Την ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης για πολίτες και επιχειρήσεις μέσω της ρήτρας διαφυγής, έθεσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στη σημερινή συνεδρίαση του συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΥΠΕΝ, ο κ. Παπασταύρου ζήτησε να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες ευελιξίας που δίνει η ρήτρα διαφυγής για τη χρηματοδότηση στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης, σε συνάρτηση με το Κείμενο Συμπερασμάτων που πέτυχε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η Ελλάδα πρότεινε επίσης τη διοργάνωση κοινής συνάντησης των υπουργών Ενέργειας με τους υπουργούς Οικονομικών και Οικονομίας, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του ECOFIN και του Eurogroup, ώστε να εξεταστούν από κοινού οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης μέσα στους ευρωπαϊκούς κανόνες. Την πρόταση στήριξαν επίσης η Μάλτα, η Βουλγαρία, η Σλοβακία και η Ρουμανία.
Σε ό,τι αφορά την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού και τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων, η Ελλάδα διατύπωσε την ισχυρή υποστήριξή της στις έγκαιρες επενδύσεις σε σύγχρονα και έξυπνα δίκτυα, καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας των χρεώσεων δικτύου μέσω χρονικών και γεωγραφικών σημάτων τιμολόγησης, ζητώντας όμως και έναν βαθμό ευελιξίας για τα κράτη-μέλη.
Στην παρέμβασή του στην πρώτη συνεδρίαση, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε μεταξύ άλλων: «Αντιμετωπίζουμε μια πρωτοφανή και ίσως τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση που έχουμε βιώσει ποτέ. Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρεται αυτολεξεί ότι ‘η παρούσα κατάσταση απαιτεί επειγόντως μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών μελών και διαφυλάσσοντας την ενιαία αγορά’. Καθήκον μας τώρα είναι να μετατρέψουμε την απόφαση των ηγετών των κρατών μας σε πράξη. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα για την οποία εγκρίθηκε η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής. Θέλουμε ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να μπορέσουμε να χρηματοδοτήσουμε μέτρα ενεργειακής στήριξης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας. Ο σχεδιασμός για το μέλλον είναι κρίσιμος. Θα πρότεινα να πραγματοποιήσουμε μια κοινή συνεδρίαση με το ECOFIN και το Eurogroup και να εξετάσουμε πώς μπορούμε, στο πλαίσιο των κανόνων της Ε.Ε., να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα. Οι έγκαιρες επενδύσεις σε σύγχρονα, έξυπνα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας είναι απαραίτητες. Υποστηρίζουμε πιο διαφανείς χρεώσεις δικτύου. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει μία ενιαία λύση κατάλληλη για όλους και ότι οι κανόνες της Ε.Ε. πρέπει να διατηρούν επαρκή ευελιξία για τα κράτη μέλη και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εθνικών ενεργειακών συστημάτων».
Στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, ο υπουργός ανέδειξε τη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου ως εναλλακτικής οδού εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, σε υλοποίηση της απόφασης της Ε.Ε. για πλήρη, σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Ο κ. Παπασταύρου τόνισε, επίσης, την ανάγκη αξιοποίησης των εγχώριων ενεργειακών πόρων και διατήρησης της παραγωγικής ικανότητας και της ανταγωνιστικότητας των διυλιστηρίων, στο πλαίσιο μιας ρεαλιστικής ενεργειακής πολιτικής που προστατεύει την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανθεκτικότητα.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων προϋποθέτει την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, αναφερόμενος στην πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector), έργου στρατηγικής ευρωπαϊκής σημασίας για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Ο Έλληνας υπουργός ανέδειξε τη συμμετοχή της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam και ενημέρωσε τους ομολόγους του για την πρόοδο που έχει συντελεστεί στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, καθώς και για τα επόμενα βήματα.
Για το νομοθετικό πλαίσιο μετά το 2030, ο υπουργός ζήτησε να δοθεί έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια, τη στρατηγική αυτονομία, τον εξηλεκτρισμό και την ευελιξία των δικτύων, με παράλληλη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής προσιτότητας της ενέργειας.
Στο περιθώριο του συμβουλίου, ο κ. Παπασταύρου πραγματοποίησε διμερείς συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανικής, Ενεργειακής και Ψηφιακής Κυριαρχίας της Γαλλίας, Roland Lescure, με τον Ιρλανδό υπουργό Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος και προεδρεύοντα του συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε., Darragh O’Brien, καθώς και τριμερή συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του, υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλη Δαμιανό, και τον επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης, Dan Jorgensen. Κατά την τριμερή συνάντηση συζητήθηκε η πορεία του GSI ως ενός από τα σημαντικότερα στρατηγικά έργα ενεργειακής διασύνδεσης της Ευρώπης, που θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα συμβάλει στην υλοποίηση της ενεργειακής στρατηγικής της Ε.Ε..
