Στο επίκεντρο των επαφών που είχε σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου στην Αθήνα βρέθηκε η μεταφορά φυσικού αερίου από την Κύπρο μέσω Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο. Το σχέδιο αφορά το πρώτο φορτίο από τα κοιτάσματα της Κύπρου, που θα εξαχθεί για υγροποίηση στην Αίγυπτο, θα μεταφερθεί με πλοίο και στη συνέχεια θα εισαχθεί στο ελληνικό σύστημα.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, ο σχεδιασμός συζητήθηκε στις επαφές του κ. Παπασταύρου με τους ομολόγους του, τον υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανό και τον υπουργό Πετρελαίου και Ορυκτού Πλούτου της Αιγύπτου Karim Badawi, στο περιθώριο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF) που πραγματοποιείται στην Αθήνα.
Όπως σημείωναν οι ίδιες πηγές, στόχος είναι να συνδεθούν τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου με τον κάθετο διάδρομο εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, με διαδικασίες που σέβονται το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες του εμπορίου, χωρίς εκβιασμούς. Παράλληλα, το πλαίσιο αυτό επιτρέπει σε μεγάλες εταιρείες της Δύσης να συμμετάσχουν στο εγχείρημα. Σε συμβολικό επίπεδο, η διοχέτευση φυσικού αερίου από την Κύπρο μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και την ευρωπαϊκή αυτάρκεια σε ενεργειακούς πόρους. Η συζήτηση αφορά το αέριο από το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ, το οποίο θα συνδεθεί με τις εγκαταστάσεις στο κοίτασμα Ζορ στην αιγυπτιακή ΑΟΖ με υποθαλάσσιο αγωγό που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε ορίζοντα διετίας. Από το Ζορ θα μεταφερθεί στη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, προκειμένου να μεταφερθεί με πλοία.
Όπως ανέφερε ο κ. Δαμιανός κατά την τοποθέτησή του στις εργασίες της συνδιάσκεψης, το αέριο από τον Κρόνο θα αρχίσει να ρέει στο πρώτο εξάμηνο του 2028.
Από την πλευρά του, ο κ. Παπασταύρου τόνισε πως η προσέγγιση που ακολουθείται είναι αμοιβαίου οφέλους, σημειώνοντας ότι «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης αναφέρθηκε στα πρότζεκτ έρευνας υδρογονανθράκων στα οποία συμμετέχει η εταιρεία στο Ιόνιο, όπου αναμένεται ερευνητική γεώτρηση την άνοιξη του 2027, και νότια της Κρήτης, όπου προγραμματίζονται σεισμικές έρευνες τους επόμενους μήνες. Επίσης, αναφέρθηκε στον σχεδιασμό για επέκταση του αγωγού εφοδιασμού με πετρελαιοειδή Θεσσαλονίκης – Σκοπίων προς βορρά. Σημείωσε ακόμη την ανάγκη η ΕΕ να οριστικοποιήσει τη στρατηγική της ως προς την πράσινη μετάβαση, ώστε να προχωρήσουν οι επενδύσεις στην ενέργεια που ωριμάζουν σε βάθος χρόνου.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Energean Μαθιός Ρήγας ανέφερε ότι η εταιρεία παράγει το 40 % του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και έχει ισχυρή παρουσία στην Αίγυπτο, όπου σχεδιάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατ. Αναφερόμενος στην ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο από κοινού με τη ExxonMobil και την Helleniq, τόνισε ότι αν είναι επιτυχής, η Ελλάδα θα γίνει αυτάρκης και εξαγωγέας φυσικού αερίου.
Ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ Joshua Volz στάθηκε στον ρόλο των κυβερνήσεων, που καλούνται να δημιουργήσουν το κατάλληλο πλαίσιο και να εναρμονίσουν τους κανόνες προκειμένου να προχωρήσουν οι επενδύσεις.
Ο διευθυντής ερευνών της Chevron για τη Μ. Ανατολή και τη Β. Αφρική Andrew Deighan σημείωσε την παρουσία της εταιρείας σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία και επεσήμανε την ανάγκη συνεργασίας με τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής.
