Στις Πρέσπες υπογράφηκε η κοινή υποψηφιότητα για την UNESCO από την Ελλάδα, την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η διασυνοριακή περιοχή διεκδικεί ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Η υπογραφή της κοινής διακήρυξης έγινε σήμερα στην αίθουσα συνεδριακών τελετών του Δήμου Πρεσπών, με στόχο την ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Η κ. Μενδώνη χαρακτήρισε την ημέρα ιδιαίτερα σημαντική για τις Πρέσπες, τη Δυτική Μακεδονία και την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι η χώρα μας έχει αναλάβει την ηγεσία της πρωτοβουλίας επειδή η διασυνοριακή περιοχή διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε φυσικό περιβάλλον, βιοποικιλότητα και πολιτιστική κληρονομιά.
Λίνα Μενδώνη: οι Πρέσπες και στις τρεις χώρες αποτελούν ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή
«Πιστεύουμε απόλυτα ότι οι Πρέσπες και στις τρεις χώρες αποτελούν ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή μας, από την άποψη του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς», ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού, προσθέτοντας ότι η πολιτιστική διαδρομή της περιοχής εκτείνεται σε βάθος χιλιετιών, με μαρτυρίες ανθρώπινης παρουσίας και δημιουργίας από την 6η χιλιετία π.Χ. έως σήμερα. Τόνισε επίσης ότι η ιστορική συνέχεια, μαζί με τον φυσικό πλούτο των Πρεσπών, συνθέτει ένα μοναδικό σύνολο που η κοινή υποψηφιότητα επιδιώκει να αναδείξει διεθνώς. Η κ. Μενδώνη σημείωσε ακόμη πως η κοινή προσπάθεια μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ των λαών και να δημιουργήσει προϋποθέσεις συνεργασίας για την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Υπογράμμισε, τέλος, ότι η ένταξη των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO θα μπορούσε να ενισχύσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητά της, προσθέτοντας ότι η εγγραφή προσφέρει υπεραξία αλλά και ευθύνη, ενώ η προστασία του πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος είναι βασική προϋπόθεση ώστε οι Πρέσπες να διατηρήσουν αναλλοίωτο τον χαρακτήρα τους.
Ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας Sedat Sulejmani δήλωσε ότι φυσικά και ιστορικά οι Πρέσπες υπήρξαν πάντα μια ενιαία οντότητα, παρότι οι ακτές τους μοιράζονται ανάμεσα σε τρεις γειτονικές χώρες. Υπογράμμισε ότι η λίμνη Πρέσπα, με τη μοναδική φύση, τη βιοποικιλότητα και την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της, κάνει την περιοχή εξαιρετικά πολύτιμη και επιβάλλει συντονισμένη συνεργασία. Εξήγησε επίσης ότι η υποψηφιότητα για εγγραφή ως μεικτού φυσικού και πολιτιστικού τόπου δεν στοχεύει μόνο στη διεθνή αναγνώριση, αλλά και στη μακροπρόθεσμη και βιώσιμη διαχείριση προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων, μετατρέποντας τις Πρέσπες σε διαρκή γέφυρα φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών.
Ο Υπουργός Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Δημοκρατίας της Αλβανίας Blendi Gonxhja ανέφερε ότι οι Πρέσπες ενώνουν τις τρεις χώρες μέσω της φύσης, της ιστορίας και του πολιτισμού τους. Είπε ότι κοινή φιλοδοξία είναι η διαφύλαξη αυτής της κληρονομιάς, η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για τις τοπικές κοινότητες και η προώθηση του βιώσιμου τουρισμού. Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέσει 2.000.000 ευρώ για την εκπόνηση της μελέτης για την υποψηφιότητα και πως από την αλβανική πλευρά η αποκατάσταση των τοιχογραφιών και ο φωτισμός στην Εκκλησία της Παναγίας στο Μαλιγκράντ, μαζί με το Σπίτι-Μουσείο του Sterjo Spasse στο Γκολόμποτς, έχουν εμπλουτίσει την πολιτιστική και τουριστική προσφορά της περιοχής. Αναφέρθηκε επίσης σε κοινές τουριστικές διαδρομές, ερευνητικές αποστολές και εξερευνήσεις για την ανάδειξη των Πρεσπών και της Οχρίδας, καθώς και σε καλλιτεχνικές, αθλητικές και νεανικές ανταλλαγές με τους γείτονες.
Κοινό ανακοινωθέν των τριών υπουργών
Στο κοινό τους ανακοινωθέν, οι τρεις υπουργοί αναγνώρισαν ότι η περιοχή των Πρεσπών αποτελεί μοναδικό φυσικό και πολιτιστικό τοπίο εξαιρετικής αξίας, ως αλληλένδετο σύνολο με σημασία που υπερβαίνει το περιφερειακό επίπεδο. Εξέφρασαν την πεποίθησή τους ότι η κοινή προσπάθεια για την προστασία και την αναγνώριση των Πρεσπών μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό παράδειγμα εποικοδομητικής περιφερειακής συνεργασίας και να αναδείξει τον ρόλο της κοινής πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς ως γέφυρας ανάμεσα σε γειτονικές χώρες και λαούς. Τόνισαν ότι πρόκειται για την αφετηρία μιας μακράς κοινής προσπάθειας, με στόχο η φυσική και πολιτιστική αξία των Πρεσπών να αναγνωριστεί διεθνώς και η περιοχή να γίνει πρότυπο διασυνοριακής συνεργασίας για την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και την ανάδειξή της προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων και των μελλοντικών γενεών.
Ο δήμαρχος Πρεσπών, που φιλοξένησε την τριεθνή συνάντηση, εμφανίστηκε συγκινημένος από τη στήριξη των τριών κρατών που συνορεύουν στη Μεγάλη Πρέσπα και είπε ότι ο τόπος που θέλουν να προστατεύσουν δεν είναι σκηνικό ούτε μουσείο. Τόνισε πως είναι το σπίτι ανθρώπων που ψαρεύουν, καλλιεργούν τα φασόλια και τα μήλα τους και κρατούν ζωντανά τα χωριά τους, προσθέτοντας ότι αυτοί θα είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές της πρωτοβουλίας. Υπογράμμισε ακόμη ότι όσο νωρίτερα κληθούν να συμμετέχουν στη διαδρομή, τόσο πιο δυνατή και πιο αληθινή θα γίνει η υποψηφιότητα και τόσο ευκολότερα θα ισορροπήσει η προστασία με τη ζωή του τόπου.
Ο επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα Σκόπια, κ. Μιχάλης Ρόκας, δήλωσε ότι η ΕΕ αποφάσισε, πέρα από την πολιτική στήριξη, να χρηματοδοτήσει και τις πρώτες σχετικές μελέτες για την υποβολή της υποψηφιότητας, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν το αργότερο σε έναν χρόνο. Υπογράμμισε επίσης ότι η ΕΕ στηρίζει τις κοινές προσπάθειες των τριών γειτονικών χωρών να προστατεύσουν και να αναδείξουν το περιβαλλοντικό και πολιτιστικό αγαθό που διαθέτουν στην περιοχή των Πρεσπών.
Στη συνάντηση παραβρέθηκαν ο εκπρόσωπος της ΟΥΝΕΣΚΟ Sinisa Sesum, ο Πρέσβης της Ελλάδας στα Σκόπια Γιάννης Μαλούκος, η Πρόξενος στα Μπίτολα Δέσποινα Ηπιώτου, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γ. Αμανατίδης, ο βουλευτής Φλώρινας Σταύρος Παπασωτηρίου, ο δήμαρχος του Ρέσεν Jovan Tozievski καθώς και υπηρεσιακά στελέχη της αρχαιολογίας και του πολιτισμού από τις τρεις χώρες.
Στην αντιπροσωπεία της Βόρειας Μακεδονίας συμμετείχαν επίσης η Υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Besa Oda Murteza, η Γενική Γραμματέας της Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO Tatjana Kraljevska Lazarova, ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Χωροταξικού Σχεδιασμού Seljatin Beljuli και υπηρεσιακοί παράγοντες.
Στην αντιπροσωπεία της Αλβανίας συμμετείχαν επίσης η Πρέσβης της Αλβανίας στην Ελλάδα Luela Hajdaraga, η Γενική Διευθύντρια Πολιτικών Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Ανάπτυξης Benida Kraja, η υπεύθυνη για θέματα UNESCO στο Εθνικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Κληρονομιάς Mirian Bilaci και υπηρεσιακοί παράγοντες.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετείχαν ο Προϊστάμενος του Πολιτικού Τμήματος της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Βόρεια Μακεδονία Ben Nupnau και η υπεύθυνη του Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας (CBC) της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) στα Τίρανα Carla Folgoa. Από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών συμμετείχαν επίσης η Συντονίστρια των Ηνωμένων Εθνών στη Βόρεια Μακεδονία Rita Columbia και η Επικεφαλής του έργου EU4Prespa του UNDP Marijana Milevska.
Μετά τη συνάντηση, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο ομόλογός της Σεντάτ Σουλεϊμανί από τη Βόρεια Μακεδονία αναμένεται να επισκεφθούν τον Βυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Κουρμπίνοβο, όπου το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεσσαλονίκης μόλις ολοκλήρωσε τη συντήρηση σπάνιων τοιχογραφιών του 12ου αιώνα που διασώζονται κατά πλειονότητα.
