Η χρηματοδότηση είναι ο βασικός λόγος που οι νέοι της Θεσσαλονίκης ηλικίας 16-30 ετών δυσκολεύονται να αναπτύξουν επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με έρευνα της Palmos Analysis για λογαριασμό του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ). Η μελέτη, σε δείγμα 404 νέων, παρουσιάστηκε απόψε στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ.
Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι η πλειονότητα των νέων της GenZ, σε ποσοστό 72%, θα προτιμούσε να είναι αυτοπασχολούμενη ή επιχειρηματίας, αν είχε τη δυνατότητα να επιλέξει ελεύθερα.
Ωστόσο, όταν ερωτώνται πού θα ήθελαν να βρίσκονται κυρίως επαγγελματικά σε πέντε χρόνια, μόνο το 20% απαντά ότι θα ήθελε να είναι αυτοαπασχολούμενος/η ή ελεύθερος επαγγελματίας και μόλις το 19% ότι θα ήθελε να έχει αποκτήσει ή συνιδρύσει τη δική του/της επιχείρηση, ενώ το 22% δηλώνει ότι θα ήθελε να είναι μισθωτός/ή στον ιδιωτικό τομέα και το 16% ότι θα επιθυμούσε να εργάζεται στο εξωτερικό.
Πάντως, χαμηλό, στο 10%, είναι πλέον το ποσοστό όσων ονειρεύονται μια θέση στο Δημόσιο την επόμενη πενταετία. Κατά τα λοιπά, πάνω από τέσσερις στους δέκα, ποσοστό 44%, θεωρούν πολύ ή πάρα πολύ πιθανό το ενδεχόμενο να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό έως το 2031, ενώ το 27% χαρακτηρίζει αυτό το σενάριο μέτρια πιθανό.
Ζητούν επιχορηγήσεις και φορολογικά κίνητρα
Όταν ερωτώνται τι θα τους ενθάρρυνε να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση, έως τρεις απαντήσεις, πάνω από τέσσερις στους δέκα, ποσοστό 44%, απαντούν ότι εφαλτήριο θα ήταν η ύπαρξη επιχορήγησης ή αρχικής χρηματοδότησης. Ακολουθούν τα φορολογικά κίνητρα με 35%, η δικτύωση με πελάτες, επιχειρήσεις ή επενδυτές με 34%, η καλύτερη πληροφόρηση για διαθέσιμα προγράμματα με 28%, η εκπαίδευση σε πρακτικές επιχειρηματικές δεξιότητες με 26% και η μείωση της γραφειοκρατίας με 22%.
Σε αντίστοιχο ερώτημα, για το ποιες μορφές υποστήριξης θα βοηθούσαν τους νέους να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση, η χρηματοδότηση παραμένει στην κορυφή με 50%, ενώ ακολουθούν το mentoring από έμπειρους επιχειρηματίες με 36%, η νομική και φορολογική καθοδήγηση με 34% και η συμβουλευτική για την κατάρτιση επιχειρηματικού σχεδίου με 34%.
Η σημασία της χρηματοδότησης και της ύπαρξης κεφαλαίων επιβεβαιώνεται και στην απάντηση για το σημαντικότερο εμπόδιο στη δημιουργία μιας δικής τους επιχείρησης: το 59% «δείχνει» ως αποτρεπτικό παράγοντα την έλλειψη αρχικού κεφαλαίου, το 40% τη φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές, το 28% τον φόβο της αποτυχίας, το 27% τη δυσκολία χρηματοδότησης και το ίδιο ποσοστό τη γραφειοκρατία. Επιπλέον, το 56% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι η πρόσβαση σε χρηματοδότηση είναι δύσκολη ή πολύ δύσκολη, ενώ το 36% απαντά ούτε δύσκολη, ούτε εύκολη.
Φαίνεται επίσης ότι σε μεγάλο ποσοστό οι νέοι δεν αισθάνονται αυτοπεποίθηση πως έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις, δεξιότητες ή την εμπειρία που χρειάζεται για να ιδρύσουν μια επιχείρηση: αυτό πιστεύει ρητά το 42%, μαζί με ένα 23% που δηλώνει πως δεν είναι σίγουρο. Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, το 44% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι θεωρούν λίγο ή καθόλου πιθανό να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση, ενώ το 39% δίνει μέτρια πιθανότητα σε ένα τέτοιο σενάριο.
Το υψηλό εισόδημα ως κυρίαρχος στόχος
Στο ερώτημα «αν ήσουν επιχειρηματίας, ποιος θα ήταν ο βασικός σου στόχος;», το 32% των νέων απαντά ότι το υψηλό εισόδημα θα ήταν ο κυρίαρχος στόχος. Ακολουθούν η ανάγκη δημιουργίας κάτι καινοτόμου με 18%, η ύπαρξη αυτονομίας και ευελιξίας με 17% και η προσφορά στην κοινωνία με 16%.
Πάνω από τους μισούς, ποσοστό 52%, πιστεύουν ότι η Θεσσαλονίκη παρουσιάζει επιχειρηματικές ευκαιρίες, ωστόσο το 44% θεωρεί λίγο ή καθόλου πιθανό να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση στα επόμενα τρία χρόνια.
Παράλληλα, το 38% των ερωτηθέντων έχει αναζητήσει πληροφορίες για την έναρξη επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, το 33% έχει κάνει έρευνα αγοράς και το 23% προχώρησε ακόμη περισσότερο, έχοντας ωριμάσει την επιχειρηματική του ιδέα ή έχοντας καταρτίσει επιχειρηματικό σχέδιο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι, παρά την ύπαρξη πολλών φορέων υποστήριξης της νεανικής επιχειρηματικότητας και των startups στη Θεσσαλονίκη, περίπου έξι στους δέκα νέους, ποσοστό 57%, δηλώνουν ότι δεν τους γνωρίζουν. Το 45% θεωρεί το οικοσύστημα της πόλης λίγο ή καθόλου υποστηρικτικό προς τους νέους και το 41% μέτρια υποστηρικτικό.
Σημαντικό το εισόδημα, αλλά και η ισορροπία προσωπικής-επαγγελματικής ζωής
Το υψηλό εισόδημα εμφανίζεται με ποσοστό 46% στην κορυφή της λίστας και ως προς τους παράγοντες, βάσει των οποίων η GenZ επιλέγει εργοδότη, με πολλαπλές απαντήσεις. Ακολουθούν η σταθερότητα του εισοδήματος με 40%, η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής με 37%, οι προοπτικές εξέλιξης με 28% και η ασφάλεια της εργασίας με 25%.
Το 46% των νέων θεωρούν ότι οι εργοδότες έχουν λίγο ή καθόλου σωστή και δίκαιη συμπεριφορά απέναντι στους εργαζόμενους, ενώ το 42% τη χαρακτηρίζει μέτρια δίκαιη. Μοιρασμένες είναι και οι απαντήσεις για το αν μπορούν να βρουν ικανοποιητική εργασία στη Θεσσαλονίκη μέσα στα επόμενα δύο χρόνια: το 44% το θεωρεί μέτρια πιθανό, το 23% πολύ, το 20% λίγο, το 5% πάρα πολύ πιθανό και το 8% καθόλου.
Σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων, το 46%, δηλώνουν τέλος ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν πολύ ή πάρα πολύ την άποψή τους για θέματα σταδιοδρομίας και επιχειρηματικότητας, ενώ άλλο 40% απαντά πως επηρεάζεται σε μέτριο βαθμό. Στο ερώτημα αν αισθάνονται αισιόδοξοι/ες για το επαγγελματικό τους μέλλον, το 51% απαντά λίγο ή μέτρια, το 44% πολύ ή πάρα πολύ και το 5% καθόλου.
Στο δείγμα της έρευνας κυριαρχούν τα άτομα ηλικίας 25-30 ετών με 40% και ακολουθούν εκείνα 19-24 ετών με 39% και 16-18 ετών με 21%. Το 34% έχει πτυχίο πανεπιστημίου ή ΤΕΙ και το 17% μεταπτυχιακό ή διδακτορικό, ενώ το 42% είναι εργαζόμενοι/ες, το 27% φοιτητές/τριες ή σπουδαστές/τριες, το 14% άνεργοι ή δεν αναζητούν εργασία, το 8% μαθητές/τριες και ίσο ποσοστό αυτοαπασχολούμενοι/ες ή επιχειρηματίες.
