Πενήντα οκτώ χρόνια συμπληρώνονται από την Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Μεξικού, που έγινε μόλις δέκα ημέρες μετά τη σφαγή του Τλατελόλκο, στην Πλάθα ντε λας Τρες Κουλτούρας, στην Πόλη του Μεξικού.
Ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στη Λατινική Αμερική, μια ιστορική διοργάνωση που άλλαξε τον Ολυμπισμό. Συμμετείχαν 5.516 αθλητές, 4.735 άνδρες και 781 γυναίκες, από 112 χώρες, ενώ διεξήχθησαν αγωνίσματα σε 20 αθλήματα, 18 του Ολυμπιακού προγράμματος και δύο επίδειξης.
Στους Αγώνες του Μεξικού καταγράφηκαν και οι πρωτιές που τους συνόδευσαν: η αθλήτρια των 400 και 800 μέτρων μετ’ εμποδίων, Ενρικέτα Μπασίλια Κέτα, έγινε η πρώτη γυναίκα που άναψε τη φλόγα στο στάδιο.
Για πρώτη φορά, ορισμένα αγωνίσματα διεξήχθησαν σε υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα, καθώς η Πόλη του Μεξικού βρίσκεται στα 2.240 μ., με αποτέλεσμα να καταρριφθούν 38 Ολυμπιακά και 34 παγκόσμια ρεκόρ. Σε αντίθεση με όσα είχαν ειπωθεί, οι συνθήκες βοήθησαν.
Το Ολυμπιακό στάδιο είχε συνθετικό ταρτάν για πρώτη φορά, οι επίσημοι χρόνοι υπολογίστηκαν με ηλεκτρονικά χρονόμετρα και όχι με το χέρι, στην κολύμβηση και στον στίβο χρησιμοποιήθηκε φωτοφίνις, ενώ εμφανίστηκαν και οι πρώτες μασκότ, ένα τζάγκουαρ και ένα περιστέρι, χωρίς ονόματα.
Ο 22χρονος Αμερικανός Τζιμ Χάινς έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έτρεξε τα 100 μέτρα κάτω από 10 δευτερόλεπτα με ηλεκτρονικό χρονόμετρο, σημειώνοντας 9,95. Με κανονικό ρολόι είχε πετύχει την επίδοση και νωρίτερα, στα πρωταθλήματα της χώρας του, επίσης το 1968.
Στο άλμα εις μήκος, ο 22χρονος Αμερικανός Μπομπ Μπίμον κατέκτησε το χρυσό με 8.90 μέτρα, επίδοση που παραμένει έως σήμερα Ολυμπιακό ρεκόρ.
Οι Αγώνες του Μεξικού ήταν επίσης οι πρώτοι που μεταδόθηκαν μέσω δορυφορικής τηλεόρασης σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το 1956, το 1960 και το 1964, η ΔΟΕ είχε αναγκάσει την Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία να αγωνιστούν μαζί. Από το 1968 έως το 1988, όμως, συμμετείχαν χωριστά ως Λαϊκή Δημοκρατία (RDA) και Ομοσπονδιακή Δημοκρατία (RFA).
Εκεί έγιναν και οι πρώτοι έλεγχοι ντόπινγκ για την ανίχνευση απαγορευμένων ουσιών, αλλά και οι έλεγχοι για την επαλήθευση του φύλου. Ο Χανς Γκουναρ Λίλιενβαλ βρέθηκε θετικός σε αλκοόλ και το χάλκινο μετάλλιο που είχε κατακτήσει στο μοντέρνο πένταθλο επιστράφηκε.
Στο βάθρο των 200 μέτρων, ο Τόμι Σμιθ με το χρυσό μετάλλιο και ο Τζον Κάρλος με το χάλκινο διαμαρτυρήθηκαν για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων Αμερικανών, ενώ ο Πίτερ Νόρμαν, που πήρε το ασημένιο, τάχθηκε μαζί τους. Οι δύο Αμερικανοί φόρεσαν από ένα μαύρο γάντι, επειδή ο Κάρλος είχε ξεχάσει να πάρει τα δικά του, και ύψωσαν τη γροθιά τους.
Και οι τρεις τέθηκαν σε δυσμένεια στις χώρες τους, στις ΗΠΑ και την Αυστραλία. Η ΔΟΕ τους απέκλεισε για μια «ακατάλληλη πολιτική χειρονομία», όμως η συμβολική εικόνα της «Black Power» έμεινε ως μεγάλη κληρονομιά.
