Η ελληνική παρουσία στην Οδησσό και οι ευνοϊκές συνθήκες που οδήγησαν στην ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας το 1814 βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ) για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου, με τον αναπληρωτή καθηγητή Ιωάννη Καρρά να εκφωνεί τον πανηγυρικό λόγο.
Ο κ. Καρράς ανέφερε ότι η Φιλική Εταιρεία ιδρύθηκε από τους Εμμανουήλ Ξάνθο, Αθανάσιο Τσακάλωφ και Νικόλαο Σκουφά, ενώ ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος υποστήριξε ότι ήταν επίσης ιδρυτής. Τόνισε ότι οι ιδρυτές δεν είχαν ιδιαίτερη κοινωνική προβολή και ότι οι Έλληνες της Οδησσού ζούσαν σε μια εθνοτική συνοικία. Οι υποψήφιοι της Φιλικής Εταιρείας καλούνταν σε φαινομενικά αθώα παιχνίδια τράπουλας, που στην πραγματικότητα ήταν μυστικές συναντήσεις για τη μύηση στην οργάνωση.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι ηγετικά στελέχη της ελληνικής διασποράς κατάφεραν να αξιοποιήσουν υπάρχοντα δίκτυα, αναφέροντας την ποικιλία και ρευστότητα των ταυτοτήτων των Ελλήνων στη Ρωσική αυτοκρατορία του 19ου αιώνα. Επιστρέφοντας στο σήμερα, υπογράμμισε την ανάγκη για οργανώσεις όπως η Φιλική Εταιρεία σε εποχές πολέμου και κοινωνικών κρίσεων, προσθέτοντας ότι χρειαζόμαστε το πνεύμα της σάτιρας για να αμφισβητούμε τα κυρίαρχα συστήματα εξουσίας.
Ο πρύτανης του ΠΑΜΑΚ, καθηγητής Στυλιανός Δ. Κατρανίδης, ανέφερε ότι η φλόγα της επανάστασης ξεκίνησε από τον ελληνισμό της Διασποράς και ότι η Οδησσός υπήρξε σημαντικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο, φιλοξενώντας μια δυναμική κοινότητα Ελλήνων με επιρροές από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό.
Στη συνέχεια, τιμήθηκαν τα μέλη του εκπαιδευτικού και διοικητικού προσωπικού του ΠΑΜΑΚ που συνταξιοδοτήθηκαν το 2025, ενώ ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα.
