Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε σε συζήτηση με Έλληνες και ελληνικής καταγωγής ιδρυτές εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης και υψηλής τεχνολογίας, στην εκδήλωση της Endeavor Greece με τίτλο «The Future of AI Elsewhere», στο Σαν Φρανσίσκο. Στο επίκεντρο βρέθηκε η αξιοκρατία και το μήνυμα ότι, εάν εργαστείς σκληρά και λάβεις την κατάλληλη υποστήριξη, μπορείς να πετύχεις.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Anastasios Angelopoulos, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Arena, ο Anastasis Germanidis, συνιδρυτής και συνδιευθύνων σύμβουλος της Runway, η Nicky Goulimis, συνιδρυτής και διευθύνουσα σύμβουλος στην Tunic Pay, και ο Spiros Xanthos, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Resolve AI. Συντονιστής ήταν ο Ανδρέας Σταυρόπουλος, Partner στη Threshold Ventures και αντιπρόεδρος της Endeavor Greece.
«Καταρχάς, πρόκειται πραγματικά για εκπληκτικές ιστορίες», είπε ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι τον αγγίζουν όχι μόνο λόγω της σημερινής του ιδιότητας, αλλά και επειδή, πριν ασχοληθεί με την πολιτική, εργαζόταν ο ίδιος σε κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 δημιούργησα, ουσιαστικά, το πρώτο επενδυτικό κεφάλαιο που ήταν αποκλειστικά αφοσιωμένο στον τομέα της τεχνολογίας, σημείωσε, επισημαίνοντας ότι τότε ήταν πολύ δύσκολο ακόμη και να συζητήσει κανείς για την επιχειρηματικότητα και για ιστορίες όπως αυτές που παρουσιάστηκαν στη συζήτηση.
Ο Κυρ. Μητσοτάκης τόνισε ότι το στοιχείο που συνδέει αυτές τις ιστορίες είναι η αξιοκρατία και η πεποίθηση ότι, ανεξάρτητα από την καταγωγή ή το υπόβαθρο, όποιος εργαστεί σκληρά και λάβει την κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να πετύχει. Υπογράμμισε επίσης τη σημασία των υποτροφιών και της δυνατότητας κάποιος να εκπαιδευτεί και να αποκτήσει εμπειρία στο εξωτερικό.
Στη συνέχεια ρώτησε τους συμμετέχοντες πώς βλέπουν το ενδεχόμενο να επιστρέψουν στη χώρα και να αναπτύξουν εκεί μέρος των δραστηριοτήτων τους. Με αφορμή την αναφορά του διευθύνοντα συμβούλου της Pfizer, Albert Bourla, ότι ήθελε να δημιουργήσει μεγάλο κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων στη Θεσσαλονίκη, σημείωσε ότι ο ίδιος είχε λόγο να πείσει το διοικητικό συμβούλιο και πως η πρόταση εγκρίθηκε τελικά, με το κέντρο να ξεκινά με 200 εργαζομένους και σήμερα να απασχολεί περισσότερα από 1.500 άτομα στη Θεσσαλονίκη.
Παράλληλα, προέτρεψε τους συνομιλητές του να αναλάβουν ρόλο μέντορα, είτε μέσω της Endeavor είτε ατομικά, διαθέτοντας μέρος του χρόνου τους για να στηρίξουν νέους επιχειρηματίες και ιδρυτές εταιρειών στην Ελλάδα. Επισήμανε ότι το έργο της Endeavor, τόσο στον εντοπισμό εταιρειών υψηλού αντίκτυπου όσο και στην παροχή υπηρεσιών στήριξης, είναι ανεκτίμητο.
Αναφέρθηκε επίσης στη φιλία του με την ιδρύτρια της Endeavor, Linda Rottenberg, με την οποία ήταν συμφοιτητές στο Harvard, και θυμήθηκε πως είχε προσπαθήσει πριν από πολλά χρόνια να την πείσει να έρθει στην Ελλάδα. Όπως είπε, εκείνη του απαντούσε ότι δραστηριοποιούνταν μόνο σε αναδυόμενες αγορές, μέχρι που τελικά η σύζυγός του, Μαρέβα, κατάφερε να την πείσει. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Rottenberg, ως ιδρύτρια, φρόντισε να «εξαφανιστεί» τη στιγμή που μιλούσαν τόσο θετικά γι’ αυτήν, και τόνισε προς τους συνομιλητές του ότι το έργο τους και κυρίως η καθοδήγηση που μπορούν να προσφέρουν είναι πηγή έμπνευσης.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι πριν από κάποια χρόνια το πρόβλημα ήταν η έλλειψη παραδειγμάτων επιτυχίας: τι ακολουθεί όταν κάποιος αποφασίζει να γίνει επιχειρηματίας, πώς αντλεί κεφάλαια και πώς κάνει μια επιτυχημένη έξοδο. Τόνισε ότι τίποτα δεν εμπνέει περισσότερο από ένα καλό παράδειγμα ανθρώπου που έχει διανύσει ήδη αυτή τη διαδρομή, ενώ ζήτησε να μοιραστούν με τους επίδοξους επιχειρηματίες και τις δυσκολίες, τις αποτυχίες, την προσπάθεια και τις απογοητεύσεις που συνοδεύουν την πορεία αυτή.
Αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες για το brain gain, είπε ότι ως κυβέρνηση διοργανώνουν στο εξωτερικό εκδηλώσεις επαγγελματικών ευκαιριών, όχι μόνο για τον τεχνολογικό κλάδο αλλά για το σύνολο της ελληνικής οικονομίας, με τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων. Εξήγησε πως σε αυτές προσκαλούνται Έλληνες, αλλά και πολίτες άλλων χωρών που ενδιαφέρονται να εργαστούν στην Ελλάδα, ώστε να γνωρίσουν τις εταιρείες και να ενταχθούν στο δυναμικό τους.
Σημείωσε ότι η πρωτοβουλία έχει σημειώσει εξαιρετική επιτυχία και ανέφερε πως η Ελλάδα διαθέτει δύο πλεονεκτήματα: το ανθρώπινο δυναμικό εντός της χώρας και μια εξαιρετική κοινότητα εκτός Ελλάδας. Όπως είπε, στο παρελθόν δεν είχε κατασκευαστεί πραγματικά μια γέφυρα που να συνδέει αυτές τις δύο κοινότητες.
Πρόσθεσε ότι η εμπειρία δείχνει πως, όταν μεγάλες εταιρείες δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, σημαντικό ποσοστό των νεοπροσληφθέντων έρχεται στην Ελλάδα από το εξωτερικό.
«Θυμάμαι τη δική μας επιστροφή, όταν γεννήθηκε η πρώτη μας κόρη, το 1997. Πρόκειται για αλλαγή ζωής», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα να εργαστεί κανείς σε μια καθιερωμένη ή μικρότερη εταιρεία, χωρίς να χρειαστεί να ξεκινήσει αμέσως κάτι δικό του, προσφέρει μια πιο ασφαλή διαδρομή επιστροφής. Πρόσθεσε ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων όσοι επέστρεψαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια δηλώνουν ικανοποιημένοι από την επιλογή τους, σύμφωνα και με σχετικές έρευνες.
Επεσήμανε ακόμη πως όποιος έχει ζήσει πολλά χρόνια στο εξωτερικό και θέλει να επιστρέψει στην Ελλάδα χρειάζεται, κατά τη γνώμη του, δύο πράγματα: μια καλή θέση εργασίας και την πεποίθηση ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Τόνισε ότι η επιστροφή γίνεται μαζί με την οικογένεια, με αναζήτηση σχολείων και κατάλληλου τόπου για να μεγαλώσουν τα παιδιά, και πως αν δεν υπάρχει η αίσθηση ότι η χώρα έχει αλλάξει σελίδα, η επιστροφή δύσκολα θα φανεί σωστή επιλογή.
Απαντώντας σε ερώτηση για τη διαμόρφωση ρυθμιστικού πλαισίου για την ΤΝ και τις προκλήσεις που προκύπτουν, ο πρωθυπουργός είπε ότι η Ελλάδα δρα εντός της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί να χαράξει απολύτως ανεξάρτητη πορεία. Ανέφερε επίσης ότι ακόμη και για την απαγόρευση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υπάρχουν όρια ως προς τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν, καθώς ενδέχεται να προκύψει σύγκρουση με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι δεν υπάρχει απόλυτη ανεξαρτησία, ωστόσο υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής στη διαμόρφωση της σχετικής συζήτησης. Εξήγησε πως ένας από τους λόγους για τους οποίους ήθελε να πραγματοποιήσει αυτό το ταξίδι ήταν η ανάγκη να ενημερωθεί και να κατανοήσει καλύτερα τις εξελίξεις, προειδοποιώντας ότι αν μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα σε όσα συμβαίνουν στις προηγμένες τεχνολογίες και στον βαθμό κατανόησής τους από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, μπορεί να προκύψουν σοβαρά προβλήματα.
Πρόσθεσε ότι υπάρχει κίνδυνος είτε να θεωρηθεί ένα ζήτημα υπερβολικά σύνθετο και να μην αντιμετωπιστεί καθόλου είτε οι μεγάλες εταιρείες να διαμορφώσουν οι ίδιες το ρυθμιστικό πλαίσιο. Υπάρχει, όπως είπε, και το ενδεχόμενο από φόβο για ένα καταστροφικό σενάριο να πατηθεί το φρένο υπερβολικά απότομα.
Αναφερόμενος στις προτεραιότητες, είπε ότι δεν έχει όλες τις απαντήσεις, αλλά θέλει να προσδιορίσει συγκεκριμένους τομείς στους οποίους μπορεί να υπάρξει εστίαση. Η υγεία, σημείωσε, θα μπορούσε να είναι ένα καλό παράδειγμα για την Ελλάδα, με τα δεδομένα να αξιοποιούνται με τρόπο που σέβεται την ιδιωτικότητα και παράλληλα προσθέτει αξία στο σύστημα υγείας.
Κλείνοντας το σκέλος της τοποθέτησής του για το ρυθμιστικό πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης, ο πρωθυπουργός είπε ότι η καθοριστική μάχη θα δοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εξήγησε ότι η Κίνα αποτελεί διαφορετικό μοντέλο, με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και κρατικού ελέγχου στις τεχνολογικές εταιρείες, ενώ στις ΗΠΑ το πεδίο είναι διαφορετικό. Κατά την εκτίμησή του, το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ρυθμιστικού πλαισίου δεν θα διαμορφωθεί τόσο στην Ευρώπη, αλλά στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ερώτηση για τις διαφορές ανάμεσα στο επενδυτικό περιβάλλον στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ στον τομέα της ΤΝ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες οι κεφαλαιαγορές είναι ιδιαίτερα ρευστές, ενώ στην Ευρώπη δεν έχει επιλυθεί η πλήρης αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Ανέφερε ότι στην Ευρώπη εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικά κανονιστικά καθεστώτα και γι’ αυτό συζητείται η ιδέα του λεγόμενου «28ου καθεστώτος», μιας ευρωπαϊκής εταιρικής ταυτότητας.
Εξήγησε ότι μέσω αυτής θα μπορούσε, για παράδειγμα, κάποιος να ιδρύσει μια επιχείρηση στην Ελλάδα και να δραστηριοποιείται απρόσκοπτα στη Λιθουανία. Υπογράμμισε πως, παρά το μέγεθος της ευρωπαϊκής αγοράς, με περίπου 450 εκατομμύρια καταναλωτές, η πραγματικά ενιαία αγορά δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μια επιχείρηση μπορεί να δραστηριοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα.
Απαντώντας στην προτροπή των συνομιλητών του για απευθείας αεροπορική σύνδεση Ελλάδας-Σαν Φρανσίσκο, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι πριν από δέκα χρόνια σχεδόν δεν υπήρχε καμία απευθείας πτήση από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Αθήνα. Σημείωσε ότι φέτος το καλοκαίρι υπήρχαν 130 πτήσεις την εβδομάδα από τις ΗΠΑ προς την Αθήνα και ότι από την επόμενη χρονιά θα υπάρχει και απευθείας πτήση από το Σιάτλ προς την Ελλάδα, έστω μόνο τη θερινή περίοδο.
Πρόσθεσε ότι έτσι συνήθως ξεκινούν αυτές οι συνδέσεις και στη συνέχεια οι αεροπορικές εταιρείες διαπιστώνουν ότι μπορούν να εξασφαλίσουν επαρκή πληρότητα για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Είπε ότι θα συζητήσει το θέμα με τις μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, ιδίως με τη United Airlines, θεωρώντας ότι υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα υπέρ μιας απευθείας πτήσης και δηλώνοντας ότι θα χαρεί να είναι και ο ίδιος επιβάτης.
