Σχεδόν ένα στα δέκα παιδιά γεννιέται πρόωρα παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό εκτιμάται σε περίπου 12% των γεννήσεων, έναντι 10% διεθνώς, με βάση στοιχεία για το 2020. Παρότι η Νεογνολογία έχει βελτιώσει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης, η φροντίδα των πρόωρων νεογνών δεν σταματά με το εξιτήριο από τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ).
Η προωρότητα και οι επιπλοκές της μπορεί να επηρεάζουν την υγεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Αναπνευστικές, καρδιαγγειακές και μεταβολικές διαταραχές, αλλά και νευροαναπτυξιακές, μαθησιακές ή συμπεριφορικές δυσκολίες, ενδέχεται να επιμείνουν ή να εμφανιστούν αργότερα, ακόμη και στην ενήλικη ζωή. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που γεννιέται πρόωρα θα αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας, αλλά ότι το ιστορικό προωρότητας, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις πολύ μεγάλης προωρότητας, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη μακροχρόνια παρακολούθησή του.
Τα παραπάνω επισημαίνει η Ελληνική Νεογνολογική Εταιρεία (ΕΝΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προωρότητας στις 15 Νοεμβρίου, και ζητά τη δημιουργία δημόσιου, δωρεάν και πανελλαδικού δικτύου οργανωμένων, διεπιστημονικών κέντρων διαχρονικής παρακολούθησης πρόωρων και νεογνών υψηλού κινδύνου, με ισότιμη πρόσβαση για όλες τις οικογένειες, βάσει των νέων εθνικών κατευθυντήριων οδηγιών.
«Η πρόοδος της Νεογνολογίας έχει επιτρέψει σε ολοένα περισσότερα πρόωρα νεογνά να επιβιώνουν. Ωστόσο, η φροντίδα τους δεν μπορεί και δεν πρέπει να ολοκληρώνεται με το εξιτήριο από τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών. Η προωρότητα μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την ανάπτυξη ενός παιδιού ακόμη και στην ενήλικη ζωή. Σήμερα, προτεραιότητά μας δεν είναι μόνο η επιβίωση, αλλά και η διασφάλιση της ποιότητας ζωής αυτών των παιδιών. Η Ελληνική Νεογνολογική Εταιρεία αναδεικνύει ως επιτακτική ανάγκη τη δημιουργία ενός δημόσιου, δωρεάν και πανελλαδικού δικτύου οργανωμένης, διεπιστημονικής παρακολούθησης των πρόωρων και των νεογνών υψηλού κινδύνου. Γιατί κάθε πρόωρο παιδί αξίζει όχι μόνο μια καλή αρχή στη ζωή, αλλά και τις καλύτερες δυνατές προοπτικές για το μέλλον του», επισημαίνει, μιλώντας, ο καθηγητής Παιδιατρικής – Νεογνολογίας και πρόεδρος της ΕΝΕ, Γεώργιος Μητσιάκος.
Όπως διευκρινίζει ο κ. Μητσιάκος, τα κέντρα θα πρέπει να διασυνδέονται άμεσα με τις ΜΕΝΝ, τους παιδιάτρους και τις υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης. Τα υφιστάμενα ιατρεία και οι δομές, όπως η ΕΛΕΠΑΠ, προσφέρουν σημαντικό έργο, ωστόσο απαιτούνται κοινό πλαίσιο λειτουργίας και συνέχεια στη φροντίδα.
Η ΕΝΕ έχει ήδη ολοκληρώσει τις νέες εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες με τίτλο «Guidelines about Follow-up of High-Risk Neonates in Greece», οι οποίες έγιναν αποδεκτές προς δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Pediatric and Neonatal Individualized Medicine (JPNIM). Οι οδηγίες καθορίζουν ποιες κατηγορίες παιδιών χρειάζονται παρακολούθηση, σε ποιες ηλικίες και με ποιες αξιολογήσεις, καλύπτοντας τη νευροανάπτυξη, την αύξηση, τη θρέψη, την αναπνευστική υγεία και άλλες πιθανές επιπλοκές.
Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Προωρότητας θα πραγματοποιηθεί, στις 15 Νοεμβρίου, η προσυνεδριακή εκδήλωση «From the NICU to the Community», στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕΔΕΑ) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στο επίκεντρο θα βρεθούν η ασφαλής μετάβαση των πρόωρων νεογνών από τη ΜΕΝΝ στο σπίτι, η πρόληψη των λοιμώξεων και του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV), καθώς και ζητήματα θρέψης και ανάπτυξης, με τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας, γονέων και παιδιών.
Το διεθνές μήνυμα του Παγκόσμιου Ιδρύματος για τη Φροντίδα των Νεογνών (Global Foundation for the Care of Newborn Infants – GFCNI), «Small babies, big potential. Invest in follow-up care to protect their future!» («Μικρά μωρά, μεγάλες δυνατότητες. Επενδύστε στη φροντίδα παρακολούθησης για να προστατεύσετε το μέλλον τους»), συνοψίζει την ανάγκη η επιβίωση να αποτελεί μόνο την αρχή και η προστασία της υγείας και της ποιότητας ζωής των πρόωρων παιδιών σε βάθος χρόνου να αποτελεί προτεραιότητα.
*φωτογραφία αρχείου
