Η αλυσίδα CCS στην Ελλάδα, με επίκεντρο το Prinos CO₂ στην Καβάλα, εκτιμάται ότι μπορεί να φέρει επενδύσεις έως 3,5 δισ. ευρώ και περισσότερες από 30.000 νέες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας. Σε πλήρη ανάπτυξη, θα μπορούσε επίσης να αποθηκεύει ποσοστό 25%-30% των ετήσιων εκπομπών της εγχώριας βαριάς βιομηχανίας.
Τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει η ανάπτυξη της αλυσίδας δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) στην ελληνική οικονομία, στη βιομηχανία και στην περιφερειακή ανάπτυξη βρέθηκαν στο επίκεντρο ενημερωτικής εκδήλωσης με θέμα «Ανάπτυξη της αλυσίδας Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα (CCS) στην Ελλάδα», την οποία διοργάνωσε στην Καβάλα το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ).
Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο εμβληματικό κτίριο της Μεγάλης Λέσχης και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων HERCCULES και COREu. Σε αυτήν συμμετείχαν επιστήμονες που συνεργάζονται στα δύο προγράμματα, στελέχη επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αλυσίδα CCS, εκπρόσωποι θεσμικών φορέων, αλλά και πολίτες της περιοχής.
Όπως επισημάνθηκε, η ανάπτυξη του CCS δεν περιορίζεται στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στο υπέδαφος. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα βιομηχανική και τεχνολογική αλυσίδα, που περιλαμβάνει τη δέσμευση CO₂ στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις, τη μεταφορά του και την ασφαλή, μόνιμη αποθήκευσή του.
Ο επικεφαλής του τομέα αποθήκευσης άνθρακα της EnEarth, Νικόλας Ρήγας, τόνισε ότι η δημιουργία ολοκληρωμένης αλυσίδας CCS μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών CO₂ στην ατμόσφαιρα και για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία νέων πράσινων και υψηλής τεχνολογίας προϊόντων, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας στην Ελλάδα.
Το Prinos CO₂ στο επίκεντρο της νέας υποδομής, καθώς ο Πρίνος αποκτά στρατηγική σημασία για την Καβάλα, η οποία με πολυετή εμπειρία στον ενεργειακό τομέα καλείται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή της διαχείρισης του άνθρακα. «Η Καβάλα πρωτοπόρησε επί 45 χρόνια στην παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα και τώρα πρωτοπορεί με το Prinos CO₂, που βρίσκεται στο επίκεντρο της αλυσίδας CCS», σημείωσε ο κ. Ρήγας.
Όπως πρόσθεσε, το έργο είναι το μοναδικό περιβαλλοντικά αδειοδοτημένο έργο αποθήκευσης CO₂ με άδεια αποθήκευσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ένα από τα πιο ώριμα αντίστοιχα έργα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόοδος του Prinos CO₂ και ο ρόλος του στην ανάπτυξη της αλυσίδας CCS παρουσιάστηκαν από την υπεύθυνη υπεδάφους της EnEarth, Δρ. Πασχαλιά Κιομουρτζή, και τον επικεφαλής εμπορικής ανάπτυξης της εταιρείας, Δρ. Παντελή Βογιατζή.
Η Δρ. Κιομουρτζή ανέλυσε τα γεωλογικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, επισημαίνοντας ότι η εκτεταμένη γνώση του υπεδάφους της περιοχής, μαζί με ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης, αποτελεί τη βάση για την ασφαλή και μόνιμη αποθήκευση CO₂ στον Πρίνο. Η καταλληλότητα του κοιτάσματος επιβεβαιώνεται, όπως ανέφερε, και από την έκδοση της άδειας αποθήκευσης CO₂, μετά τη θετική γνώμη της Γενικής Διεύθυνσης Δράσης για το Κλίμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του σχεδίου της άδειας. Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί η διαδικασία για την υποβολή αίτησης άδειας αποθήκευσης για την πλήρη δυναμικότητα των 2,8 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, καθώς και η σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τη ζήτηση αποθηκευτικού χώρου CO₂ από τη βιομηχανία. Ο Δρ. Βογιατζής αναφέρθηκε στην εμπορική και ρυθμιστική ωρίμανση του έργου, λέγοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον το βασικό πρωτογενές και δευτερογενές κανονιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της αγοράς CCS.
Το Prinos CO₂ αναπτύσσεται ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), με ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδοτική στήριξη, και σχεδιάζεται ως υποδομή ανοικτής πρόσβασης, ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί βιομηχανίες από την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Όπως ανέφερε ο επικεφαλής επικοινωνίας και εταιρικών υποθέσεων της EnEarth, Σωτήρης Χιωτάκης, η ανάπτυξη της αλυσίδας CCS μπορεί να οδηγήσει σε επενδύσεις που προσεγγίζουν τα 3,5 δισ. ευρώ και στη δημιουργία περισσότερων από 30.000 νέων και εξειδικευμένων θέσεων εργασίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς μια νέα βιομηχανική δραστηριότητα υψηλής τεχνολογίας μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, να δημιουργήσει νέες δυνατότητες εκπαίδευσης και απασχόλησης και να συμβάλει στην παραμονή νέων επιστημόνων στην περιοχή.
Σημαντικά είναι και τα άμεσα οικονομικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, καθώς σύμφωνα με την EnEarth τα ανταποδοτικά οφέλη προβλέπεται να ξεκινούν από 1 εκατ. ευρώ ετησίως και να φθάσουν έως και τα 5,6 εκατ. ευρώ ετησίως με την έναρξη της πλήρους εμπορικής λειτουργίας του έργου.
Σε πλήρη ανάπτυξη, η αλυσίδα CCS με επίκεντρο το Prinos CO₂ εκτιμάται ότι θα μπορεί να αποθηκεύει περίπου 25%-30% των ετήσιων εκπομπών της εγχώριας βαριάς βιομηχανίας. Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για κλάδους στους οποίους η πλήρης εξάλειψη των εκπομπών CO₂ είναι τεχνικά δύσκολη ή ιδιαίτερα δαπανηρή.
Η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα μπορεί έτσι να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τον εξηλεκτρισμό, δίνοντας ένα επιπλέον εργαλείο για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της βιομηχανίας.
Ταυτόχρονα, η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης αλυσίδας CCS στην Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, υπηρεσιών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων γύρω από τη διαχείριση του CO₂, δημιουργώντας έναν νέο κλάδο υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν επίσης οι τεχνολογικές, ερευνητικές και θεσμικές διαστάσεις της ανάπτυξης του CCS από εκπροσώπους του ΚΑΠΕ, της ΕΔΕΥΕΠ, του ΔΕΣΦΑ, του ομίλου Τιτάν, του Πολυτεχνείου του Μιλάνου, του ερευνητικού κέντρου LEAP, της Prime Marine και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων φορέων, βιομηχανίας, ερευνητικών ιδρυμάτων και τεχνολογικών εταιρειών για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης υποδομής CCS. Τα προγράμματα HERCCULES και COREu χρηματοδοτούνται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Horizon, με περίπου 30 εκατ. ευρώ το καθένα, και συγκεντρώνουν 27 και 41 εταίρους αντίστοιχα. Να σημειωθεί πως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα αποτελεί βασικό πυλώνα του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα για την αποανθρακοποίηση της ελληνικής βιομηχανίας.
– Τις φωτογραφίες παραχώρησε η εταιρεία EnEarth
