Με αυτόπτες μάρτυρες της στυγερής δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη, τον Μάιο του 1963, συναντήθηκε ανήμερα των 93ων γενεθλίων του ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς, κατά την παρουσία του στη Θεσσαλονίκη και στην τελετή χωροθέτησης του «Δείκτη Μνήμης» – Σημείο Ζ, που τοποθετήθηκε, έπειτα από πρωτοβουλία του κεντρικού δήμου, δίπλα στο μνημείο, στη συμβολή των οδών 09 Βενιζέλου και Ερμού.
Ο κ. Γαβράς, συνοδευόμενος από τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, άκουσε με προσοχή τις μαρτυρίες των δικηγόρων Σπύρου Σακέτα, Αλέκου Γρίμπα και της Καίτης Τσαρουχά, για την ιστορία δολοφονίας του ειρηνιστή βουλευτή, που συντάραξε την Ελλάδα. Η δολοφονία και η έκδοση του μυθιστορήματος «Ζ» οδήγησαν τον κ. Γαβρά στην απόφαση να μεταφέρει το βιβλίο στη μεγάλη οθόνη, παρά το γεγονός ότι η ταινία δεν μπορούσε να γυριστεί στην Ελλάδα, καθώς είχε εγκαθιδρυθεί το καθεστώς των Συνταγματαρχών.
Ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης, το μεσημέρι, στάθηκε μπροστά στο μνημείο του Γρηγόρη Λαμπράκη, στην «καρδιά» της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου ο δήμος αποφάσισε να τοποθετήσει έναν «Δείκτη Μνήμης» – Σημείο Ζ που θα θυμίζει σε όλους, κατοίκους και επισκέπτες, τα ιστορικά γεγονότα.
Ο κ. Γαβράς, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μισέλ, δήλωσε βαθιά συγκινημένος για την υποδοχή και τις εκδηλώσεις τιμής που διοργανώνει ο δήμος Θεσσαλονίκης. Όπως είπε, η σημερινή τελετή στο μνημείο δολοφονίας δεν αφορά το «φιλμ, αλλά τον άνθρωπο, τον Λαμπράκη, που γύριζε στον κόσμο με την πινακίδα, λέγοντας Ελλάς και πίσω από την Ελλάς είχε τα σημεία της ειρήνης. Δηλαδή ζητούσε την Ελλάδα σε ειρήνη.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, υπογράμμισε πως ο Κώστας Γαβράς, «σε δύσκολες στιγμές σήκωσε τη σημαία μέσα από την τέχνη του αντιφασιστικού και αντιδικτατορικού αγώνα. Η πόλη υποδέχεται έναν μεγάλο καλλιτέχνη, ο οποίος μαζί με τον αξέχαστο Μίκη Θεοδωράκη σήκωσαν ψηλά, μέσα από τον πολιτικό κινηματογράφο, την ανάγκη της αντίστασης, την ανάγκη για δημοκρατία.»
Ο Γάλλος πρόξενος χαρακτήρισε τον Κώστα Γαβρά ως «μια τεράστια γέφυρα μεταξύ της Ελλάδας και της Γαλλίας», ενώ οι αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν βαθιά συγκινημένοι από τη συνάντησή τους με τον σκηνοθέτη, θυμούμενοι με λεπτομέρεια τα γεγονότα της ημέρας της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη.
![]()
