«Θέλουμε να διασφαλίσουμε το Δημόσιο, ώστε να έχει τους κατάλληλους ανθρώπους με γνώσεις και δεξιότητες, για να πετύχουμε ένα καλύτερο κράτος για τον πολίτη», τόνισε η υφυπουργός Εσωτερικών Βίβιαν Χαραλαμπογιάννη, υπερασπιζόμενη στην ολομέλεια το νομοσχέδιο για την «Αναμόρφωση της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημόσιου τομέα, αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκηση και λοιπές διατάξεις».
Η κ. Χαραλαμπογιάννη υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη αναμορφώνει στοχευμένα και ολιστικά τη δημόσια διοίκηση για τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του πολίτη». Όπως είπε, βασικός άξονας της πολιτικής είναι «ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση», καθώς έτσι «θα είναι ικανοποιημένος και αποτελεσματικός ο υπάλληλος και τελικά ικανοποιημένος και ο πολίτης που συναλλάσσεται με το Δημόσιο».
Η υφυπουργός ανέφερε ότι το σχέδιο νόμου εισάγει στο Δημόσιο την έννοια των δεξιοτήτων, πέρα από την παραδοσιακή ταύτιση των τίτλων σπουδών με την αποτελεσματικότητα, διαμορφώνοντας ενιαίο πλαίσιο δεξιοτήτων και συμπεριφορών ώστε να προδιαγράφεται το προφίλ των ανθρώπων που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες του Δημοσίου. Μίλησε επίσης για νέο σύστημα αξιολόγησης, σημειώνοντας ότι κανείς δεν είναι τέλειος, αλλά μπορεί να βελτιώσει τα στοιχεία και τις δεξιότητές του με προστιθέμενη αξία στην εργασία του. Παράλληλα, ανέφερε ότι αναπτύσσονται πληροφοριακά συστήματα για την υποστήριξη των φορέων του Δημοσίου και την επιτάχυνση των διαδικασιών, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη αξιοποιείται μέσα σε αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο και σε συμβουλευτικό επίπεδο. Πρόσθεσε ακόμη ότι επενδύεται μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος ανάπτυξης και ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού.
Η κ. Χαραλαμπογιάννη σημείωσε ότι «η στοχοθεσία συνδέεται με την επιβράβευση», με αναγνώριση της προσπάθειας και ανταμοιβή του αποτελέσματος. Παράλληλα, είπε ότι η κυβέρνηση καινοτόμησε συνδράμοντας το ΑΣΕΠ να καθιερώσει την ηλεκτρονική εξέταση των υποψηφίων ως κανόνα, ενισχύοντας την αντικειμενικότητα, τη διαφάνεια και την αξιοκρατία. Σύμφωνα με την ίδια, στο επίκεντρο των μεταρρυθμίσεων βρίσκονται οι άνθρωποι του Δημοσίου και ειδικά όσοι κατέχουν θέση ευθύνης, καθώς η θέση τους είναι κομβική για μια δημόσια διοίκηση που παράγει αποτελέσματα, αξιοποιεί τους πόρους, καινοτομεί και καλύπτει κοινωνικές ανάγκες.
Η υφυπουργός ανέφερε ότι οι παρεμβάσεις του νομοσχεδίου στηρίζονται σε τρεις κομβικούς πυλώνες. Ο πρώτος είναι ο εξορθολογισμός του νέου βαθμολογίου, με ουσιαστικό περιεχόμενο σε κάθε βαθμό και ποιοτικά κριτήρια πέρα από τον προβλεπόμενο χρόνο υπηρεσίας. Η προαγωγή στον επόμενο βαθμό θα προϋποθέτει συγκεκριμένες εργασιακές δεξιότητες, όπως αποτυπώνονται στην ετήσια αξιολόγηση, με εξειδικευμένους δείκτες μέτρησης ανάπτυξης σταδιοδρομίας. Όπως είπε, ο λιτός τρόπος απόδοσης των βαθμών συμπληρώνεται με σαφή σηματοδότηση του περιεχομένου των απαιτήσεων κάθε βαθμού, με διαφοροποιήσεις που λειτουργούν ως κίνητρα. Εξορθολογίζεται επίσης ο αριθμός των βαθμών, ώστε να καλύπτουν αναλογικά ολόκληρη τη σταδιοδρομία ενός υπαλλήλου, ενώ προβλέπονται ειδικοί βαθμοί για όσους κατέχουν θέση ευθύνης. Παράλληλα, διαχωρίζεται η σταδιοδρομία από τις θέσεις ευθύνης και το βαθμολόγιο συνδέεται με το νέο σύστημα προαγωγής προϊσταμένων, καθώς, όπως τόνισε, δεν μπορεί όλοι να γίνονται προϊστάμενοι στο Δημόσιο εάν δεν πληρούν σειρά κριτηρίων.
Για το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων, η υφυπουργός είπε ότι μέχρι σήμερα η αξιολόγηση περιστρεφόταν γύρω από τα μόρια των τίτλων σπουδών, τα έτη προϋπηρεσίας και τον χρόνο σε θέση ευθύνης, ενώ αργότερα προστέθηκε και η συνέντευξη. Όπως επισήμανε, το υπάρχον σύστημα δεν ήταν λειτουργικό, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται το καθεστώς των αναθέσεων και αναπληρώσεων και όχι της επιλογής.
Σήμερα, ανέφερε η κ. Χαραλαμπογιάννη, που έχουν ωριμάσει οι συνθήκες αναζήτησης των κατάλληλων, που υπάρχει το Πληροφοριακό Σύστημα, τα περιγράμματα των θέσεων ευθύνης και το ΑΣΕΠ έχει αποκτήσει τις υποδομές και την τεχνογνωσία για ηλεκτρονικές διαδικασίες μεγάλης κλίμακας, δημιουργείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Υποψηφίων, στο οποίο οι υποψήφιοι θα έχουν προηγουμένως περάσει από διαγωνιστική διαδικασία. Τη διαχείρισή του θα έχει το ΑΣΕΠ, ενώ τα μέλη της Αρχής θα στελεχώνουν τα τριμελή συμβούλια. Για πρώτη φορά καθιερώνεται γραπτή δοκιμασία για την ανάληψη θέσεων ευθύνης, με ερωτήσεις γνώσεων αλλά και διακρίβωσης δεξιοτήτων που σχετίζονται με την ικανότητα διοίκησης. Οι προκηρύξεις θα εκδίδονται κεντρικά από το ΥΠΕΣ ανά επίπεδο ευθύνης και καθορίζεται αυστηρό χρονοδιάγραμμα συγχρονισμένο με τη λήξη των θητειών, οι οποίες αυξάνονται από τα τρία στα τέσσερα χρόνια.
Για τις θέσεις των προϊσταμένων γενικών διευθύνσεων, η υφυπουργός είπε ότι προβλέπεται ειδική γραπτή ή και προφορική δοκιμασία αποκλειστικά από το ΑΣΕΠ, για τη διακρίβωση της ικανότητας ηγεσίας και της συμβολής στην επίτευξη των στόχων των υπηρεσιών. Πρόσθεσε ότι εξορθολογίζονται τα τυπικά προσόντα, είτε πρόκειται για τίτλους σπουδών είτε για προϋπηρεσία, και ότι δεν απορρίπτεται η μοριοδότηση, αλλά ο συνδυασμός γραπτής εξέτασης και τυπικών προσόντων είναι αυτός που διασφαλίζει υψηλή προγνωσιμότητα για τη μελλοντική εξέλιξη του υποψηφίου. Επίσης, είπε ότι παρέχεται στο όργανο διοίκησης κάθε φορέα η δυνατότητα να κατανείμει τους επιλεγέντες από το ΑΣΕΠ σε θέσεις που μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία.
Για τον πυλώνα του νομοσχεδίου που αφορά την αναμόρφωση του ΕΚΔΔΑ, η κ. Χαραλαμπογιάννη είπε ότι «δημιουργείται ένα νέο ΕΚΔΔΑ που κεφαλοποιεί τη γνώση, συνδέει τη διοίκηση με την έρευνα, αξιοποιεί τη διεθνή εμπειρία και ετοιμάζει τη δημόσια διοίκηση για το αύριο». Σε αυτό το πλαίσιο, σημείωσε ότι το ΕΚΔΔΑ θα συντάσσει ετήσιες εκθέσεις, θα έχει χρηματοδότηση και οικονομικούς πόρους και μέσω της δυνατότητας παροχής πρόσθετων υπηρεσιών προς τρίτους. Οι επικεφαλής των εκπαιδευτικών και ερευνητικών μονάδων θα προκύπτουν από ανοικτή διαδικασία επιλογής με δημόσια πρόσκληση και αυστηρά κριτήρια. Το ΑΣΕΠ θα έχει κεντρική συμμετοχή στις εξετάσεις εισαγωγής στην ΕΣΔΔΑ, ενώ αναμορφώνεται η εκπαιδευτική κατανομή σε κρίσιμους κλάδους όπου το Δημόσιο αντιμετωπίζει πρόβλημα προσέλκυσης προσωπικού. Αυξάνεται κατά 20 θέσεις το μόνιμο προσωπικό και ενισχύονται τα επιμορφωτικά προγράμματα, με τη δημιουργία της Ακαδημίας Επιμόρφωσης και της Ακαδημίας Ηγεσίας.
Η κ. Χαραλαμπογιάννη αναφέρθηκε και στις λοιπές διατάξεις του σχεδίου νόμου, λέγοντας ότι «εμείς ως κυβέρνηση θέλουμε να διασφαλίσουμε το Δημόσιο να έχει τους κατάλληλους ανθρώπους με γνώσεις και δεξιότητες γιατί στο τέλος της ημέρας είναι να έχουμε ένα καλύτερο κράτος για τον πολίτη».
