Μελέτη του ΑΠΘ προτείνει λύσεις βασισμένες στη φύση για τον περιορισμό της αστικής πλημμύρας, με σημείο αναφοράς την οδό Εθνικής Αμύνης που είναι χαραγμένη σε παλιά κοίτη ρέματος και πλημμυρίζει σε κάθε ραγδαία βροχόπτωση.
Η οδός χαράχθηκε στην κοίτη του ρέματος Αγίου Παύλου-Ευαγγελίστριας, καταλήγει στον Θερμαϊκό κόλπο και παρουσιάζει υψηλή στεγανοποίηση εδάφους λόγω της πυκνής δόμησης, ενώ καλύπτεται από αδιαπέρατες επιφάνειες σε ποσοστό 94,29%.
Η διπλωματική εργασία της απόφοιτης του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ Ελένης Γερούση, με επιβλέπουσα την αναπληρώτρια καθηγήτρια Αντιγόνη Ζαφειράκου, εξετάζει την εφαρμογή Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (NbS – Nature-based Solutions) για τον περιορισμό της αστικής πλημμύρας, με εστίαση στην οδό Εθνικής Αμύνης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Με ειδικές αναλύσεις προσομοιώθηκαν τέσσερα σενάρια απορροής ομβρίων υδάτων: η υφιστάμενη κατάσταση, η εφαρμογή Κήπων Βροχής σε διαθέσιμους χώρους, η εφαρμογή Φυτεμένων Συστημάτων Βιοσυγκράτησης σε θέσεις στάθμευσης και ο συνδυασμός τους, υπό επεισόδια υψηλής έντασης – μικρής διάρκειας της 4ης-5ης Σεπτεμβρίου 2022 και συνήθους ή χαμηλής έντασης, μεγάλης διάρκειας, της 9ης Μαΐου 2023.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι Κήποι Βροχής υπερέχουν στον μετριασμό της παροχής αιχμής, ενώ τα Φυτεμένα Συστήματα Βιοσυγκράτησης προσφέρουν σταθερή μείωση του όγκου που ρέει επιφανειακά και προστασία της ποιότητας των ομβρίων υδάτων που καταλήγουν στον θαλάσσιο αποδέκτη. Ο συνδυασμός των δύο λύσεων αναδείχθηκε ως η βέλτιστη στρατηγική, με σχεδόν υποδιπλασιασμό της απορροής στο σενάριο μεγάλης έντασης, ενώ η αποδοτικότητα όλων των παρεμβάσεων μειώνεται σε συνθήκες ακραίας έντασης.
Οι «Κήποι Βροχής (Rain Gardens)» είναι δημόσιοι χώροι πρασίνου που δημιουργούνται σε ανεκμετάλλευτες αστικές εκτάσεις, όπως μικρά οικόπεδα, κενά μεταξύ κτιρίων και εγκαταλελειμμένοι χώροι, και χρησιμοποιούνται για τη συλλογή και το φιλτράρισμα απορροής όμβριων υδάτων.
Τα Φυτεμένα Συστήματα Βιοσυγκράτησης (Bioretention Cells) είναι ρηχές διαμορφωμένες κοιλότητες βλάστησης με κατακόρυφα όρια, που τοποθετούνται κατά μήκος οδικών αξόνων και σε χώρους στάθμευσης και διηθούν τα όμβρια ύδατα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, στη συγκεκριμένη οδό η μείωση της επιφανειακής απορροής με «Κήπους Βροχής» μπορεί να φτάσει έως και 39,84%, με φυτεμένα Συστήματα Βιοσυγκράτησης έως και 26,41%, ενώ με τον συνδυασμό Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (NbS) η μείωση φτάνει έως και 52%, συμβάλλοντας σημαντικά στην αντιπλημμυρική θωράκιση ενός πυκνοδομημένου αστικού κέντρου.
«Η περίπτωση της οδού Εθνικής Αμύνης καταδεικνύει ότι παρόμοιοι υπογειοποιημένοι οδικοί άξονες αποτελούν στρατηγικές χωρικές ενότητες για την εφαρμογή Λύσεων Βασισμένων στη Φύση σε κλίμακα πόλης, πέραν της μεμονωμένης οδικής παρέμβασης», καταλήγει η κ. Γερούση.
Η εργασία παρουσιάστηκε στο 2ο Επιστημονικό Συνέδριο Χωρικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης, με τίτλο «Ανθεκτικότητα Πόλεων και Περιφερειών», που διοργανώνεται από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και ξεκίνησε σήμερα στο ΚΕΔΕΑ του Αριστοτελείου.
