Η λύση που δίνουμε μπορεί να μην είναι τέλεια, είναι όμως πρόσφορη, αναλογική, συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο και πρωτίστως εφαρμόσιμη, είπε ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, κλείνοντας στις αρμόδιες Επιτροπές της Βουλής την πρώτη επεξεργασία του νομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει από 1/1/2027 την απαγόρευση χρήσης επιγραμματικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης κάτω των 15 ετών.
Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία.
Υπέρ της αρχής του τάχθηκαν μόνο οι βουλευτές της ΝΔ, ενώ σύσσωμη η Αντιπολίτευση επιφυλάχθηκε για την ψήφισή του στην Ολομέλεια, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.
Απαντώντας στην κριτική της Αντιπολίτευσης, ο κ. Σκέρτσος έκανε λόγο για «καλή πρόθεση» στις παρατηρήσεις, τις αμφιβολίες και τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν από όλες τις πλευρές, υπογραμμίζοντας ότι «ειδικά σε αυτό το θέμα, η λύση επιβάλλεται να μας βρει ενωμένους».
Υπερασπίστηκε τη ρύθμιση για τον ηλικιακό περιορισμό των 15 ετών, ο οποίος, όπως είπε, επιβάλλει στις πλατφόρμες να αλλάξουν τους αλγορίθμους τους, και πρόσθεσε ότι η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει πρόστιμα 6% επί του ετήσιου τζίρου της κάθε εταιρίας, αν δεν συμμορφωθεί.
«Ο τζίρος των τριών εκ των μεγαλύτερων εταιριών τεχνολογίας είναι 800 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι, αν μια πλατφόρμα δεν συμμορφωθεί με αυτή την εθνική και ταυτόχρονα κοινοτική υποχρέωση που εισάγουμε -το οποίο επαναλαμβάνω είναι απολύτως στο όριο της κοινοτικής νομοθεσίας- τότε πάνω από το κεφάλι των τριών αυτών εταιριών τεχνολογίας επικρέμεται ένα πρόστιμο της τάξης -όχι των 17 ή 18 δισ. δολαρίων που πλήρωσε η ΜΕΤΑ στις ΗΠΑ σε εξωδικαστικό συμβιβασμό- αλλά των 48 δισ. ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Σκέρτσος.
Απαντώντας στις επιφυλάξεις βουλευτών της Αντιπολίτευσης, που υποστήριξαν ότι ηλικιακό όριο των 15 ετών εφαρμόστηκε χωρίς επιτυχία στην Αυστραλία, ο υπουργός Επικρατείας αντέτεινε ότι «θα μπορούσε να φέρει ακόμα καλύτερα αποτελέσματα, αν είχε ένα πιο ισχυρό τεχνολογικό πλαίσιο με επαλήθευση της ηλικίας».
«Εμείς το έχουμε, το εισηγούμαστε σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το εφαρμόζουμε έχοντας έναν πιο αποτελεσματικό ελεγκτικό, κυρωτικό μηχανισμό προς τη συμμόρφωση των εταιριών.
Η επιτρεπτικότητα που δείχνει η Αυστραλία, σε σχέση με το κυρωτικό της πλαίσιο απέναντι στις εταιρίες, έχει οδηγήσει στο αποτέλεσμα να μην σπεύδουν να προσαρμοστούν ή να συμμορφωθούν με τον δέοντα και επιθυμητό τρόπο», ανέφερε.
Παράλληλα, χαρακτήρισε «κοροϊδία» τις αιτιάσεις της Αντιπολίτευσης ότι η κυβέρνηση σπεύδει να ψηφίσει έναν νόμο τον οποίο αργότερα θα αλλάξει για να εναρμονιστεί με το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ, αλλάζοντας τα δεδομένα, καλώντας την «να μην ψάχνει ανύπαρκτους λόγους μόνο και μόνο για να δείξει διαφοροποίηση».
«Είναι μεγάλο λάθος να το εισηγείστε. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ψηφισμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο και κάνετε μεγάλο πολιτικό λάθος να το εισηγείστε γιατί είναι κοροϊδία», σημείωσε.
Ακόμα, απέρριψε τις ενστάσεις του ΚΚΕ, που έκανε λόγο για «αόριστο και ασαφές πλαίσιο για την επαλήθευση της ηλικίας», επισημαίνοντας ότι υπάρχουν τεχνολογικές λύσεις για την επαλήθευση της ηλικίας με ευθύνη της πλατφόρμας και με τη δυνατότητα διασταύρωσης -σε περίπτωση που το επιθυμεί- και με την ευρωπαϊκή λύση που υπάρχει, ώστε να μην κινδυνέψει με υπέρογκα πρόστιμα.
«Δεν μπορούμε να ψηφίσουμε εθνικές ρυθμίσεις, σε αγορά που ρυθμίζεται από το ενωσιακό δίκαιο, και οι οποίες το υπερβαίνουν. Μην ζητάτε να ψηφίσουμε κάτι που θα είναι αντικοινοτικό, και εν τέλει ατελέσφορο και αναποτελεσματικό. Δεν επισπεύδει η κυβέρνηση. Ό,τι εφαρμόζουμε είναι αυτό που εφαρμόζεται στο κοινοτικό δίκαιο. Και μην ζητάτε να χάσουμε και άλλο χρόνο. Αυτή τη στιγμή εφαρμόζουμε κάτι που επιτρέπει και δίνει τη δυνατότητα η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ναι λοιπόν, σε ένα οριζόντιο ηλικιακό όριο που είναι τα 15 έτη, όχι σε εθνικές τεχνολογικές λύσεις, παρά μόνο ως δυνατότητα. Αυτό κάνουμε με το KIDS WALLET και το GOV.gr», υπογράμμισε ο υπουργός Επικρατείας.
Παράλληλα, ανέλυσε τους κινδύνους που ελοχεύουν σε περίπτωση που η χώρα μας εφαρμόσει «ένα πρόσθετο εθνικό μηχανισμό ελέγχων και κυρώσεων, πέραν αυτών που προβλέπει το DCA».
«Αυτό κάνουμε εμείς. Ορίζουμε τις ανεξάρτητες αρχές, που αποτελούν ήδη τα ελεγκτικά όργανα με προεξάρχουσα την ΕΕΕΤ, ως εθνικό συντονιστή για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Ό,τι μπορούμε να κάνουμε στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας, το κάνουμε. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε αποδεκτές οποιεσδήποτε παρατηρήσεις, γιατί έχει προηγηθεί η διαβούλευση με τις ευρωπαϊκές αρχές και υπηρεσίες. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η Ελλάδα ανήκει σε έναν υπερεθνικό οργανισμό που λέγεται ΕΕ. Δεσμεύεται από το κοινοτικό δίκαιο. Κάναμε και εθνική και ευρωπαϊκή διαβούλευση, η οποία και μας δεσμεύει αυτή τη στιγμή για το τι θα ψηφίσουμε. Αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς με τον εαυτό μας, πρέπει να είναι κάτι το οποίο θα είναι λειτουργικό. Γιατί αν είναι κάτι αντικοινοτικό, είναι πάρα πολύ εύκολο για μια εταιρία τεχνολογίας να προσφύγει στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες και να πει ότι η Ελλάδα εφαρμόζει καταχρηστικά ένα εθνικό κανόνα που προσκρούει στο ευρωπαϊκό δίκαιο», ανέφερε και πρόσθεσε:
«Εμείς αυτό δεν πρόκειται να το κάνουμε. Και δεν πρέπει κανείς εδώ μέσα να παίξει, να το πω ωμά, το παιχνίδι των μεγάλων εταιριών τεχνολογίας που παίζουν καθυστερήσεις.
Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα έρχεται με ρυθμίσεις πολύ αυστηρές απέναντι σε τεχνολογικούς κολοσσούς και τους αναγκάζουμε να συμμορφωθούν και να προσαρμοστούν σε αυτονόητες ρυθμίσεις ικανές και αναγκαίες για την προστασία της ανηλικότητας, της ευαλωτότητας, της οικογένειας και των παιδιών, δίνοντάς τους τα απαιτούμενα εργαλεία».
Ο υπουργός Επικρατείας μίλησε για «ένα νομοσχέδιο που έχει να ορθοτομήσει και να φέρει λύσεις πρακτικές, εφαρμόσιμες, αναλογικές και συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο, προκειμένου να προστατεύσουμε το ύψιστο αγαθό που είναι τα παιδιά μας».
«Δεν ακούω καν το επιχείρημα ότι θα οδηγηθούν σε πιο επικίνδυνα περιβάλλοντα τα παιδιά. Ναι, υπάρχει αυτή η πιθανότητα. Ταυτόχρονα όμως, είναι δική μας ευθύνη, με τα αναγκαία μέτρα, τους κατάλληλους μηχανισμούς, αυτό να το αποτρέψουμε», είπε και πρόσθεσε:
«Πρέπει όλοι να το καταλάβουμε και να το πούμε δυνατά. Υπάρχουν εργαλεία σήμερα για όποιον ανησυχεί -και έχει λόγο να ανησυχεί και όλοι έχουμε- για τις παρενέργειες των κοινωνικών δικτύων. Υπάρχουν εργαλεία για να προστατεύσουμε πιο αποτελεσματικά τα παιδιά μας και να στείλουμε ένα μήνυμα προς τις πλατφόρμες.
Οι πλατφόρμες με την απειλή των προστίμων θα υποχρεωθούν να αλλάξουν όλες τις διαδικασίες και όλους τους μηχανισμούς ως τα 18 έτη, όχι μόνο μέχρι τα 15 έτη. Επομένως ναι, οι πλατφόρμες έχουν τέτοιες υποχρεώσεις. Ναι, θα συμμορφωθούν».
«Η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα ψηφίσει αυτή τη νομοθεσία και θα αποτελέσει οδηγό, ώστε να φέρει αυτή την αλλαγή για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών μας. Αυτή τη στιγμή τα παιδιά έχουν χάσει την ελευθερία τους. Έχουμε εκχωρήσει σε μεγάλες εταιρίες τεχνολογίας τα προσωπικά δεδομένα και τις προτιμήσεις των παιδιών μας, χωρίς κανένα έλεγχο και χωρίς κανένα φίλτρο. Υπάρχει μεγαλύτερη παραβίαση των δικαιωμάτων των παιδιών μας από αυτή; Εμείς λοιπόν ερχόμαστε να βάλουμε όρια και κανόνες», κατέληξε ο κ. Σκέρτσος.
«Βασιζόμαστε σε ευρωπαϊκές νομοθεσίες για τις επιγραμματικές πλατφόρμες. Όποιος μηχανισμός ψηφιστεί στην ΕΕ θα ενσωματωθεί», διευκρίνισε από την πλευρά του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Όπως είπε, οι ίδιες οι πλατφόρμες είναι υπεύθυνες για την επαλήθευση της ηλικίας, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι προστατεύονται πλήρως τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών, ενώ καμία άλλη πληροφορία δεν μπορούν να δώσουν, πλην του αν είναι κάτω ή πάνω των 15 ετών.
ΤΙ ΕΙΠΑΝ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
Τη διαφωνία του «στην οριζόντια και πλήρη απαγόρευση, χωρίς διαβάθμιση, για τη πρόσβαση στο διαδίκτυο των παιδιών κάτω των 15 ετών» εξέφρασε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Στέφανος Παραστατίδης.
Όπως είπε, «ήταν αποκαλυπτικές οι επισημάνσεις των αρμόδιων εξωκοινοβουλευτικών φορέων στην Επιτροπή, που μίλησαν για αδύναμα επιστημονικά θεμέλια πάνω στα οποία επιχειρείται να σταθεί η πλήρης απαγόρευση».
Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Νικόλαος Δελής, χαρακτήρισε «αόριστο και ασαφές το νομοσχέδιο», ενώ εστίασε κυρίως την κριτική του στο πώς πρακτικά θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας, καθώς και η προστασία των προσωπικών δεδομένων όσο είναι στα χέρια του κεφαλαίου και των τεχνολογικών μονοπωλίων.
Η ειδική αγορήτρια της ΕΛ.ΛΥ, Μαρία Αθανασίου, υποστήριξε ότι «δεν μπορεί να θεσπίζονται μέτρα που στηρίζονται μόνο και αποκλειστικά στην οριζόντια απαγόρευση, αλλά χρειάζεται μία ολοκληρωμένη εφαρμόσιμη και αποτελεσματική πρόταση που θα αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, θα περιορίζει τους κινδύνους για τα παιδιά και θα στηρίζεται από όλους, πολιτεία, ειδικούς επιστήμονες, σχολεία, παιδιά και οικογένειες».
Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Έλενα Ακρίτα, επεσήμανε τη βασική διαφωνία της στην «ανεπαρκή έως μηδενική λογοδοσία της λειτουργίας των πλατφορμών», ενώ σημείωσε ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στο νομοσχέδιο, όπως η επιστημονική τεκμηρίωση για τον ηλικιακό περιορισμό, η διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και ο ουσιαστικός έλεγχος για την τήρηση του νόμου από τις πλατφόρμες στις οποίες ανατίθεται η ευθύνη».
Η ειδική αγορήτρια της «ΝΙΚΗΣ», Ασπασία Κουρουπάκη, ανέφερε ότι το κόμμα της «έχει αναγνωρίσει την ανάγκη θέσπισης κανόνων για την αντιμετώπιση του προβλήματος, όμως θα πρέπει να διορθωθούν οι αστοχίες του νομοσχεδίου και να διασφαλιστούν οι αναγκαίες δικλείδες ασφαλείας, έναντι των μεγάλων τεχνολογικών εταιριών, με πλήρη έλεγχο και λογοδοσία τους».
Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας, Έλλη Ρούσσου, σημείωσε «την ανάγκη να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαβούλευση και να θεσπιστεί ο ευρωπαϊκός κανονισμός, ώστε με θεσμική ωριμότητα και με διαβαθμίσεις στην πρόσβαση των παιδιών να ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία», εκφράζοντας τη διαφωνία της «στο οριζόντιο ψηφιακό συρματόπλεγμα χωρίς ουσιαστικό έλεγχο των πλατφορμών, οι οποίες είναι οι ίδιες που παράγουν τον κίνδυνο», όπως είπε.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
