Οι πιστοποιημένες δεξιότητες μεταβάλλουν πλέον την αγορά εργασίας, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει επαγγέλματα, δημιουργεί νέες ανάγκες και αμφισβητεί παραδοσιακές ειδικότητες. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του υφυπουργού Εργασίας, Νίκου Καραγκούνη, στη συζήτηση που είχε με τη δημοσιογράφο Μαρία Νικόλτσιου στο ετήσιο Συνέδριο Επαγγελματικής Κατάρτισης – ΕΛΣΕΚΕΚ.
Το πτυχίο παραμένει σημαντικό, όμως δεν αρκεί πια από μόνο του για να εξασφαλίσει κανείς θέση στην αγορά εργασίας. Χρειάζεται συνεχής επικαιροποίηση γνώσεων, προσαρμογή στις απαιτήσεις κάθε κλάδου και πιστοποιημένες δεξιότητες που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες των επιχειρήσεων. «Πλέον, δεν θα μιλάμε μόνο για πτυχία, θα μιλάμε για πιστοποιητικά δεξιοτήτων», είπε ο υφυπουργός, περιγράφοντας μια νέα πραγματικότητα όπου οι μικροδεξιότητες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα.
Από την κατάρτιση στην πραγματική απασχόληση
Η Ελλάδα έχει ήδη αναπτύξει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα κατάρτισης και επανακατάρτισης, με περισσότερους από 630.000 ωφελούμενους, ανέργους και εργαζομένους, μέσα από 11 προσκλήσεις της ΔΥΠΑ. Τα προγράμματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών, με έμφαση στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες, αλλά και στον οικονομικό εγγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υφυπουργός, περίπου οι μισοί ωφελούμενοι ήταν άνεργοι και οι υπόλοιποι ήδη εργαζόμενοι. Από την πρώτη κατηγορία, το 50% κατάφερε να ενταχθεί στην αγορά εργασίας μετά την ολοκλήρωση της κατάρτισης. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 94% των εργαζομένων που συμμετείχαν στα προγράμματα παρέμεινε στην απασχόληση.
Παράλληλα, η εικόνα της αγοράς εργασίας παρουσιάζει βελτίωση και ως προς την ποιότητα των θέσεων. Όπως ανέφερε ο κ. Καραγκούνης, τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη» δείχνουν ότι οκτώ στις δέκα νέες θέσεις εργασίας είναι πλήρους απασχόλησης, μια σαφής μεταβολή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Η επόμενη πρόκληση αφορά τη μετάβαση από τα οριζόντια προγράμματα κατάρτισης σε πιο εξατομικευμένες παρεμβάσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, αξιολογώντας τις δεξιότητες και τις ανάγκες κάθε υποψηφίου και διευκολύνοντας την αντιστοίχισή του με τις κατάλληλες θέσεις εργασίας.
Ενδεικτική είναι η πιλοτική δράση της ΔΥΠΑ σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ, στην οποία αναφέρθηκε ο κ. Καραγκούνης. Στο πλαίσιο της δράσης σχεδιάστηκαν 54 διαφορετικά προγράμματα επιμόρφωσης, με βάση τις προσωπικές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές ανάγκες των συμμετεχόντων. Από τους 100 ανέργους στους οποίους απευθύνθηκε, το 57% εντάχθηκε στην απασχόληση. Το μοντέλο αυτό επιχειρεί να συνδέσει πιο αποτελεσματικά το προφίλ κάθε εργαζομένου με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Στην ίδια λογική κινείται και το ψηφιακό εργαλείο Job Match της ΔΥΠΑ, που αρχικά εφαρμόζεται στους κλάδους του τουρισμού και της εστίασης. Οι επιχειρήσεις δημιουργούν το προφίλ τους, έχουν πρόσβαση σε κατάλληλα βιογραφικά και μπορούν να πραγματοποιούν απευθείας συνεντεύξεις με υποψηφίους. Μέχρι σήμερα, 7.164 επιχειρήσεις έχουν έρθει σε επικοινωνία με 33.000 υποψηφίους, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 10.195 συνεντεύξεις. Στόχος είναι η επέκταση του εργαλείου και σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους.
Οι μικροδεξιότητες κερδίζουν έδαφος
Η μεγάλη αλλαγή, σύμφωνα με τον υφυπουργό, αφορά πλέον τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται τα επαγγελματικά προσόντα. Τα πτυχία εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική βάση γνώσεων, όμως δεν επαρκούν μόνα τους για να καλύψουν τις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες των επιχειρήσεων.
«Το σημαντικό είναι τι δεξιότητες έχεις για τον συγκεκριμένο τομέα, σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση», σημείωσε, περιγράφοντας τη στροφή προς τις πιστοποιημένες μικροδεξιότητες. Πρόκειται για εξειδικευμένες γνώσεις και ικανότητες που συνδέονται με συγκεκριμένα καθήκοντα και μπορούν να αποκτηθούν ή να αναβαθμιστούν ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών σπουδών.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο πιεστική λόγω της τεχνητής νοημοσύνης. Επαγγέλματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν περιζήτητα, όπως του προγραμματιστή, μετασχηματίζονται ήδη, καθώς μέρος των εργασιών τους εκτελείται πλέον από αυτοματοποιημένα συστήματα. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η εξατομικευμένη κατάρτιση και η συνεργασία με τις επιχειρήσεις είναι βασικές προϋποθέσεις. Ήδη, προγράμματα και σχολές της ΔΥΠΑ αναπτύσσονται σε συνεργασία με επιχειρήσεις, ώστε το περιεχόμενό τους να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής.
Τα επαγγέλματα που θα έχουν ζήτηση την επόμενη δεκαετία
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο επαγγελματικός προσανατολισμός των νέων. Ο υφυπουργός ανέφερε ότι επισκέπτεται σχολεία της χώρας, κυρίως γυμνάσια και λύκεια, προκειμένου να ενημερώνει τους μαθητές για τις προοπτικές της αγοράς εργασίας και τις ειδικότητες που αναμένεται να έχουν αυξημένη ζήτηση.
Στην κορυφή των επιλογών, όπως τις παρουσίασε ο κ. Καραγκούνης, βρίσκονται τα επαγγέλματα που συνδέονται με την ψηφιακή τεχνολογία, από τους μηχανικούς και τους αναλυτές δεδομένων μέχρι τις εξειδικευμένες ειδικότητες στον τουρισμό. Σημαντικές προοπτικές διαγράφονται επίσης στην πράσινη ενέργεια, στη βιομηχανία τροφίμων και στον πρωτογενή τομέα, όπου η ψηφιοποίηση δημιουργεί νέες απαιτήσεις.
Παράλληλα, το δημογραφικό πρόβλημα ενισχύει τη ζήτηση για επαγγέλματα φροντίδας, ιδιαίτερα για την υποστήριξη ηλικιωμένων. Πρόκειται για έναν τομέα που, όπως εκτιμά, θα δημιουργήσει πολλές νέες θέσεις εργασίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Η τεχνολογική αλλαγή δεν μπορεί να ανακοπεί, μπορεί όμως να αξιοποιηθεί προς όφελος των εργαζομένων, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες πολιτικές και σταθερή χρηματοδότηση της επαγγελματικής κατάρτισης. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε ο κ. Καραγκούνης, το υπουργείο προχωρά στη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής δεξιοτήτων, με στόχο τη διαρκή αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού.
![]()
