Σε μια εποχή που οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενες απειλές -από ψηφιακές επιθέσεις και SLAPP μέχρι φυσική βία- η Ελλάδα αναλαμβάνει μια σειρά από δράσεις και θεσμικές πρωτοβουλίες με διεθνή διάσταση για την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την ελευθερία του Τύπου. Θέτει έτσι τα θεμέλια για να γίνει περιφερειακός κόμβος προστασίας του Τύπου και αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο χώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον συγκεκριμένο τομέα.
«Η προστασία της δημοσιογραφίας και η θωράκιση των θεσμών δεν είναι απλώς συμμόρφωση. Είναι επιλογή ουσίας, είναι επένδυση στη δημοκρατία», έχει τονίσει ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, αναφερόμενος στις θεσμικές αλλαγές, οι οποίες συντονίζονται από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Αυτές σηματοδοτούν μια στρατηγική επιλογή της ελληνικής Πολιτείας να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τοπίου προστασίας της δημοσιογραφίας.
Το Διεθνές Κέντρο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων (ICSJ), υπό την επιστημονική ηγεσία του καθηγητή Νίκου Παναγιώτου (Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, ΑΠΘ), σε συνεργασία με την ανασυγκροτημένη Task Force για την ασφάλεια των δημοσιογράφων (Νοέμβριος 2025), προχωρά στην υλοποίηση ενός φιλόδοξου τριπτύχου δράσεων:
Η πρώτη δράση αποτελεί διήμερη εντατική εκπαίδευση στην Αθήνα, αποκλειστικά για Έλληνες δημοσιογράφους, με κεντρικό άξονα τις φυσικές καταστροφές που αποτελούν συχνό φαινόμενο στη χώρα. Για πρώτη φορά, οι Έλληνες δημοσιογράφοι θα έχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
Δεύτερη δράση είναι το Διεθνές Σχολείο Εκπαίδευσης της Θεσσαλονίκης, που εστιάζει στην προετοιμασία δημοσιογράφων για ανταπόκριση σε εμπόλεμες ζώνες και περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου. Η Θεσσαλονίκη καθίσταται ένα από τα ελάχιστα σημεία στην Ευρώπη όπου δημοσιογράφοι μπορούν να λάβουν πιστοποίηση HEAT, προσφέροντας στρατηγική σημασία για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η εκπαίδευση καλύπτει τέσσερις θεμελιώδεις άξονες: ασφάλεια πεδίου και τεχνικές επιβίωσης, ψηφιακή ασφάλεια, διαχείριση πληροφοριών και ψυχολογική ανθεκτικότητα.
Η τρίτη δράση είναι το Διεθνές Συνέδριο: Η Δημοσιογραφία του Τραύματος στο Επίκεντρο, που θα διεξαχθεί για τρίτη φορά, ανταγωνίζοντας μια επείγουσα ανάγκη του κλάδου. Έρευνες δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό δημοσιογράφων που εργάζονται σε τέτοια περιβάλλοντα εμφανίζει συμπτώματα διαταραχής μετατραυματικού στρες.
Ο συνδυασμός των τριών δράσεων δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα: η Εθνική Εκπαίδευση καλύπτει άμεσες ανάγκες, το International Training School προσελκύει διεθνείς συμμετέχοντες, και το Συνέδριο λειτουργεί ως πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσης και δικτύωσης.
Ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, τονίζει: «Η ασφάλεια δεν είναι πολυτέλεια – είναι προϋπόθεση για την ύπαρξη ελεύθερης και ποιοτικής δημοσιογραφίας».
Οι δράσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύ θεσμικό οικοδόμημα, με την Task Force να ενσωματώνει 6 υπουργεία και δημοσιογραφικές ενώσεις, με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης να θεσμοθετείται τον Νοέμβριο του 2025.
Οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας έχουν κερδίσει διεθνή αναγνώριση, ενώ η Θεσσαλονίκη αναδεικνύεται σε περιφερειακό κόμβο εκπαίδευσης και η Αθήνα φιλοξενεί στοχευμένες δράσεις για δημοσιογράφους. «Ο στόχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι καθαρός: να στηρίζει τους δημοσιογράφους και τη δημοσιογραφία, ώστε οι πολίτες να έχουν σωστή ενημέρωση», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
