Στο προσκήνιο μπαίνει το supercomputer DAEDALUS, καθώς η Ελλάδα εγκαινίασε τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή της τη Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου, ενισχύοντας τους υπολογιστικούς πόρους για ερευνητές και επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση τον παρουσιάζει ως βασικό εργαλείο για τη διεύρυνση του ρόλου της χώρας στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Στην τελετή εγκαινίων που πραγματοποιήθηκε στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το έργο των 58,9 εκατ. ευρώ μακροπρόθεσμη επένδυση στις τεχνολογικές δυνατότητες της χώρας, υποστηρίζοντας ότι η πρόσβαση σε προηγμένες υπολογιστικές υποδομές θα είναι αναγκαία για να ωφεληθεί η Ελλάδα από την AI. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η χώρα δεν βρίσκεται σε θέση να ανταγωνιστεί μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες στην ανάπτυξη των πιο εξελιγμένων μοντέλων AI. Για την Ελλάδα, ο πραγματικός ανταγωνισμός θα δοθεί κυρίως στις εφαρμογές, είπε, αναφερόμενος στις δυνατότητες που έχουν startups να αναπτύξουν προϊόντα και υπηρεσίες με τη χρήση της νέας εγκατάστασης.
Το DAEDALUS κατέγραψε μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops, καταλαμβάνοντας την 31η θέση στην κατάταξη TOP500 του Ιουνίου 2026 για τους υπερυπολογιστές. Παράλληλα, βρέθηκε στην 23η θέση της λίστας Green500, η οποία μετρά την υπολογιστική απόδοση σε σχέση με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κοινή Επιχείρηση Υψηλής Απόδοσης Υπολογιστών, ή EuroHPC JU.
Το petaflop είναι μονάδα υπολογιστικής ταχύτητας και αντιστοιχεί σε ένα τετράκις εκατομμύριο πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Η αριθμητική κινητής υποδιαστολής επιτρέπει στους υπολογιστές να υπολογίζουν με αριθμούς σε ευρύ φάσμα μεγεθών, συμπεριλαμβανομένων των κλασμάτων. Στο τεστ benchmark το DAEDALUS πέτυχε 85,69 τετράκις εκατομμύρια τέτοιες πράξεις ανά δευτερόλεπτο.
Ο υπερυπολογιστής, που λειτουργεί από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας, γνωστό ως GRNET, έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει επιστημονικές προσομοιώσεις, ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας και ανάπτυξη AI.
Το GRNET αναφέρει πιθανές εφαρμογές σε υπολογιστική χημεία, φυσική, βιολογία, βιοϊατρική και μετεωρολογία. Στους δυνητικούς χρήστες περιλαμβάνονται πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς.
Ο υπερυπολογιστής θα παρέχει επίσης την υπολογιστική υποδομή για το PHAROS, το AI Factory της Ελλάδας, έναν κόμβο που προορίζεται να συνδυάζει υπολογιστικούς πόρους με δεδομένα, λογισμικό, εκπαίδευση και τεχνική τεχνογνωσία για την υποστήριξη της ανάπτυξης AI.
Το PHAROS θα εστιάζει στην υγεία, τον πολιτισμό και τη γλώσσα, καθώς και στη βιωσιμότητα, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, της περιβαλλοντικής έρευνας και της κλιματικής επιστήμης. Στις προγραμματισμένες υπηρεσίες περιλαμβάνονται πρόσβαση σε σύνολα δεδομένων και προεκπαιδευμένα μοντέλα AI, τεχνική κατάρτιση και υποστήριξη επιχειρηματικής καινοτομίας, σύμφωνα με την EuroHPC JU.
Είπε ότι τα drones που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου χρησιμοποιούσαν ήδη τεχνητή νοημοσύνη για να ξεχωρίζουν τον καπνό από τις πυρκαγιές από άλλες πηγές, ενώ σημείωσε πως πιο εξελιγμένα προγνωστικά μοντέλα θα μπορούσαν κάποια στιγμή να βελτιώσουν τις προβλέψεις για την εξάπλωση των πυρκαγιών. Πρόσθεσε επίσης ότι η άμυνα αποτελεί πιθανό πεδίο ανάπτυξης της AI, επικαλούμενος τις τεχνολογικές αλλαγές που ανέδειξε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ο πρωθυπουργός είπε ότι αναμένει από ελληνικές αμυντικές startups να αναζητήσουν πρόσβαση στη νέα υπολογιστική υποδομή.
Η τελετή εγκαινίων έδωσε επίσης στον Κυριάκο Μητσοτάκη την ευκαιρία να υπερασπιστεί την προσέγγιση της κυβέρνησής του στις δημόσιες επενδύσεις. Ο πρωθυπουργός άσκησε κριτική σε αιτήματα για πρόσθετες κρατικές δαπάνες, υποστηρίζοντας ότι τα δημόσια χρήματα πρέπει να κατευθύνονται και σε υποδομές των οποίων τα οφέλη ίσως δεν είναι άμεσα ορατά. Αναφέρθηκε μάλιστα στην αρχαία ελληνική ιστορία, θυμίζοντας την απόφαση του Θεμιστοκλή να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από τα αργυρωρυχεία για την κατασκευή πολεμικών πλοίων αντί να διανείμει τα χρήματα στους πολίτες. Επένδυσαν στην άμυνα και όλοι ξέρουμε πώς εκείνη η απόφαση άλλαξε στη συνέχεια την παγκόσμια ιστορία, υποστήριξε.
Οι δηλώσεις του ενέταξαν το έργο σε ένα ευρύτερο πολιτικό επιχείρημα υπέρ της προτεραιότητας των μακροπρόθεσμων τεχνολογικών επενδύσεων έναντι των πιο άμεσων δημοσιονομικών απαιτήσεων.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στους κινδύνους που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και στην ανάγκη ρύθμισής της. Είπε ότι η Βουλή αναμένεται να ψηφίσει την Πέμπτη νομοθεσία που αποσκοπεί στην προστασία των παιδιών από αλγόριθμους κοινωνικών δικτύων οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής των χρηστών στις πλατφόρμες τους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τα προτεινόμενα μέτρα ενδεχομένως από τα πιο προχωρημένα του είδους τους, αν και δεν έδωσε συγκριτικά στοιχεία για να στηρίξει αυτή την εκτίμηση.
Είπε ότι η ελληνική κυβέρνηση θέλει να έχει ενεργό ρόλο στις διεθνείς συζητήσεις για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και στην ανάπτυξη και υιοθέτηση της τεχνολογίας. Αποκάλυψε επίσης ότι ο ίδιος και το γραφείο του χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία και agents AI για τη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών. Ανέφερε ειδικά το ChatGPT και το Claude, λέγοντας ότι η τεχνολογία τού έχει διευκολύνει τον έλεγχο των πληροφοριών που του παρέχουν οι υπουργοί.
Απευθυνόμενος στα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, αστειεύτηκε ότι πλέον μπορεί να ελέγχει πιο εύκολα αν όσα του λένε είναι ακριβή ή, τουλάχιστον, να παίρνει μια δεύτερη γνώμη. Ωστόσο, τόνισε ότι την ευθύνη για τις κυβερνητικές αποφάσεις την έχουν οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο υποστήριξης, αλλά οι αποφάσεις είναι δικές μας, είπε.
Ο DAEDALUS στεγάζεται σε νέο data center μέσα στο πρώην ηλεκτρικό εργοστάσιο του Λαυρίου, διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο στο τεχνολογικό και πολιτιστικό πάρκο του πανεπιστημίου.
Το έργο περιλαμβάνεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 και χρηματοδοτείται μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC, σύμφωνα με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Το σύστημα χρησιμοποιεί τεχνολογία της Hewlett Packard Enterprise με τσιπ NVIDIA GH200 και άμεση υγρή ψύξη, σύμφωνα με την EuroHPC JU. Η θέση του στη Green500 αντανακλά το πόση υπολογιστική εργασία αποδίδει ανά watt ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται. Η κατάταξη αυτή μετρά την ενεργειακή αποδοτικότητα και όχι το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εγκατάστασης.
Το DAEDALUS σηματοδοτεί ουσιαστική επέκταση των δυνατοτήτων της Ελλάδας, όμως η χώρα είχε εμφανιστεί και στο παρελθόν στις παγκόσμιες κατατάξεις. Ο προηγούμενος εθνικός υπερυπολογιστής, το ARIS, μπήκε στην TOP500 τον Ιούνιο του 2015 στη θέση 468.
