Μέλη της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Aristotales στο Στρατώνι Χαλκιδικής, συγκεντρώνουν την προφορική ιστορία του τόπου τους μέσω διηγήσεων από τους γηραιότερους, σε μια προσπάθεια να διασώσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά. Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν μια κιβωτό μνήμης, την AristoArc, η οποία θα «ταξιδεύει» σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα γεμάτη με ιστορίες ζωής, θρύλους, λαϊκές σοφιστείες (μασάλια), παλιές φωτογραφίες και ηχητικά ντοκουμέντα.
«Είναι ένα μακρόπνοο πλάνο γιατί θέλουμε να μαζέψουμε υλικό από κατοίκους και των 16 χωριών του δήμου Αριστοτέλη», αναφέρει ο πρόεδρος της Aristotales, Άρης Παράσχου.
Οι ντόπιοι καλούνται να μοιραστούν με τους εθελοντές της οργάνωσης μασάλια, ιστορίες, μύθους, θρύλους, ιδιωματισμούς και προφορικές αφηγήσεις για να καταγραφούν και να σωθούν.
Μέρος του έργου, που ξεκίνησε πριν από λίγους μήνες και είναι σε εξέλιξη, υλοποιείται από το πρόγραμμα Intergenerational Storytelling – From Myth to Today, με συγχρηματοδότηση του European Solidarity Corps Greece.
«Θα γεμίζεις να σε βλέπω ή θα πλυθώ να με βλέπεις;»
Μια ιστορία από το παρελθόν μοιράστηκε με τους εθελοντές η Βαγγελιώ Αργυρά, 101 ετών από το Γομάτι Χαλκιδικής. Όπως τους είπε, η τοπική παροιμία «Θα γεμίζεις να σε βλέπω ή θα πλυθώ να με βλέπεις;» δημιουργήθηκε από τη συνάντηση του Γιώργου και της Μαριγώς μπροστά στη βρύση του χωριού.
«Ο Γιώργης, ο οποίος ήταν ερωτευμένος με τη Μαριγώ, πήγε στη βρύση να πλυθεί και η Μαριγώ πήγε στη βρύση για να γεμίσει τη στάμνα με νερό, και έτσι δημιουργήθηκε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ανταλλάξουν ματιές και λόγια», διηγήθηκε. Η τοπική παροιμία χρησιμοποιείται και για κάθε περίπτωση όπου, περιμένοντας στη σειρά να κάνουμε κάτι, μας παρέχεται χρόνος να αλλάξουμε κουβέντες με κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο.
Νίκος ο Ζούλας, Κώστας ο Κουτουρού
Εκτός από τις προφορικές ιστορίες, οι εθελοντές της οργάνωσης συλλέγουν παλιές φωτογραφίες και οτιδήποτε άλλο μπορεί να χαρακτηρίζει την παράδοση του τόπου. Ο Άρης Παράσχου βρήκε ένα χαρτί με σημειώσεις του παππού του, Βασίλη Λιόλιου, ο οποίος ήταν εργάτης στα ορυχεία Στρατωνίου και είχε καταγράψει όλα τα παρατσούκλια των εργατών!
«Όπως και τώρα, έτσι και πολύ περισσότερο στα παλιά τα χρόνια, οι κάτοικοι των χωριών έβγαζαν παρατσούκλια μεταξύ τους. Αυτά προέρχονταν είτε από κάποια συνήθεια είτε από κάποιο γεγονός που τους στιγμάτισε, είτε από την εμφάνιση ή την εργασία τους. Ειδικά στους εργαζόμενους στα ορυχεία είχε ένα παραπάνω νόημα, διότι στις σκοτεινές γαλαρίες που δεν μπορούσαν να δουν εύκολα ο ένας τον άλλον, έπρεπε να έχουν ένα χαρακτηριστικό όνομα για να καταλάβουν ποιος είναι όταν φωνάζουν», πρόσθεσε.
Έτσι, στις σημειώσεις ξεχωρίζουν ονοματεπώνυμα με χαρακτηριστικά παρατσούκλια. Ωστόσο, ο κ. Παράσχου, από σεβασμό σε άτομα που δεν υπάρχουν πια ή σε άτομα που θα ήθελαν την ανωνυμία τους, παραθέτει μόνο το μικρό όνομα και το παρατσούκλι.
«Είναι ο Νίκος ο Ζούλας, ο Κώστας ο Βόγγας, ο Γιώργος ο Φαρίνας, ο Νίκος ο Γάτος, ο Μανώλης ο Μπουρδολόγος, ο Θεόφιλος ο Κεφάλας, ο Γιώργος ο κούρκος, ο Νίκος το αλεπουδέλι, ο Μανώλης ο Πνιγμένος, ο Θανάσης ο Ντούκου, ο Κώστας ο Κουτουρού, ο Γιώργος ο γερολαδάς και πολλά άλλα», συμπλήρωσε.
*Επισυνάπτονται παλιές φωτογραφίες από το Στρατώνι και φωτογραφία από μια συνάντηση για τη συλλογή των ιστοριών.
