Ο ήχος μιας αρχαίας ελληνικής λύρας, κατασκευασμένης σε ένα οικογενειακό εργαστήρι στον Ευρωπό του Κιλκίς, ακούγεται σήμερα σε κινηματογράφους σε όλο τον κόσμο. Δεν πρόκειται για ιστορική αναπαράσταση σε μουσείο ούτε για πειραματική ηχογράφηση, αλλά για το soundtrack της animated ταινίας David, βασισμένης στη ζωή του βιβλικού βασιλιά Δαβίδ. Η ταινία έκανε πρεμιέρα τον περασμένο Δεκέμβριο και ήδη σημειώνει εντυπωσιακή πορεία στο παγκόσμιο box office.
Στην πρωτότυπη μουσική της ταινίας, που υπογράφεται από την Pressure Cooker Studios, ακούγεται αυθεντική αρχαία ελληνική λύρα, ανακατασκευασμένη έπειτα από χρόνια έρευνας στην οργανοποιία LUTHIEROS της οικογένειας Κουμαρτζή, η οποία έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση για την έρευνα, την ανακατασκευή και τη διάδοση αρχαίων μουσικών οργάνων. Ο ήχος της λύρας ήταν τόσο αυθεντικός, που η παραγωγή τον ενσωμάτωσε εξ ολοκλήρου στη μουσική της ταινίας.
Αυτό που ξεκίνησε ως δοκιμή, κατέληξε να γίνει βασικό ηχητικό στοιχείο της αφήγησης. Χωρίς επίσημη παραγγελία, το όργανο αγοράστηκε από τον ίδιο τον συνθέτη, ηχογραφήθηκε και πέρασε αυτούσιο στην τελική παραγωγή. «Αυτό που φαίνεται στην ταινία είναι όργανο δικής μας κατασκευής. Δεν ήρθαν σε επαφή μαζί μας, το όργανο το αγόρασαν μόνοι τους», εξηγεί ο κ. Κουμαρτζής.
Με εμφανίσεις σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Τουρκία, η Σιγκαπούρη και η Κύπρος, ο Θοδωρής Κουμαρτζής έχει συμβάλει καθοριστικά στη σύγχρονη αναβίωση του οργάνου. Παράλληλα, είναι Curator του Μουσείου Αρχαίας Μουσικής SEIKILO στη Θεσσαλονίκη, όπου έχει σχεδιάσει βιωματικές εκπαιδευτικές εμπειρίες για σχολεία και ξένους επισκέπτες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που μια λύρα της οικογένειας LUTHIEROS βρίσκει τον δρόμο της προς μεγάλες παραγωγές. Το 2016, όργανο του εργαστηρίου χρησιμοποιήθηκε στο soundtrack του Ben-Hur (remake), σε μουσική του βραβευμένου συνθέτη Marco Beltrami.
Η περίπτωση του David, ωστόσο, ξεχωρίζει. Εδώ, η λύρα αποτελεί οργανικό μέρος της μουσικής αφήγησης, συνοδεύοντας σκηνές, συναισθήματα και δραματουργία σε ολόκληρη την ταινία. «Μια αρχαία ελληνική λύρα, ανακατασκευασμένη στην Ευρωπό, ακούγεται σήμερα σε όλο τον κόσμο μέσα από αυτή την ταινία», σημειώνει ο Θοδωρής Κουμαρτζής, εξηγώντας πως η ταινία έχει ήδη ξεπεράσει τα 80 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις.
Σε μια εποχή όπου η πολιτιστική κληρονομιά συχνά εγκλωβίζεται στο παρελθόν, η διαδρομή αυτής της λύρας αποδεικνύει ότι η αρχαία ελληνική μουσική δεν ανήκει μόνο στα βιβλία και τα μουσεία, αλλά μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με τη σύγχρονη παγκόσμια δημιουργία.
Και όταν αυτό συμβαίνει, ο ήχος της δεν περνά απαρατήρητος.
