Μια φωτογραφία πολλαπλής έκθεσης με χιλιάδες ίχνη δορυφόρων στον ουρανό έγινε viral τις τελευταίες ημέρες, φέρνοντας στο προσκήνιο μια νέα μορφή φωτορύπανσης που κρύβει τα άστρα και τυφλώνει τα τηλεσκόπια των αστρονόμων. Ο νυχτερινός ουρανός αλλάζει, μέσα από μια εικόνα που πολλοί αρχικά θεώρησαν ότι είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Μπρένταν Λάρσεν, δάσκαλος στο Νιου Πλίμουθ της Νέας Ζηλανδίας, δήλωσε στο περιοδικό New Scientist ότι τα ίχνη δορυφόρων ήταν ελάχιστα όταν άρχισε να ασχολείται με την αστροφωτογραφία πριν από έξι χρόνια.
Σήμερα, «σχεδόν κάθε φωτογραφία του νυχτερινού ουρανού που τραβάω περιέχει πολλαπλά ίχνη δορυφόρων», είπε ο Λάρσεν, 51 ετών, ο οποίος κέρδισε χιλιάδες νέους ακολούθους και είδε την εικόνα του να προβάλλεται εκατομμύρια φορές στο Instagram.
Τον Σεπτέμβριο, ο Λάρσεν άφησε για δύο ώρες τη φωτογραφική μηχανή του να κοιτάζει το Όρος Ταρανάκι, τραβώντας συνολικά 578 λήψεις με χρόνο έκθεσης 8 δευτερολέπτων η καθεμία.
Στη συνέχεια, πέρασε 45 ώρες συνδυάζοντας τις επιμέρους εικόνες στο Photoshop. Η τελική φωτογραφία περιέχει περίπου 14.000 ίχνη από περίπου 1.400 δορυφόρους που πέρασαν πάνω από το βουνό.
«Ήθελα να δημιουργήσω μια εικόνα που θα έδειχνε στον κόσμο, μέσα από μία και μόνο φωτογραφία, πόσο δραματικά αλλάζει ο νυχτερινός μας ουρανός», είπε ο ερασιτέχνης φωτογράφος.
Πολλοί χρήστες θεώρησαν ότι η φωτογραφία είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε ο Λάρσεν στον Guardian. Για να αποδείξει ότι πρόκειται για πραγματική εικόνα, δημοσίευσε στο διαδίκτυο λεπτομέρειες για τη διαδικασία λήψης και επεξεργασίας.
«Έλαβα περίπου 10.000 σχόλια στη σελίδα μου στο Facebook… Εννέα στα δέκα λένε κάτι σαν: “Ουάου, υπέροχη φωτογραφία, αλλά αυτό που συμβαίνει στον νυχτερινό ουρανό είναι τρομακτικό, ανατριχιαστικό και πραγματικά ανησυχητικό”», είπε ο Λάρσεν.
Περισσότεροι από 17.000 ενεργοί δορυφόροι γυροφέρνουν σήμερα τη Γη, από τους οποίους περισσότεροι από 11.000 χιλιάδες ανήκουν στο Starlink, την υπηρεσία δορυφορικού Διαδικτύου που προσφέρει η SpaceX του Έλον Μασκ.
Δεδομένου ότι κινούνται σε ύψος εκατοντάδων χιλιομέτρων έως χιλιάδων χιλιομέτρων, οι δορυφόροι μένουν εκτεθειμένοι στο φως του Ήλιου ακόμα και όταν έχει νυχτώσει στο έδαφος στις περιοχές πάνω από τις οποίες περνούν.
Ο Μασκ δέχτηκε το αίτημα των αστρονόμων να βάφει τους δορυφόρους του με μη ανακλαστική βαφή, αυτό όμως δεν εξάλειψε το πρόβλημα. Οι αστρονόμοι συνεχίζουν να ανησυχούν, μετά τη δήλωση του μεγιστάνα ότι σχεδιάζει να εκτοξεύσει ένα εκατομμύριο τροχιακά data center για τις ανάγκες της ΑΙ.
Φέτος τον Ιούλιο, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Νότου (ESO), το οποίο διαχειρίζεται μια σειρά από μεγάλα τηλεσκόπια στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, προειδοποίησε ότι το σχέδιο θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την αστρονομία.
Τον Μάρτιο, αστρονόμοι από όλο τον κόσμο κάλεσαν την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) να απορρίψει το αίτημα της SpaceX. Της ζήτησαν επίσης να απορρίψει το σχέδιο της αμερικανικής Reflect Orbital να εκτοξεύσει 4.000 κάτοπτρα, τα οποία, σύμφωνα με την εταιρεία, θα φωτίζουν ηλιακά πάρκα στο έδαφος για την παραγωγή ενέργειας ακόμα και τη νύχτα, θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα φώτα των δρόμων, να αυξήσουν την παραγωγικότητα των καλλιεργειών και να προσφέρουν φωτισμό σε ζώνες εκτάκτων καταστάσεων.
Ήδη από το 2023, μελέτη στο Nature Astronomy διαπίστωνε ότι περίπου το 2,7% των παρατηρήσεων του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble είναι πιθανό να εμφανίζει γραμμές από δορυφόρους.
Αναγνωρίζω ότι οι δορυφόροι προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες, είπε ο Λάρσεν, «πιστεύω όμως ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα τις πιθανές μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των τεράστιων δορυφορικών αστερισμών».
View this post on Instagram
A post shared by Brendan Larsen Photography (@brendan.larsen.photography)
