδοειρηνικό έως τη Λατινική Αμερική.
Υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν, όμως η Ευρώπη χτίζει ήδη τα θεμέλια της ανταγωνιστικής οικονομίας πάνω στην οποία στηρίζεται η ανεξαρτησία της. Και τα αποτελέσματα είναι ορατά σε όλη την ήπειρο. Στο Λαύριο, στο κτίριο του παλιού Ηλεκτρικού Σταθμού, πρόκειται να εγκατασταθεί ο νέος υπερυπολογιστής υψηλών επιδόσεων και το κέντρο δεδομένων «Δαίδαλος». Με συνολικό προϋπολογισμό 40,1 εκατ. ευρώ, που συγχρηματοδοτείται και από το NextGenerationEU, δηλαδή το Ταμείο Ανάκαμψης, το έργο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκής επένδυσης που συμβάλλει στην αναγέννηση και τον επαναπροσδιορισμό μιας βιομηχανικής περιοχής, δημιουργώντας νέες προοπτικές για την έρευνα και την καινοτομία.
Μια ασφαλέστερη Ευρώπη
Σε μια εποχή που ο κόσμος έχει γίνει πιο ασταθής, η Ευρώπη αναλαμβάνει η ίδια την ευθύνη για την ασφάλειά της. Μέσω του προγράμματος δανείων SAFE, βοηθάμε τα κράτη μέλη να επενδύσουν από κοινού στις αμυντικές ικανότητες που χρειάζεται η Ευρώπη. Οι επενδύσεις αυτές μεταφράζονται πλέον σε έργα σε ολόκληρη την Ένωση, ενισχύοντας τη βιομηχανική βάση της άμυνας, καλύπτοντας κρίσιμα κενά στις ικανότητες και δημιουργώντας εξειδικευμένες θέσεις εργασίας.
Προετοιμαζόμαστε για τις απειλές του αύριο. Ενισχύουμε τη στρατιωτική κινητικότητα και τις υποδομές σε ολόκληρη την Ένωση, ώστε τα στρατεύματα και ο εξοπλισμός να μπορούν να φτάνουν όπου χρειάζεται όταν χρειάζεται, ενώ παράλληλα θα ωφεληθούν και οι πολίτες από τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού και του οδικού δικτύου. Και μέσω της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την άμυνα απέναντι στα drones, ενισχύουμε την ικανότητα της Ευρώπης να πρωτοπορεί σε μια τεχνολογία που είναι πλέον καθοριστική στον σύγχρονο πόλεμο.
Μια ισχυρότερη Ευρώπη στον κόσμο
Ανεξαρτησία σημαίνει να έχουμε επιλογές. Η Ευρώπη εργάζεται για να αποκτήσει τη δική της ισχύ και αξιόπιστες σχέσεις με τους εταίρους της, που συμβάλλουν στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και στη διαμόρφωση του κόσμου γύρω της.
Η Ευρώπη θα έχει πάντα την πόρτα της ανοιχτή. Η διεύρυνση έχει προχωρήσει, καθώς άνοιξαν οι δύο πρώτες ομάδες διαπραγματευτικών κεφαλαίων για την ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ΕΕ, ενώ η πρόοδος με τα Δυτικά Βαλκάνια συνεχίζεται. Στον σημερινό ταραχώδη κόσμο, ευρύτερη Ένωση σημαίνει ισχυρότερη Ένωση – οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά.
Πέρα από τα σύνορά μας, η Ευρώπη επενδύει σε σταθερές, αμοιβαία επωφελείς σχέσεις με εταίρους σε όλο τον κόσμο. Σε μια εποχή που άλλοι θέτουν εμπόδια ή απομακρύνονται από τη διεθνή συνεργασία, η Ευρώπη παραμένει ανοιχτή. Διαφοροποιούμε τις αλυσίδες εφοδιασμού μας, μειώνουμε τις εξαρτήσεις και χτίζουμε στενότερες εταιρικές σχέσεις με χώρες με τις οποίες έχουμε κοινά συμφέροντα και κοινές αξίες.
Μια Ευρώπη που υπερασπίζεται ό,τι αξίζει
Η ευρωπαϊκή ανεξαρτησία αφορά επίσης την προστασία των κοινωνιών μας και του τρόπου ζωής μας. Με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, η Επιτροπή προφυλάσσει τα θεμέλια των δημοκρατιών μας και τις προστατεύει από εξωτερικές παρεμβάσεις. Η φιλόδοξη πρότασή μας για τον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης για τα έτη 2028-2034 θα τονώσει τις επενδύσεις σε ευκαιρίες και δεξιότητες, στην καινοτομία και την κοινωνική ένταξη, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία του κράτους δικαίου.
Η Ευρώπη αντιδρά επίσης στους νέους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στο διαδίκτυο, ιδίως τα παιδιά και οι νέοι, βοηθώντας τους ταυτόχρονα να αξιοποιούν τις δυνατότητες του ψηφιακού κόσμου, ενώ συνεχίζει να τους προστατεύει από τις πιέσεις που βιώνουν καθημερινά, από το ενεργειακό κόστος έως τη στέγαση.
Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, η Ευρώπη βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με σοβαρές παγκόσμιες προκλήσεις. Και πάλι όμως, οι Ευρωπαίοι συμφωνούν περισσότερο από ποτέ ότι μαζί είναι ισχυρότεροι. Σχεδόν εννέα στους δέκα θεωρούν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να δράσουν πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις του σήμερα. Αυτή την επιλογή έχει κάνει η Ευρώπη – στην Ελλάδα και παντού.
Το τελευταίο έτος, η Ευρώπη σημείωσε ουσιαστική πρόοδο, όμως αν θέλουμε να διατηρήσουμε την ελευθερία να αποφασίζουμε για το μέλλον μας, υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει. Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν θα θέσει τις προτεραιότητες για τους επόμενους δώδεκα μήνες και ακόμη περισσότερο. Μείνετε συντονισμένοι…
* Η Μαρίζ Κουτσουράδη εκτελεί χρέη επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.
* Φωτογραφία της Μαρίζ Κουτσουράδη/ Πηγή: Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα
