Με σχέδιο για την προστασία και την ανάδειξη της ρωμαϊκής έπαυλης στο Αμύνταιο συνδέεται η επίσκεψη της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη στον αρχαιολογικό χώρο και στις εγκαταστάσεις όπου συντηρείται και φυλάσσεται το αρχαιολογικό υλικό της περιοχής. Η υπουργός μίλησε για την αρχαιολογική κληρονομιά του Αμυνταίου και για τις επόμενες κινήσεις του υπουργείου.
Η υπουργός χαρακτήρισε τη ρωμαϊκή έπαυλη του Αμυνταίου «εξαιρετικά σημαντικό εύρημα», σημειώνοντας ότι, παρότι το μνημείο σώζεται σε χαμηλό ύψος, τα ψηφιδωτά και η χωροταξική του διάταξη το κατατάσσουν στα ελάχιστα αντίστοιχα παραδείγματα που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, υπάρχουν μόλις δύο ή τρεις αντίστοιχες βίλες στην ελληνική επικράτεια που προσφέρουν ανάλογα αρχαιολογικά δεδομένα.
Σύμφωνα με την κ. Μενδώνη, στο έργο που σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης προβλέπεται η δημιουργία ενός προστατευτικού κελύφους πάνω από το μνημείο. Η κατασκευή θα παραπέμπει, με συμβατό τρόπο, στην αρχιτεκτονική του ίδιου του μνημείου και βασικός στόχος της θα είναι η προστασία των ψηφιδωτών.
Όπως ειπώθηκε, μέσα στο προστατευτικό κέλυφος θα παρουσιαστούν και ορισμένα από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ευρήματα που προέκυψαν από τις ανασκαφικές έρευνες.
Η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι έχει ήδη δώσει οδηγίες στην αρμόδια Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας, ώστε οι σχετικές προτάσεις να εισαχθούν προς εξέταση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο θα εξετάσει την περίπτωση του μνημείου στις αρχές Δεκεμβρίου 2026. Στόχος είναι να προχωρήσει έγκαιρα η διαδικασία και να συνταχθεί το τεχνικό δελτίο για τη χρηματοδότηση του έργου.
Η υπουργός είπε επίσης ότι ο αρχικός σχεδιασμός για τη δημιουργία μουσείου περίπου 600 τετραγωνικών μέτρων αναμένεται να αλλάξει, καθώς από τις αυτοψίες που προηγήθηκαν πριν από μερικές εβδομάδες από τη Γενική Γραμματέα και από τη σημερινή επίσκεψή της προκύπτει πως τα ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή του Αμυνταίου, από τα προϊστορικά και νεολιθικά έως τα ρωμαϊκά, είναι ιδιαίτερα σημαντικά και προσφέρουν πολύτιμα ιστορικά στοιχεία για την περιοχή.
«Αποφασίσαμε -εξήγησε η υπουργός- τα ευρήματα να εκτεθούν σε ένα μεγαλύτερο εκθεσιακό χώρο, ο οποίος θα έχει περίπου 2.000 με 2.500 έκταση και γύρω από αυτό να δημιουργηθούν οι βοηθητικές εγκαταστάσεις». Όπως σημείωσε, οι κτιριακές εγκαταστάσεις θα είναι ήπιες, ισόγειες κατασκευές, ώστε να διατηρηθεί η φυσιογνωμία του αδόμητου τοπίου.
Η υπουργός ανακοίνωσε ότι έδωσε οδηγία στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου να προχωρήσουν στην κατάρτιση φακέλων, ώστε να εξεταστεί η απαλλοτρίωση έκτασης γύρω από τη ρωμαϊκή έπαυλη, με στόχο την προστασία και την ανάδειξη του μνημείου.
«Το ίδιο το μνημείο χρειάζεται να πάρει ανάσα», σημείωσε η κ. Μενδώνη, εξηγώντας ότι η δημιουργία μιας ζώνης γύρω από την έπαυλη θα επιτρέψει την καλύτερη προστασία και ανάδειξή της.
Κατά την επίσκεψή της στις εγκαταστάσεις όπου φυλάσσεται και συντηρείται το αρχαιολογικό υλικό, η υπουργός υπενθύμισε το έργο της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του Υπουργείου Πολιτισμού με τη ΔΕΗ, την περίοδο που στην περιοχή γίνονταν εκτεταμένες ανασκαφικές εργασίες στο ορυχείο Αμυνταίου.
Σημείωσε ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας ενιαίος πυρήνας αρχαιολογικών εγκαταστάσεων, με τη μεταφορά εκεί υλικού και υποδομών από άλλους αποθηκευτικούς χώρους.
Ανακοίνωσε επίσης ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο της απαλλοτρίωσης του χώρου όπου φυλάσσεται το ανασκαφικό υλικό και ότι, από την άλλη πλευρά, ορισμένες από τις σημερινές αποθήκες να καταστούν επισκέψιμες για σχολεία, ερευνητές, ειδικούς μελετητές αλλά και πολίτες που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν από κοντά τον τρόπο με τον οποίο συντηρείται, μελετάται και οργανώνεται το αρχαιολογικό υλικό.
«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι ανασταλτικός παράγων»
Ερωτώμενη για το αν έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα στον χώρο της νέας επένδυσης που σχεδιάζει η Waterland στην περιοχή της Κοζάνης, δήλωσε ότι στα περίπου 1.000 στρέμματα της νέας επένδυσης έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα σε διάφορα σημεία, συνολικής έκτασης περίπου 20 στρεμμάτων.
Η υπουργός διευκρίνισε ότι στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού δεν είναι να δημιουργήσει εμπόδια στην επένδυση, αλλά να οργανωθεί η αρχαιολογική έρευνα με τρόπο που θα επιτρέψει, όπου είναι δυνατόν, την απελευθέρωση των χώρων και την παράλληλη προώθηση του επενδυτικού σχεδιασμού.
Γνωστοποίησε ότι η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού, μαζί με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, θα πραγματοποιήσουν αυτοψία στον χώρο και θα συνεργαστούν με την αρχαιολογική υπηρεσία και τους μελετητές της επένδυσης, υπογραμμίζοντας ότι εδώ και πολλά χρόνια πιστεύει πως η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι ανασταλτικός παράγοντας σε μία περιοχή, αλλά αναπτυξιακός πόρος.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι θα τηρηθεί το ίδιο θεσμικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στις μεγάλες επενδύσεις, όπως ορίζει ο αρχαιολογικός νόμος. Υπογράμμισε ότι βασική δουλειά του υπουργείου είναι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς εκπτώσεις, και ότι όλα θα γίνουν σύμφωνα με όσα ορίζει ο νόμος. Πρόσθεσε πως, αν μπορεί να δοθεί προτεραιότητα στο ανασκαφικό έργο ώστε να διευκολυνθεί και το επενδυτικό πρόγραμμα, αυτό είναι αυτονόητο σε μια περιοχή που θέλει επενδύσεις.
Η διήμερη επίσκεψη της υπουργού Λίνας Μενδώνη στην ΠΕ Φλώρινας θα ολοκληρωθεί με την επίσκεψή της στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Φλώρινας. Παρόντες στην επίσκεψη ήταν η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, στελέχη του υπουργείου από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ο δήμαρχος Αμυνταίου Γιάννης Λιάσης και ο βουλευτής Φλώρινας Σταύρος Παπασωτηρίου.
